Kazimierz Wyka
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przyczyna śmierci | |
Miejsce spoczynku | |
Zawód, zajęcie |
historyk literatury, krytyk, poseł |
Miejsce zamieszkania | |
Narodowość | |
Alma Mater | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() |
Kazimierz Wyka (ur. 19 marca 1910 w Krzeszowicach koło Krakowa, zm. 19 stycznia 1975 w Krakowie) – polski historyk i krytyk literatury, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, poseł na Sejm PRL I kadencji.
Życiorys
Był synem właściciela niewielkiego tartaku. Studiował filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim (1928–1932), m.in. pod kierunkiem Ignacego Chrzanowskiego, Stefana Kołaczkowskiego i Kazimierza Nitscha. W czerwcu 1939 ponownie zamieszkał w Krzeszowicach i przebywał tam do 1945. W czasie okupacji niemieckiej współpracował z polityczno-wojskową katolicką organizacją podziemną Unia.
Po studiach pracował na tej uczelni jako asystent; po wojnie habilitował się (1946), a od 1948 był profesorem. Seminarium literackie Kazimierza Wyki stało się zalążkiem tzw. krakowskiej szkoły krytyki.
W latach 1963–1965 pełnił funkcję prorektora Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1948 współtworzył Instytut Badań Literackich, na którego czele stał w latach 1953–1970. Pełnił mandat poselski w Sejmie PRL I kadencji (1952–1956).
Sygnatariusz Listu 34 oraz listu do The Times, zawierającego stwierdzenie, że w Polsce nie było represji i dyskredytującego Radio Wolna Europa, wycofał jednak podpis z Listu 34.
W swych analizach literackich zajmował się szczególnie romantyzmem i Młodą Polską. Fascynowała go twórczość Stanisława Brzozowskiego.
W 1980 Prezydent Miasta Krakowa ustanowił literacką Nagrodę im. Kazimierza Wyki.
W 1986 Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Krzeszowickiej ufundowało tablicę pamiątkową z popiersiem K. Wyki. Odsłonięcie jej nastąpiło 16 grudnia 1986 na froncie budynku, gdzie się urodził (obecna ul. K. Wyki nr 8).
Odznaczenia i nagrody
- Order Sztandaru Pracy II klasy (1950)[2] i I klasy (1956)
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1952)[3] i Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1956)
- nagroda "Życia literackiego" (1958)
- Nagroda Państwowa I stopnia (1972)[4]
- nagroda Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego (1972)
- nagroda Komitetu do spraw Radia i Telewizji (1974)
- ↑ Wspólna wanna. Rozmowa Czesława Miłosza i Tadeusza Różewicza. Rozmawiała Renata Gorczyńska. „Tygodnik Powszechny”, 2011-10-05.
- ↑ M.P. z 1950 r. nr 6, poz. 58
- ↑ M.P. z 1952 r. nr 70, poz. 1078
- ↑ Dziennik Polski, rok XXVIII, nr 172 (8835), s. 3.
Bibliografia
- Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, T. 6, pod red. J. Czachowskiej, A. Szałagan. Warszawa: WSiP, 2004, s. 315-516.
Linki zewnętrzne
- Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Laureaci nagrody państwowej (1944-1989)
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1944-1989)
- Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy
- Pochowani na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie
- Polscy historycy literatury
- Polska krytyka literacka
- Posłowie na Sejm PRL
- Urodzeni w 1910
- Wykładowcy Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Zmarli w 1975