Lakkolit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Na szaro zaznaczany lakkolit i idąca do niego od dołu dajka.
Szczyt Mitra na Svalbardzie

Lakkolit (także: lakolit) – zgodna intruzja o kształcie bochenkowatym z płaską podstawą i wypukłą górną powierzchnią. Wdziera się między już istniejące, starsze warstwy, nie przecinając ich, lecz leżąc zgodnie na warstwie podścielającej i wybrzuszając warstwę nadległą[1][2]. Jest to jedna z form zjawisk plutonicznych, w przeciwieństwie do batolitu powstała na niewielkiej głębokości, przeważnie subwulkaniczna (na głębokości do 1 km[3]), choć znane są też lakkolity hipabisalne (na głębokości 1 - 5 km[4])[5].

Lakkolit w planie ma kształt zbliżony do kolistego, od spodu przeważnie dochodzi doń żyła, którą napływała z głębi Ziemi magma[6]. Lakkolity mogą być zbudowane ze skał magmowych głębinowych (np. granit) lub ze skał magmowych wylewnych (np. porfir)[7].

Największym lakkolitem na świecie są Chibiny[potrzebny przypis]. W Polsce występują w Górach Wałbrzyskich i w okolicy Dębnika, w obu przypadkach są one zbudowane z porfirów[8].

Przypisy

  1. Żaba
  2. Ryka, Maliszewska
  3. Jaroszewski i in. hasło "intruzja subwulkaniczna"
  4. Jaroszewski i in. hasło "intruzja hipabisalna"
  5. Żaba
  6. Jaroszewski i in. hasło "lakkolit"
  7. Żaba
  8. Żaba

Bibliografia[edytuj]

Zobacz też[edytuj]