Kosaciec trawolistny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kosaciec trawolistny
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina kosaćcowate
Rodzaj kosaciec
Gatunek kosaciec trawolistny
Nazwa systematyczna
Iris graminea L.
Sp. Pl. 1:39. 1753[2]
Synonimy

Kosaciec trawolistny[3]' (Iris graminea L.) – gatunek roślin cebulowych i kłączowych należący do rodziny kosaćcowatych.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj]

Naturalny zasięg występowania obejmuje Kaukaz oraz obszary południowej, południowo-wschodniej i środkowej Europy[4]. W Polsce występował tylko na Pogórzu Cieszyńskim: na górze Tuł oraz w okolicach Brennej i Cisownicy. Stanowiska z tych okolic podawane były na przełomie XIX i XX wieku i mogły być pochodzenia synantropijnego. Później nie zostały odnalezione i gatunek ten uważa się za wymarły w Polsce[5].

Morfologia[edytuj]

Morfologia
Torebka z nasionami
Łodyga 
Spłaszczona, do 30 cm wysokości, wyrastająca z grubego, płożącego się kłącza[5].
Liście 
1-3 liście o szerokości do 1 cm, wyższe od łodygi[5].
Kwiaty 
Dwa, duże, na szypułkach. Zewnętrzne działki okwiatu jasnoliliowe, nagie, odgięte, zwężone powyżej połowy. Wewnętrzne działki okwiatu krótsze od zewnętrznych[5].
Owoc 
Szerokoelipsoidalna, sześciograniasta torebka o długości 2,5-5 cm[5].

Biologia i ekologia[edytuj]

Bylina, geofit. Rośnie w murawach, zaroślach i na łąkach. Kwitnie w maju i czerwcu. Liczba chromosomów 2n=34[5].

Zagrożenia i ochrona[edytuj]

Kategorie zagrożenia gatunku:

Zastosowanie[edytuj]

Roślina często uprawiana jako roślina ozdobna. Nadaje się do wilgotnych ogrodów skalnych oraz na rabaty i obwódki. Preferuje częściowe zacienienie i wilgotną glebę. Źle znosi przesadzanie. Rozmnaża się przez podział późnym latem, po przekwitnięciu[9].

Przypisy

  1. P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-09].
  2. a b The Plant List. [dostęp 2017-03-19].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-05-15].
  5. a b c d e f Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  6. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  7. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  8. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
  9. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 83-8331-1916-0.