Kwezal herbowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kwezal herbowy
Pharomachrus mocinno[1]
De la Llave, 1832
Kwezal herbowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Nadrząd neognatyczne
Rząd trogony
Rodzina trogony
Rodzaj Pharomachrus
Gatunek kwezal herbowy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Kwezal herbowy, quetzal (Pharomachrus mocinno) – gatunek ptaka z rodziny trogonów (Trogonidae) zamieszkujący tereny od południowego Meksyku po Kostarykę i zachodnią część Panamy. Najliczniejszy w Gwatemali i Hondurasie. Odgrywał znaczącą rolę w wierzeniach ludów Mezoameryki.

Opis gatunku[edytuj]

Przedstawiciele obu płci są krępymi ptakami o dużych głowach. Samiec kwezala herbowego jest powszechnie uważany za jednego z najpiękniejszych ptaków na świecie. Ma jaskrawe upierzenie – połyskujący zielony wierzch i karmazynowy spód ciała. Ma też niezwykle długie pokrywy nadogonowe, sięgające poza sterówki i tworzące sięgający 60 cm długości tren[3]. Pokrywy podogonowe są śnieżnobiałe. Na wierzchu głowy posiada krótkie, stojące i włosowate pióra tworzące rodzaj „fryzury”. Samica upierzona jest nieco skromniej: nie posiada trenu, ani stojących piór na głowie, pierś jest bardziej szara a karmazynowy kolor znajduje się tylko w dolnej części brzucha. Wierzch ciała opalizujący, zielony jak u samca[4]. Kwezal często długi czas przesiaduje bez ruchu, dlatego też mimo jaskrawego upierzenia trudno go dostrzec.

Samiec
Quetzal01.jpg
Samica
Resplendent Quetzal female.jpg
Średnie wymiary

Długość ciała ok. 35–40 cm (bez ozdobnych piór ogona u samca), masa ok. 210 g.

Biotop

Pierwotne lasy deszczowe Ameryki Środkowej na wysokości od 1300 do 3000 m n.p.m.[4]

Pożywienie

Głównie owoce, ale także owady chwytane na ziemi lub gałęzi z lotu[5], rzadziej żaby lub jaszczurki[6].

Rozmnażanie

Gnieżdżą się w dziuplach, gdzie samica składa 2 jaja[5]. Wysiadywaniem zajmują się obydwoje rodzice – samce w dzień, samice w nocy, przy czym długi tren samca w trakcie wysiadywania zagina się nad głową i wystaje z dziupli. Po 18 dniach wykluwają się nagie i niedołężne pisklęta. Karmią je zarówno samiec jak i samica, przy czym często zdarza się, że w momencie dorastania piskląt samica zaprzestaje karmienia wcześniej, zanim młode są samodzielne i na koniec karmi je tylko samiec.

Podgatunki[edytuj]

  • Pharomachrus mocinno costaricensis
  • Pharomachrus mocinno mocinno

Znaczenie w kulturze[edytuj]

Odgrywał ważną rolę w mitologii prekolumbijskiej (Azteków i Majów). Nazwa ptaka pochodzi z języka nahuatl używanego przez Azteków. Majowie zabicie ptaka karali śmiercią, zaś sami po złapaniu i wyrwaniu ozdobnych i cenionych piór wypuszczali ptaka na wolność. Konwistadorzy znieśli zakaz zabijania kwezali i przez kolejne 400 lat przebywania w obrębie jego zasięgu ograniczyli występowanie gatunku do wysoko położonych górskich lasów[3].

Dziś jego wizerunek znajduje się na fladze i w godle Gwatemali, nazwę „kwezal” nosi również miasto w tym kraju i jego waluta.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Pharomachrus mocinno, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Pharomachrus mocinno. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b Sheri L. Williamson & P. R. Colston: Trogonidae. W: Ptaki. Wszystkie rodziny świata. 2010, s. 363. ISBN 978-83-7670-263-6.
  4. a b pod red. Przemysława Busse: Mały słownik zoologiczny. Ptaki T.I. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 309–310. ISBN 83-214-0043-4.
  5. a b G. R. Cunningham-Van Someren: Czepigonowate i trogony (w:) Encyklopedia. Zwierzęta. Warszawa: Elipsa, 1999, s. 359. ISBN 83-85152-34-2.
  6. Ashley Dayer: Resplendent Quetzal (Pharomachrus mocinno) (ang.). Neotropical Birds Online (T. S. Schulenberg, Editor). [dostęp 2013-05-07].