Klirens

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Klirens (współczynnik oczyszczania) – objętość osocza całkowicie oczyszczonego z danej substancji w jednostce czasu. Wyraża sprawność, z jaką osocze zostaje oczyszczone z danej substancji. Klirens danej substancji obliczamy ze wzoru:

gdzie:

– klirens danej substancji [dowolna jednostka objętości/dowolną jednostkę czasu],
– ładunek danej substancji usunięty z osocza w przyjętej jednostce czasu (dowolna jednostka miary ilości danej substancji),
– stężenie danej substancji w osoczu (ta sama jednostka miary ilości danej substancji jak wyżej/ta sama jednostka objętości jak wyżej).

Stosuje się najczęściej do określenia funkcji nerek klirens kreatyniny, klirens inuliny, rzadziej prędkości eliminacji substancji przez wątrobę czy nerki.

Przykładowo, obliczając minutowy klirens kreatyniny w mililitrach na minutę, przyjmijmy:

– stężenie danej substancji w moczu [mg/ml],
– wielkość diurezy minutowej [ml/min],

wtedy:

Wprowadzając pozostałe zmienne:

– stężenie danej substancji w osoczu [mg/ml]

i podstawiając do ogólnego wzoru, otrzymamy:

gdzie:

– klirens danej substancji [ml/min].

Najczęściej stosowanymi substancjami do określania klirensu nerkowego są: inulina, kwas paraaminohipurowy (PAH), mocznik, kreatynina, mannitol, sorbitol, witamina B12 znakowana kobaltem radioaktywnym.

Do oznaczania miary filtracji kłębuszkowej (GFR) najlepszym narzędziem jest klirens inuliny, w praktyce zwykle wystarczający jest klirens kreatyniny.

Do oznaczania nerkowego przepływu osocza (RPF) używa się kwasu paraaminohipurowego (PAH), który ulega stuprocentowej sekrecji w kanaliku nerkowym.

Do oznaczania skuteczności dializ stosuje się klirens tygodniowy mocznika.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Krzymowski, Jadwiga Przała: Fizjologia zwierząt: podręcznik dla studentów wydziałów medycyny weterynaryjnej, wydziałów biologii i hodowli zwierząt akademii rolniczych i uniwersytetów: praca zbiorowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2005, s. 604–606. ISBN 83-09-01792-8.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.