Konstanty Krumłowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Konstanty Krumłowski
Ilustracja
Konstanty Krumłowski, odbitka żelatynowa z atelier „Kamera”
Data i miejsce urodzenia 18 lutego 1872
Kołomyja
Data i miejsce śmierci 17 sierpnia 1938
Kraków
Dziedzina sztuki dramat, wodewil
Epoka Młoda Polska, dwudziestolecie międzywojenne
Ważne dzieła

Królowa przedmieścia

Odznaczenia
Srebrny Wawrzyn Akademicki

Konstanty Krumłowski pseud. Wujcio Kostuś[1], (ur. 18 lutego 1872 w Kołomyi, zm. 17 sierpnia 1938 w Krakowie) – polski dramatopisarz i satyryk, autor wielu polskich sztuk teatralnych, m.in. wodewilu Królowa przedmieścia (1898), który przyniósł mu sławę.

Syn Jana i Kazimiery z domu Gruszeckiej. Urodził się podczas wakacyjnego wyjazdu rodziców do majątku dziadka Benedykta Gruszeckiego, ale jego korzenie wywodziły się z Krakowa, który upodobał sobie do końca życia. Poza wyjazdem do Wiednia oraz pobytem w Warszawie, nie opuścił Krakowa na dłuższy czas. Pochodził z dość zamożnej rodziny (ojciec zajmował posadę radcy stanu w Wiedniu) i był z pochodzenia Czechem. Uczęszczał do Gimnazjum Sobieskiego w Krakowie, a następnie studiował w latach 1890-1892 prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Przez ojca nakłaniany do kontynuowania nauki, a następnie pracy w dziedzinie, do której nie miał pociągu, orientował się coraz bardziej na młodopolskie hasła i literaturę. Często zmieniał pracę. Występował w trupie aktorskiej pod pseudonimem Malinowski, był urzędnikiem, pracował w kancelarii adwokackiej, redagował pismo satyryczne „Bocian”, był kierownikiem literackim operetki w Teatrze Nowości w Krakowie. W literaturze zasłynął głównie jako autor wodewilów, wykorzystujących folklor miejski. Napisał też wiele jednoaktówek, żartów, kupletów, tekstów kabaretowych i satyrycznych.

Mieszkając w nowo zakupionym przez rodziców dworku na Zwierzyńcu, miał okazję do obserwacji życia podkrakowskiej ludności. To tu narodził się pomysł napisania Królowej Przedmieścia, spotęgowany jeszcze nieodwzajemnioną miłością do Marii Bajus, pracownicy fabryki papierosów na Zwierzyńcu. Ona właśnie stała się pierwowzorem Mani. Za swoje patriotyczne przekonania był, na krótko, aresztowany w Warszawie przez Rosjan.

W latach międzywojennych cieszył się olbrzymią popularnością, tak w Krakowie, Polsce, jak i wśród zagranicznej Polonii. W 1936 otrzymał Srebrny Wawrzyn Akademicki za twórczość sceniczną. Posiadał interesujące powiązania rodzinne, gdyż rodzonym bratem jego matki był pisarz Artur Gruszecki, kuzynką Aniela Gruszecka, córka Artura, a mężem jego rodzonej siostry Heleny był znany warszawski lekarz, pionier higieny szkolnej dr Stanisław Kopczyński. W 1938 zostało hucznie uczczone czterdziestolecie jego pracy pisarskiej.

Umarł kilka tygodni po tej uroczystości. Pochowano go na Cmentarzu Rakowickim w kwaterze Hb. Konstanty Krumłowski upamiętniony jest tablicą na "Domu pod nietoperzem" przy Rynku Dębnickim 4 w Krakowie, gdzie mieszkał w latach 1909-1913.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • Piękny Rigo 1899
  • Pensjonat kukułek 1901
  • Jaś i Małgosia 1902
  • Nocne ptaki 1902
  • Przewodnik tatrzański 1911
  • Obcym wstęp wzbroniony 1913
  • Idź w świat na służbę! - antologia 1913
  • Śluby Dębnickie 1915
  • Białe fartuszki 1919
  • Bosa Królewna 1930
  • Jaskółka z wieży Mariackiej 1937
  • Wolne Miasto- dramat o Powstaniu Krakowskim

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Królowa przedmieścia, wodewil w 5 aktach, Posłowie aut. Henryk Babral str. 100, wyd. Secesja 1991 Kraków.
  • Artur Hutnikiewicz: Młoda Polska. Wyd. IX - 5 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 430, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13850-9.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Utwory Konstantego Krumłowskiego w serwisie Polona.pl