Leon Tochowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Leon Tochowicz
Data i miejsce urodzenia 18 lipca 1897
Igołomia
Data i miejsce śmierci 29 lipca 1965
Kraków
profesor nauk medycznych
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Habilitacja 1938
Uniwersytet Jagielloński
Profesura 1947
Uczelnia Akademia Medyczna
Okres zatrudn. 1945–1965
rektor Akademii Medycznej
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy I klasy

Leon Tochowicz (ur. 18 lipca 1897 w Igołomi, zm. 29 lipca 1965 w Krakowie) – polski lekarz internista, kardiolog, profesor nauk medycznych, wykładowca i trzykrotny rektor Akademii Medycznej w Krakowie, inicjator budowy Instytutu Pediatrii w Krakowie-Prokocimiu, autor niemal stu publikacji naukowych, określany jako „twórca krakowskiej szkoły kardiologicznej”. Żołnierz Wojska Polskiego, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej (1918–1920) i kampanii wrześniowej (1939), aresztowany w czasie akcji Sonderaktion Krakau, więzień KL Sachsenhausen.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się we wsi Igołomnia jako syn Leona Tochowicza, kupca, oraz Doroty z domu Nawrockiej. W 1918 wstąpił jako ochotnik do Wojska Polskiego by wziąć udział w wojnie z bolszewikami. W 1920 roku podjął studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Tytuł doktora nauk medycznych uzyskał w 1926 roku, po czym podjął pracę na Uniwersytecie jako asystent w I Klinice Chorób Wewnętrznych. Tytuł doktora habilitowanego w zakresie chorób wewnętrznych uzyskał 12 lipca 1938[1][2].

Wziął udział w kampanii wrześniowej jako oficer-medyk. 6 listopada 1939 w ramach akcji Sonderaktion Krakau wraz z grupą innych profesorów i wykładowców UJ został aresztowany przez Niemców i wywieziony do obozu Sachsenhausen. Po zwolnieniu w 1940 powrócił do Krakowa i prowadził prywatną praktykę[2].

Po zakończeniu wojny Tochowicz kontynuował pracę naukową. Poszerzył ją o działalność organizacyjną, przejmując w 1947 roku jako świeżo nominowany profesor nadzwyczajny kierownictwo I Kliniki Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1956 roku uzyskał stopień profesora zwyczajnego[2]. W latach 1954–1957 sprawował funkcję prorektora, a w latach 1957–1965 rektora Akademii Medycznej w Krakowie[3]. W latach 1954–1961 był wiceprezesem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego[4].

W pracy naukowej zajmował się m.in. miażdżycą i nadciśnieniem tętniczym. Był autorem niemal stu publikacji naukowych. Uważany jest za pioniera polskiej kardiologii prewencyjnej. Pod jego kierunkiem kształciło się wielu kardiologów i kardiolożek, w prowadzonej przez niego klinice dwudziestu dwóch lekarzy i lekarek obroniło doktoraty, a dziewięćdziesięciu sześciu uzyskało specjalizację lekarską. Wśród uczniów Tochowicza byli m.in. Władysław Król, Tadeusz Horzela i Leon Cholewa. Dokonania Tochowicza w działalności dydaktycznej sprawiły, że określany był jako „twórca krakowskiej szkoły kardiologicznej”[5].

Został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Orderem Sztandaru Pracy I klasy.

Leon Tochowicz zmarł w 1965 roku w Krakowie. Został pochowany w Alei Zasłużonych cmentarza Rakowickiego (kwatera LXVII)[6].

Jego krewnym był metalurg Stanisław Tochowicz.

Publikacje (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • Zachowanie się tryptofanu i histydyny w przebiegu choroby Biermera. „Polskie Archiwum Medycyny Wewnętrznej”. 2, s. 1151–1159, 1936. Kraków. 
  • Wartość kliniczna przednio-tylnego odprowadzenia w elektrokardiografii. „Polska Gazeta Lekarska”. 42 (15), 1936. Lwów. 
  • Recherches sur la fluctuation du taux sanguin du tryptophane et de l'histidine au cours de la maladie de Biermar. „Folia Haematologica”, s. 240–248, 1936. Leipzig: Ak. Verlagsgesellschaft. 
  • Recherches sur la fluctuation du taux des acides aminés chez les sujets atteints d'anémie pernicieuse de Biermer et chez les sujets atteints d'anémie posthémorragique. „Folia Haematologica”, s. 249–268, 1936. Leipzig: Ak. Verlagsgesellschaft. 
  • Über den klinischen Wert der dorso-ventralen Ableitung in der Elektrokariographie. „Zeitschrift für Kreislaufforschung”, s. 712–727, 1937. Dresden: T. Steinkopff. 
  • Badania kliniczne nad wpływem wody ze śródła "Karola" w Iwoniczu, na wydzielanie soku żołądkowego, treści dwunastnicowej oraz na przemianę spoczynkową. 1937.
  • Wskazania i przeciwskazania dla leczenia klimato-balneo-hydrologicznego schorzeń układu krążenia. „Acta Balneologica Polonica”. 4 (2), 1938. Kraków. 
  • Badania kliniczne, doświadczalne i anatomo-patologiczne nad zachowaniem się układu krążenia w nadtarczyności. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1938.
  • Gruźlica jako zagadnienie społeczne wśród młodzieży akademickiej. Warszawa: Lekarski Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1946.
  • Zarys historii Krakowskiej Szkoły Medycznej: w 600-lecie Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1962. Przekład autorski na język angielski wydany w tym samym roku. Przekłady na języki niemiecki i francuski wydane w 1963.
  • Sześćsetlecie medycyny krakowskiej: w sześćsetlecie Uniwersytetu Jagiellońskiego. T. 2. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1964. Przekład na język angielski wydany w tym samym roku.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Jego imieniem nazwano jedną ulic w Krakowie, w dzielnicy Swoszowice[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 9, s. 361, 10 września 1938. 
  2. a b c Leon Tochowicz (pol.). dziejekrakowa.pl, 2009-11-30. [dostęp 2013-06-10].
  3. Łuczak Wanda. Unieważnić „stalinowski rozbiór” Uniwersytetu Jagiellońskiego – walka o powrót oderwanych wydziałów w latach 1956–1957. „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne”. Nr 142, s. 156, z. 1 (2015). 
  4. Składy osobowe Zarządów Głównych Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego od jego powstania. ptkardio.pl. [dostęp 2018-12-25].
  5. Twórca krakowskiej szkoły kardiologicznej. Alma Mater, 5 kwietnia 2016. s. 38–41. [dostęp 25 stycznia 2019].
  6. Zdjęcie grobowca Leona Tochowicza (pol.). genealogia.okiem.pl. [dostęp 2013-06-10].
  7. Encyklopedia Krakowa. Warszawa–Kraków: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 997.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Cholewa L., In memoriam: Prof. Leon Tochowicz; Przegląd Lekarski, 1975;32(8):656.
  • Król W., Leon Tochowicz – a physician, scientist and teacher. Reminiscences on the 20th anniversary of his death; Kardiologia Polska, 1986;29(11-12):721-3.