Koźlarz topolowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Koźlarz topolowy
Koźlarz topolowy: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina borowikowate
Rodzaj koźlarz
Gatunek koźlarz topolowy
Nazwa systematyczna
Leccinum duriusculum (Schulzer) Singer
Am. Midl. Nat. 37(1): 122 (1947)
Koźlarz topolowy

Koźlarz topolowy (Leccinum duriusculum (Schulzer ex Kalchbr.) Singer) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1]. Grzyb jadalny.

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 1999[2]. Niektóre synonimy łacińskie[3]:

  • Boletus duriusculus Schulzer ex Kalchbr. 1874
  • Krombholzia aurantiaca f. duriuscula (Schulzer ex Kalchbr.) Vassilkov 1956
  • Leccinum aurantiacum subsp. duriusculum (Schulzer ex Kalchbr.) Hlaváček 1958
  • Leccinum duriusculum f. robustum Lannoy & Estadès 1994

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica dochodzi do 15 cm, u młodych egzemplarzy wypukły potem poduszkowato spłaszczony. Jest mięsisty, podczas suchej pogody suchy i matowy, przy wilgotnej pogodzie powierzchnia kapelusza jest lepka. Barwa od jasno- do ciemnorobrązowej. Powierzchnia łuskowata i włókniście pilśniowata[4][5].

Rurki

Do 30 mm długości, głęboko wcięte przy trzonie. Barwa od białej u młodych, do szarej u starszych egzemplarzy. Pory okrągławe[4]. Po uciśnięciu pory brązowieją[5].

Trzon

Grubość do 3 cm, wysokość do 15 cm, cylindryczny. Jest biały lub kremowy i pokryty licznymi łuseczkami, które u młodych okazów są bladobrązowe, u staszych czerniawe, szczególnie w dolnej części trzonu[5].

Miąższ

W kapeluszu biały, po przecięciu łososiowy, w górnej części trzonu siwofioletowy, u podstawy siniejący. Smak i zapach przyjemny[5].

Wysyp zarodników

Zarodniki gładkie, wrzecionowate o rozmiarach 13-17x5-7 μm[6].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jesienią spotykany pod osikami i topolami białymi. Owocniki pojawiają się od sierpnia do października[5]. W Polsce jest rzadki, ale nie jest szczególnie zagrożony. znajduje się natomiast na czerwonych listach gatunków zagrożonych w Austrii, Danii, Niemczech, Holandii, Słowacji i Czechach[2].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

  • koźlarz babka (Leccinum scabrum) ma gładką skórkę kapelusza i jego miąższ nie zmienia barwy. Rośnie pod brzozami[5].
  • koźlarz różnobarwny (Leccinum variicolor) ma również gładką skórkę kapelusza, przy podstawie trzonu miąższ jasnozielony. Miąższ kapelusza po przecięciu różowieje. Rośnie pod brzozami[5].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  4. 4,0 4,1 Aurel Dermek, Albert Pilát: Poznajemy grzyby. Wrocław: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1991, s. 87. ISBN 8304-02963-4.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 364. ISBN 83-7404-513-2.