Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Węgrowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Węgrowie
kościół farny, bazylika mniejsza, kolegiata
Distinctive emblem for cultural property.svg 230 z 18.11.1959 r.[1]
Ilustracja
Kościół Wniebowzięcia NMP w Węgrowie
Państwo  Polska
Miejscowość Węgrów
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Wniebowzięcia NMP w Węgrowie
bazylika mniejsza
• nadający tytuł
od 4 kwietnia 1997
Jan Paweł II
Wezwanie Wniebowzięcia NMP, św. Piotra, św. Pawła, św. Andrzeja i św. Katarzyny
Położenie na mapie Węgrowa
Mapa lokalizacyjna Węgrowa
Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Węgrowie
Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Węgrowie
Położenie na mapie powiatu węgrowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu węgrowskiego
Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Węgrowie
Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Węgrowie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Węgrowie
Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Węgrowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Węgrowie
Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Węgrowie
Ziemia52°23′56,04″N 22°01′07,18″E/52,398900 22,018661

Bazylika pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny oraz świętych: Piotra, Pawła, Andrzeja i Katarzyny w Węgrowiekościół parafialny i kolegiacki w Węgrowie. Od 1997 bazylika mniejsza.

Historia[edytuj]

Pierwszy kościół parafialny w Węgrowie został ufundowany w 1414 przez Piotra Pilika herbu Rogala. W 1509 została ufundowana kolejna fara pod wezwaniem św. Barbary.

Obecny kościół parafialny powstał zapewne w stylu gotyckim w pierwszej połowie XVI wieku z fundacji Kiszków. W 1558 Anna z Radziwiłłów Kiszczyna, propagatorka i protektorka protestantyzmu w Wielkim Księstwie Litewskim odebrała kościół katolikom, usunęła proboszcza i przekazała nowo powstałą świątynię założonemu przez siebie zborowi kalwińskiemu. Za sprawą Jana Kiszki i węgrowskiego pastora Piotra z Goniądza w 1565 kościół przeszedł pod władanie zboru braci polskich. Powrócił jednak z powrotem w ręce ewangelików reformowanych w 1592.

W 1630 kościół parafialny został zwrócony katolikom. W 1703 podczas wojny północnej świątynia spłonęła. Została odbudowana w stylu barokowym według projektu Tylmana z Gameren przez architektów Carlo Ceroniego i Jana Reisnera. W 1707 opiekę nad parafią i kościołem przejęli bartolomici. Nowy kościół został konsekrowany w 1711 przez biskupa łuckiego Aleksandra Benedykta Wyhowskiego.

W 1839 po kasacie kolegium bartolomitów w Węgrowie kościół opuścili księża bartoszkowie, a świątynia została przekazana w ręce duchowieństwa diecezjalnego.

9 września 1939 kościół został zbombardowany. Przez okres II wojny światowej był zamknięty. Po zakończeniu działań wojennych przywrócono mu funkcje parafialne.

24 grudnia 1992 biskup drohiczyński Władysław Jędruszuk ustanowił przy kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Węgrowie kapitułę oraz wyznaczył świątynię kolegiatą diecezji drohiczyńskiej. 28 lutego 1996 biskup drohiczyński Antoni Pacyfik Dydycz ogłosił kościół kolegiacki sanktuarium maryjnym na prawie diecezjalnym. 4 kwietnia 1997 papież Jan Paweł II ustanowił kolegiatę węgrowską bazyliką mniejszą.

Opis kościoła[edytuj]

Kościół parafialny w Węgrowie zbudowany jest na planie prostokąta, trójnawowy, przykryty sklepieniem kolebkowo-krzyżowym. Nawy boczne są znacznie węższe od głównej. Fasada świątyni jest typowo barokowa, z trójkątnym szczytem zwieńczonym krzyżem łacińskim oraz figurami świętych apostołów Piotra i Pawła. Po bokach fasady znajdują się dwie charakterystyczne wieżyczki gotyckie pozostałe z dawnego kościoła obronnego.

Wnętrze kościoła[edytuj]

We wnętrzu kościoła znajduje się zespół barokowych fresków wykonanych w duchu kontrreformacji autorstwa florenckiego malarza Michała Anioła Palloniego z lat 1707-1708. W prezbiterium uwagę zwraca wspaniała scena Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny.

Dodatkowe informacje[edytuj]

  • W XVI wieku przy kościele znajdował się cmentarz braci polskich.
  • W 1969 w kościele parafialnym w Węgrowie brał ślub Lech Wałęsa z pochodzącą z podwęgrowskiej wsi Krypy Danutą.
  • W zakrystii kościoła znajduje się kolekcja interesujących portretów z XVIII wieku oraz Lustro Twardowskiego - według legendy magiczny artefakt.

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo mazowieckie. 30 września 2017; 2 miesiące temu. [dostęp 18.04.2010].