Lepilemur białostopy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Lepilemur leucopus)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lepilemur białostopy
Lepilemur leucopus[1]
(Major, 1894)
Lepilemur białostopy na ilustracji autorstwa Henry'ego Ogg Forbesa z 1894 roku
Lepilemur białostopy na ilustracji autorstwa Henry'ego Ogg Forbesa z 1894 roku
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd lemurowe
Rodzina lepilemurowate
Rodzaj lepilemur
Gatunek lepilemur białostopy
Synonimy
  • Lepilemur globiceps Forsyth Major, 1894
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Zasięg występowania gatunku

Lepilemur białostopy[3] (Lepilemur leucopus) – gatunek ssaka naczelnego z rodziny lepilemurowatych (Lepilemuridae). Wyglądem przywodzi na myśl innych przedstawicieli swej rodziny. Ma szare plecy, jasnoszarą do białawej brzuszną stronę ciała i jasnobrązowy ogon[4]. Prowadzi nocny tryb życia. Przemieszcza się po lesie, wspinając się na drzewa pionowo i skacząc z gałęzi na gałąź[5]. Należy do endemitów: spotyka się go tylko na Madagaskarze. Zamieszkuje podzwrotnikowe, bądź zwrotnikowe suche tereny porosłe krzakami. Zagraża mu utrata środowiska naturalnego z powodu działań związanych z rolnictwem i produkcją węgla drzewnego[2].

Zachowanie[edytuj]

Pożywienie[edytuj]

Lepilemurowate jedzą głównie liście. Podczas pory suchej w okolicy Berenty ich deita składa się całkowicie z liści i kwiatów roślin z rodzaju Alluaudia[6]. Gatunek ten wykazuje również koprofagię: spożywa i powtórnie poddaje trawieniu swój kał dla dalszego rozkładu zawartej w nim celulozy[7].

Zachowania społeczne[edytuj]

Podstawową jednostkę społeczną w przypadku tego gatunku naczelnego tworzy matka i jej potomstwo. Samce żyją w samotności. Obierają sobie terytoria, które zachodzą na rewiry jednej, bądź kilku samic. Samce spotykają się z płcią przeciwną w nocy, by żerować i iskać się (iskanie pełni funkcję społeczną)[8]. Występują kontakty poligeniczne. Samiec spotyka się w celu krycia z kilkoma samicami[5]. Broni on też swego terytorium, patrolując je i wydając głośne dźwięki, gdy wtargnie nań inny samiec[9]. Samiec może tez brać udział w konfliktach fizycznych, by bronić swego terytorium[5].

Ekologia[edytuj]

Ten gatunek lemura występuje na południu ekoregionu Madagascar spiny thickets, zdominowanego przez kolczastą roślinność z rodziny Didiereaceae i las galeriowy. Zasięg występowania tego naczelnego ogranicza się do terenu pomiędzy rzekami Menarandra i Mandrare, jednak z powodu niedawnych zmian w klasyfikacji rodzaju Lepilemur dokładny zasięg występowania tego gatunku jest niejasny. Berenty Private Reserve na południu kraju dysponuje szacunkową gęstością kilkuset osobników na km². Z powodu niepewnego zasięgu występowania i niepewności tyczących zasięgu jego siedlisk Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) zalicza go do gatunków zagrożonych wyginięciem (Endangered – EN). Jeśli rzeczywiście ogranicza się on do regionu pomiędzy wymienionymi dwoma rzekami, może zostać zaliczony do gatunków zagrożonych wyginięciem[2].

Zagrożenia i ochrona[edytuj]

Wykorzystanie terenów zasiedlanych przez gatunek jako pastwiska dla zwierzyny gospodarskiej zagroziło przetrwaniu tego naczelnego. Lasy i tereny porosłe krzakami jego regionu są rokrocznie wypalane w celu stworzenia nowych pastwisk wykorzystywanych przez rolnictwo, często nadmiernie eksploatowanych. W tym regionie wycina się też las w celu wydobycia węgla drzewnego[2]. Zwierzę zamieszkuje takie treny chronione, jak Park Narodowy Andohahela i Berenty Private Reserve[2].

Przypisy

  1. Lepilemur leucopus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e Andriaholinirina, N., Baden, A., Blanco, M., Chikhi, L., Cooke, A., Davies, N., Dolch, R., Donati, G., Ganzhorn, J., Golden, C., Groeneveld, L.F., Hapke, A., Irwin, M., Johnson, S., Kappeler, P., King, T., Lewis, R., Louis, E.E., Markolf, M., Mass, V., Mittermeier, R.A., Molur, S., Nichols, R., Patel, E., Rabarivola, C.J., Raharivololona, B., Rajaobelina, S., Rakotoarisoa, G., Rakotomanga, B., Rakotonanahary, J., Rakotondrainibe, H., Rakotondratsimba, G., Rakotondratsimba, M., Rakotonirina, L., Ralainasolo, F.B., Ralison, J., Ramahaleo, T., Ranaivoarisoa, J.F., Randrianahaleo, S.I., Randrianambinina, B., Randrianarimanana, L., Randrianasolo, H., Randriatahina, G., Rasamimananana, H., Rasolofoharivelo, T., Rasoloharijaona, S., Ratelolahy, F., Ratsimbazafy, J., Ratsimbazafy, N., Razafindraibe, H., Razafindramanana, J., Rowe, N., Salmona, J., Seiler, M., Volampeno, S., Wright, P., Youssouf, J., Zaonarivelo, J. & Zaramody, A. 2008. Lepilemur leucopus. W: IUCN 2016. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-4. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2016-06-07]
  3. W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński, W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 31. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol.)
  4. Harcourt, C. and Thornback, J. 1990. Lemurs of Madagascar and the Comoros. The IUCN Red Data Book. IUCN Gland, Switzerland and Cambridge, U.K.
  5. a b c Fleagle, J. G. Primate Adaptation and Evolution. Academic Press. 1988.
  6. Crowley, B. E. & L. R. Godfrey. (2013). Why all those spines?: Anachronistic defences in the Didiereoideae against now extinct lemurs. South African Journal of Science 109(1-2), 1-7.
  7. Nash, L. T. 1998. Vertical clingers and sleepers: Seasonal influences on the activities and substrate use of Lepilemur leucopus at Beza Mahafaly Special Reserve, Madagascar. Folia Primatologica 69(suppl. 1), 204-17.
  8. Russel, R. J. 1977. The behavior, ecology, and environmental physiology of a nocturnal primate, Lepilemur mustelinus (Strepsirhini, Lemuriformes, Lepilemuridae). PhD Thesis, Duke University.
  9. Hladik, C. M. and P. Charles-Dominique. The Behavior and Ecology of the Sportive Lemur (Lepilemur mustelinus) in Relation to its Dietary Peculiarities. In: Martin, R. D., et al. (eds.) Prosimian Biology. Duckworth, London. 1974.