Klan Ausran

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Klan Ausran – nieformalna grupa o charakterze kulturalno-religijnym, założona i kierowana przez filologa Ignacego Ryszarda Dankę, stawiająca sobie za cel rekonstrukcję duchowego dziedzictwa Indoeuropejczyków. Jedna z pierwszych w Polsce grup neopogańskich.

Nazwa grupy pochodzi od pie. *ausra – „zorza, jutrzenka”; jest to jednocześnie imię praindoeuropejskiej bogini, żony boga Puszana[1]. Klan założony został w 1954 roku w Łodzi przez uczniów techników księgarskiego i chemicznego[2], początkowo jako koło studenckie o charakterze „religijno-lingwistycznym”[3]. W 1957 roku do grupy dołączył wykładający na Uniwersytecie Warszawskim Hindus Hiranmoy Ghoshal, który został pierwszym kapłanem. Rok później w Warszawie utworzona została filia Klanu[1]. W 1960 roku na zjeździe w podłódzkim Lesie Tuszyńskim przyjęty został statut Klanu, w którym zadeklarowano powrót do pierwotnej religii praindoeuropejskiej i uznano za najwyższego boga Perkvunosa[1]. W latach 70. grupa była infiltrowana przez Służbę Bezpieczeństwa, doszło do konfiskaty listów, publikacji i czasowego aresztowania I.R. Danki.

Członkowie Klanu posługiwali się rekonstruowanym językiem praindoeuropejskim, nazywanym przez nich językiem ausrańskim. Organizowali także wykłady i sympozja naukowe z zakresu indoeuropeistyki. W języku ausrańskim drukowane były kalendarze, powstawała poezja, pieśni religijne (tzw. mantle), był on także używany jako język liturgiczny podczas ausrańskich obrzędów[3]. Członkowie Klanu dzielili się na pełnoprawnych gerontów oraz apotów. Obrzędy ausrańskie nazywane były deiwokvolia i sprawowali je kapłani zwani deiwokvolami[4]. Społeczność ausran opisał w Listach do pani Z. Kazimierz Brandys[5].

W okresie największej świetności Klan Ausran liczył około 500 osób, pochodzących głównie ze środowisk akademickich. Ausraninem był m.in. filolog Krzysztof Tomasz Witczak[2]. Jednak tylko niewielka część członków uznawała Klan jako swoją religię, większość traktowała go w kategorii kontrkultury i projektu badawczego. Organizacja ta nie została też nigdy zarejestrowana jako związek wyznaniowy[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Klan Ausran: Rekonstrukcja zapomnianych wierzeń (pol.). religie.wiara.pl, 2002-10-28. [dostęp 2013-09-24].
  2. a b Ewa Zientarska. Daj mi ten gongus. „Gazeta Wyborcza”. nr 56 (2046), s. 12, 1996-03-06 (pol.). 
  3. a b Marek Rau: Współczesny ruch neopogański w Europie (pol.). taraka.pl, 1999-09-30. [dostęp 2013-09-24].
  4. a b Artur Rumpel: Religie w Polsce. Łódź: Dom Wydawniczy Księży Młyn, 2011, s. 188. (pol.)
  5. Kazimierz Brandys: Listy do pani Z. Wspomnienia z teraźniejszości 1957-1961. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1965, s. 206-209. (pol.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Scott Simpson: Native faith. Polish Neo-Paganism at the brink of the 21st century. Kraków: Zakład Wydawniczy NOMOS, 2000. (ang.)