Kompetencja językowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kompetencja językowa (ang. linguistic competence) – pojęcie z zakresu gramatyki generatywnej, oznaczające znajomość języka przez jego użytkowników. Jest to znajomość nieuświadamiana, która pozwala na budowanie zdań, których użytkownicy języka nigdy wcześniej nie słyszeli, parafrazować zasłyszane zdania, a także oceniać wypowiedzi pod kątem poprawności językowej[1]. Posiadanie kompetencji językowej powiązane jest z procesem internalizacji gramatyki.

Pojęcie kompetencji językowej opracował Noam Chomsky i ogłosił w roku 1962 na sesji językoznawców. Chomsky przedstawił uniwersalny model idealnego mówcy i słuchacza i założył istnienie idealnej kompetencji językowej. Założył, że składa się z następujących części: syntaktycznej (składnik bazowy i transformacyjny), semantycznej, czyli interpretacji wypowiedzi oraz fonologicznej – odpowiedni układ dźwięków. Model ten nie był zależny od kontekstu kulturowego[2]. Odróżnił kompetencję językową od performancji (wykonania), czyli rzeczywistego posługiwania się językiem[1]. Wykonanie mogłoby jedynie być odzwierciedleniem kompetencji, gdyż w procesie komunikacji kompetencja jest tylko jednym z elementów składowych. W dalszych pracach Chomsky skupił się na opisywaniu kompetencji w kategoriach struktur mentalnych[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Polański 1999 ↓, s. 305.
  2. a b Anna Żurek, Model kompetencji językowej Noama Chomsky’ego, „Rozprawy Komisji Językowej”, XXII, Wrocławskie Towarzystwo Naukowe, s. 49-56, ISSN 0084-2990.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]