Kopalnia Segiet

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy zlikwidowanej kopalni rud cynku. Zobacz też: inne znaczenia słowa Segiet.
Pogórniczy krajobraz terenu segieckiego

Kopalnia Segiet[1] (Seget[2], niem. Segeth[3][4][5]) – zlikwidowana kopalnia rudy cynku[6][7] położona w Lesie Segieckim na zboczu Srebrnej Góry, na południowy wschód od Nowych Rept[1] w pobliżu dawnej Kolonii Segiet[5] (niem. Kolonie Segeth[8]), obecnie częściowo na terenie dzielnicy Tarnowskich Gór o nazwie Bobrowniki Śląskie-Piekary Rudne oraz dzielnicy Bytomia - Suchej Góry.

Działała co najmniej od lat 30. XIX wieku[9] do 28 maja 1927[10].

Historia[edytuj]

Na terenie obecnego Segietu wydobycie rud srebra i ołowiu było prowadzone już od czasów średniowiecza. Najstarsza wzmianka pochodzi z 1247. W XVI wieku był to najbardziej wydajny region działalności górniczej na ziemi tarnogórskiej. Do dziś widoczne są liczne pozostałości po wyrobiskach takie jak leje, hałdy, czy zapadliska[11][12][13].

Do budowy urządzeń kopalnianych używano drewna z buczyny porastającej Srebrną Górę, co spowodowało jej przetrzebienie. Obecny drzewostan liczy około 150 lat, zaś najstarsze buki wg badań dendrochronologicznych - około 350 lat, co potwierdzałoby miejscową legendę o zasadzeniu ich podczas potopu szwedzkiego[11][12].

Nadanie pola górniczego o powierzchni 24602 m² miało miejsce przed 1841[14]. Jedna z pierwszych wzmianek o będącej własnością hrabiów Henckel von Donnersmarck kopalni Segiet pochodzi z 1830 roku[15]. Według innego źródła, nadanie pola górniczego miało miejsce 13 listopada 1844 roku[4]. Pozyskiwanym surowcem był biały galmanhemimorfit mioceński[16][1], natrafiono także na galman czerwony. W polu zachodnim na głębokości od 10 do 30 metrów występowała ruda żelaza, natomiast w polu wschodnim – dolomit zawierający galenę, który był eksploatowany przez kopalnię Fryderyk (zob. Zabytkowa Kopalnia Srebra)[4]. W latach 1923–1927 kopalnia należała do firmy The Henckel von Donnersmarck-Beuthen Estates Limited[4][5][17], której prezesem był w tym czasie Edgar Henckel-Gaschin von Donnersmarck[10][2][3]. Wcześniej była własnością hrabiego Lazy’ego Arthura Edgara Henckel von Donnersmarcka[18]. W 1923 kopalnia zatrudniała 50 osób, a wydobycie wynosiło 650 ton rudy cynkowej rocznie[3]. Natomiast w samym grudniu 1926 wydobycie wyniosło 654 tony rudy[19], przy 133 pracownikach[20][1]; około 1928 roku pole górnicze wynosiło 707 065 m²[4]. Kopalnia prowadziła wydobycie jednym szybem o głębokości 33 m[1], eksploatowała bocznicę konnej kolei wąskotorowej (tzw. rosbanki) odgałęziającą się od szlaku Bytom Karb WąskotorowyMiasteczko Śląskie Huta Górnośląskich Kolei Wąskotorowych[21]. W wyniku spadku cen cynku na giełdzie londyńskiej, wstrzymano wydobycie w grudniu 1924 roku[5]. Zakład został unieruchomiony 28 maja 1927 wskutek wyczerpania złóż rudy cynkowej[10].

Poza rudą cynku prowadzono także wydobycie rud żelaza na terenie Segietu[22][1], które trwało (z przerwami) od lat 60. XIX wieku[23] do 1951 roku[15].

W 1953 obszar leśny został objęty ochroną poprzez utworzenie na jego terenie rezerwatu przyrody o nazwie „Segiet”.

Przypisy

  1. a b c d e f Nowak 1927 ↓.
  2. a b Przegląd Górniczo-Hutniczy 1923 ↓.
  3. a b c Przemysł i Handel 1923 ↓.
  4. a b c d e Brück 1928 ↓.
  5. a b c d Ciszewski 1938 ↓.
  6. Oziębłowski 1927 ↓, s. 671.
  7. Dębicki 1927 ↓.
  8. Stahl und Eisen 1921 ↓.
  9. Westphal 1913 ↓, s. 304.
  10. a b c Statystyka... 1928 ↓, s. 44.
  11. a b Tom: Segiet. Rezerwat nad sztolniami (pol.). W: Montes Tarnovicensis nr 8 [on-line]. Oficyna „Monos”, 2001-12-20. [dostęp 2016-09-28].
  12. a b Informacja zaczerpnięta z tablicy informacyjnej przy wejściu na teren rezerwatu przyrody „Segiet”
  13. Żurek 2003 ↓, s. 69.
  14. Kwaśny 1983 ↓.
  15. a b Żurek 2003 ↓, s. 70.
  16. Posiedzenia... 1922 ↓.
  17. Oziębłowski 1927 ↓, s. 674.
  18. Westphal 1913 ↓, s. 60.
  19. Polska Zachodnia 1927 ↓.
  20. Goniec Śląski 1927 ↓.
  21. Żurek 2003 ↓, s. 160-161.
  22. Szreter 1973 ↓, s. 459.
  23. Żurek 2003 ↓, s. 135.

Bibliografia[edytuj]