Kościół św. Mikołaja w Wierzenicy
![]() | |||||||
kościół parafialny | |||||||
![]() | |||||||
Państwo | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Miejscowość | |||||||
Wyznanie | |||||||
Kościół | |||||||
Parafia | |||||||
Wezwanie | |||||||
| |||||||
| |||||||
Położenie na mapie gminy Swarzędz ![]() | |||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego ![]() | |||||||
Położenie na mapie powiatu poznańskiego ![]() | |||||||
![]() |
Kościół św. Mikołaja w Wierzenicy – rzymskokatolicki drewniany kościół w Wierzenicy. Najstarszy zabytkowy budynek w gminie Swarzędz, w rejestrze zabytków od 1932 roku[2][1]. Znajduje się na szlaku kościołów drewnianych wokół Puszczy Zielonka.
Historia i architektura
[edytuj | edytuj kod]Parafia św. Mikołaja w Wierzenicy została założona w XIII w. przy okazji osadzania wsi na prawie średzkim. W dokumentach poświadczone jest istnienie kościoła w tym miejscu od 1335 roku. W 1510 kościół nosił już wezwanie św. Mikołaja. Obecny kościół jest drewniany, kryty gontem i został zbudowany na miejscu starszego w XVI w., najstarsza jego część, nawa i prezbiterium pochodzą sprzed 1589 roku, a wieża pochodzi z lat 1771–1778. Przed 1635 dobudowano zakrystię. W latach trzydziestych XX wieku wydłużono nawę poprzez włączenie w nią przyziemi wieży. W 1978 roku dobudowano kruchtę zachodnią.
Wnętrze
[edytuj | edytuj kod]W głównym ołtarzu znajduje się obraz Matki Boskiej (określany też jako Matka Boska z Dzieciątkiem lub Matka Boska Wierzenicka), datowany na rok 1636. Na obrazie uwidoczniony jest fundator obrazu, kłecki kołodziej Bartłomiej, dzierżawiący wówczas w Wierzenicy karczmę. Przeznaczył on na obraz 2 sztuki bydła. Obok obrazu znajduje się wczesnobarokowa figura przedstawiająca patrona kościoła. We wnętrzu znajduje się również obraz Matka Boska z welonem ufundowany przez spadkobierców Augusta Cieszkowskiego.
W wejściu znajduje się pierwotnie umieszczona przez ks. Ludwika Haase na zewnątrz tablica, na której wypisane są nazwiska parafian, którzy polegli na frontach I wojny światowej.
Od roku 2000 kościół podlega stopniowej renowacji, przywracany jest pierwotny kolor, restaurowane są kolejne zabytkowe elementy wnętrza: znaleziony w zakrystii obraz Matka Boska z Dzieciątkiem ukazująca się św. Mikołajowi, pochodzący z XVII wieku obraz Matka Boska czuwająca nad śpiącym Dzieciątkiem, wspomniany obraz Matki Boskiej znajdujący się w ołtarzu, obraz Wizja św. Filipa Nereusza, organy, ołtarz główny, ołtarze boczne, krucyfiks, ambona, chrzcielnica.
Kaplica Cieszkowskich
[edytuj | edytuj kod]W kościele znajduje się rzeźbiony neoklasycystyczny nagrobek filozofa Augusta Cieszkowskiego autorstwa Teofila Lenartowicza i Antoniego Madeyskiego z końca XIX w. Znajduje się on w kaplicy grobowej Cieszkowskich, przylegającej do północnej nawy i zbudowanej w stylu zakopiańskim, co jest rzadkością w Wielkopolsce. Kaplica zbudowana około 1870 i przebudowana w latach 1930–1932. Drzwi z brązu zaprojektował również Teofil Lenartowicz (1872). Krzyż na szczycie kaplicy przypomina herb rodowy Cieszkowskich.
Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Kaplica Cieszkowskich
-
Krypta Cieszkowskich
-
Ołtarz główny
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Rejestr zabytków nieruchomych – województwo wielkopolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024, s. 191 [dostęp 2010-08-25] .
- ↑ Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Swarzędz. Rada Miejska w Swarzędzu, 2001-03-28. [dostęp 2010-08-23].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Jacek Kowalski: Podróż do dwunastu drewnianych kościółków. Murowana Goślina: Związek Międzygminny „Puszcza Zielonka”, 2008.
- Wierzenica. Szlak kościołów drewnianych wokół Puszczy Zielonka. Związek Międzygminny „Puszcza Zielonka”. [dostęp 2010-08-25].
- Małgorzata Okupnik: ...przez Wierzenicę będę jechał, a nigdy przez Wiedeń. [w:] Zeszyty Swarzędzkie [on-line]. s. 184-199. [dostęp 2010-08-25].
- Ewa Buczyńska, Włodzimierz Buczyński: Wierzenicka Ziemia. [w:] Wierzeniczenia [on-line]. [dostęp 2010-08-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-08-22)].
- Obiekty sakralne w gminie Swarzędz
- Świątynie pod wezwaniem św. Mikołaja
- Drewniane kościoły w województwie wielkopolskim
- Kościoły w archidiecezji poznańskiej
- Architektura I Rzeczypospolitej (województwo poznańskie)
- Wierzenica
- Zabytkowe kościoły w powiecie poznańskim
- Budynki w Polsce oddane do użytku w XVI wieku