Kościół ewangelicki w Węgrowie (drewniany)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół ewangelicki w Węgrowie (drewniany)
Distinctive emblem for cultural property.svg 632 z dnia 4.04.1962
kościół filialny
Ilustracja
Drewniany kościół ewangelicki w Węgrowie
Państwo  Polska
Miejscowość Węgrów
Wyznanie protestanckie
Kościół Kościół Ewangelicko-Augsburski
Parafia Parafia ewangelicko-augsburska Świętej Trójcy w Węgrowie
Położenie na mapie Węgrowa
Mapa konturowa Węgrowa, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Kościół ewangelicki w Węgrowie (drewniany)”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Kościół ewangelicki w Węgrowie (drewniany)”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Kościół ewangelicki w Węgrowie (drewniany)”
Położenie na mapie powiatu węgrowskiego
Mapa konturowa powiatu węgrowskiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Kościół ewangelicki w Węgrowie (drewniany)”
Ziemia52°24′06,1200″N 22°00′47,5560″E/52,401700 22,013210

Drewniany kościół ewangelicki w Węgrowie – modrzewiowy XVII-wieczny kościół luterański znajdujący się na cmentarzu protestanckim w Węgrowie, na końcu ulicy Ewangelickiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Świątynię zbudowano w 1679 roku na mocy przywileju biskupa łuckiego Stanisława Witwickiego w ciągu jednej doby, w miejscu podpalonej w 1678[1] przez mieszkańców Węgrowa wcześniejszej świątyni kalwińskiej z 1634[2] (protestanci nie byli w mieście lubiani). Warunkiem pozwolenia na odbudowę było właśnie postawienie zboru w jeden dzień. W latach 1679-1776 pełniła funkcję luterańskiego kościoła parafialnego. Od 1776 roku do zbudowania kościoła Świętej Trójcy (1838) był filiałem parafii Świętej Trójcy w Warszawie (obowiązywał wówczas zakaz wznoszenia świątyń protestanckich)[3] i pełnił rolę głównej świątyni ewangelickiej w mieście[1][2].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Prostokątny, orientowany kościół konstrukcji zrębowej przypomina drewniany dom mieszkalny. Jest zbudowany z modrzewiowych bali, oszalowany deskami, zwieńczony niewielką sygnaturką oraz dachem dwuspadowym, krytym gontem. Na sygnaturce znajduje się kuty krzyż żelazny, a w ścianach południowej i północnej po dwa otwory okienne. Wewnątrz nie zachowało się żadne oryginalne wyposażenie. Stoi tam skromny ołtarz współczesny[3].

Otoczenie[edytuj | edytuj kod]

Wokół kościoła znajduje się cmentarz z zabytkowymi nagrobkami (zgrupowanymi w wielu przypadkach w kwatery rodzinne[2]), z których najstarsze pochodzą z końca XVII wieku i należą do najstarszych płyt nagrobnych w Polsce. Należą one do osób ze szkockich rodzin Hendersonów, Lidelów, Campbellów i Hueysów (kupców zbożowych, którzy z uwagi na walki religijne musieli uchodzić z kraju), np. Archebalda Campbella z 1692[1] z jego herbem (krzyżami św. Andrzeja skwadratowanymi z galerami[4]). Do cennych zabytków należą też nagrobki pastora Karola Tetfejlera (zm. 1838) oraz nauczyciela i powstańca styczniowego Edwarda Marskiego, który poległ w bitwie pod Węgrowem 3 marca 1863[3]. Część nagrobków zawiera symbolikę związaną z marnością życia[2]. Język inskrypcji na nagrobkach wskazuje na to, że pochowani byli już w tym czasie spolonizowani[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Kościół parafialny z 1679 r. obecnie kaplica cmentarna, tablica informacyjna in situ
  2. a b c d Cmentarz ewangelicki. Ewangelicki Kościół Parafialny z 1679 r., obecnie Kaplica Cmentarna, miasto Węgrów, tablica informacyjna in situ
  3. a b c Węgrów. Kaplica ewangelicka na cmentarzu ewangelicko-augsburskim, tablica szlaku Skarbiec mazowiecki na Podlasiu in situ
  4. a b Roman Postek, Szkoci w Węgrowie, folder turystyczny, Miasto Węgrów

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]