Liga Panameña de Fútbol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Liga Panameña de Fútbol
Liga Cable Onda LPF
Liga Panameña de Fútbol
Państwo  Panama
Oficjalny skrót LPF
Dyscyplina piłka nożna
Data założenia 1988
Poprzednia nazwa ANAPROF
(1988–2009)
Prezes Gian Castillero
Partner TV Cable Onda Sports
RPC TV
TVMax
Sponsor tytularny Cable Onda
Rozgrywki
Liczba drużyn 10
Niższy poziom ligowy Liga de Ascenso
Puchary: Copa Panamá
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Plaza Amador
(1988)
Obecny zwycięzca Plaza Amador
(Clausura 2016)
Najwięcej zwycięstw Árabe Unido, Tauro
(12)
Strona internetowa

Liga Panameña de Fútbol (ze względów sponsorskich Liga Cable Onda LPF) – najwyższy poziom rozgrywek piłkarskich w Panamie.

Aktualny skład[edytuj]

Liga Panameña 2016/2017
Klub Miasto Rok
założenia
Stadion Trener
Alianza Panama
1963
Luis Ernesto „Cascarita” Tapia (900 miejsc) Panama José Anthony Torres od 2016
Árabe Unido Colón
1994
Armando Dely Valdés (1 200 miejsc) Kolumbia Sergio Guzmán od 2015
Atlético Nacional Panama
1995
Maracaná (5 500 miejsc) Panama José Chiari od 2015
Atlético Veragüense Santiago de Veraguas
2003
Aristocles „Toco” Castillo (2 500 miejsc) Kolumbia Andrés Domínguez od 2016
Chorrillo Panama
1974
Maracaná (5 500 miejsc) Kolumbia Óscar Upegui od 2016
Plaza Amador Panama
1955
Maracaná (5 500 miejsc) Kolumbia Jair Palacios od 2016
San Francisco La Chorrera
1971
Agustín „Muquita” Sánchez (3 000 miejsc) Panama Mike Stump od 2016
Santa Gema Arraiján
1983
Agustín „Muquita” Sánchez (3 000 miejsc) Panama Leopoldo Lee od 2015
Sporting San Miguelito Panama
1984
Rommel Fernández (32 000 miejsc) Panama Alfredo Poyatos od 2016
Tauro Panama
1984
Rommel Fernández (32 000 miejsc) Panama Rolando Palma od 2015

Historia i format[edytuj]

Futbol pojawił się w Panamie już w drugiej połowie XIX. wieku za sprawą angielskich marynarzy, pracujących przy Przesmyku Panamskim. Za kolebkę panamskiej piłki uznaje się miasto Aspinwall (obecnie Colón), jednak niebawem popularność tego sportu rozprzestrzeniła się również na teren stołecznego miasta Panama. Mimo iż po amerykańskich wpływach w tym regionie częściej uprawianą dyscypliną został baseball, to dzięki obcokrajowcom z Europy, Indii, Ameryki Środkowej i Karaibów napływających do dążącego do oddzielenia od Kolumbii państwa panamskiego futbol cały czas miał swoich zwolenników. W 1890 roku powstał klub sportowy Panama Athletic Club, zrzeszający głównie graczy baseballu, lecz posiadający również sekcję piłki nożnej – był to zarazem pierwszy zespół piłkarski w Panamie. Kolejny, o nazwie Colón Sport Club, powstał w 1894 roku w mieście Colón.

Pomysł utworzenia ogólnokrajowej ligi piłkarskiej powstał około 1918 roku z inicjatywy społeczności karaibskiej w Panamie, po serii meczów pomiędzy drużynami Standard Oval i American Cable. Pierwsze regionalne rozgrywki, noszące nazwę Isthmian League, zostały założone w 1921 roku; ich pierwszym zwycięzcą został Standard Oval. W takiej postaci mistrzostwa Panamy były rozgrywane przez kilka kolejnych lat, zaś w 1925 roku ich następcą zostały rozgrywki Liga Nacional de Football. Brało w nich udział sześć drużyn – El Cable, Cecilia, Hottspurs, Coronel Bolognesi, El Panamá i Panamá Hardware – a premierową edycję wygrała ostatnia z wymienionych drużyn. W międzyczasie, w 1926 roku, za sprawą kapłanów salezjańskich, w Panamie powstał jeszcze jeden turniej piłkarski, o nazwie Liga Menor, jednak prym wciąż wiodła Liga Nacional.

W 1933 roku w Colónie Justiniano Cárdenas założył rozgrywki Liga Atlántica de Football, w których brały udział wyłącznie kluby z tego miasta. Podobna sytuacja miała miejsce w mieście Panama, gdzie w tamtejszej Liga Nacional de Football występowały jedynie stołeczne zespoły. Pierwsze spotkanie pomiędzy zwycięzcami obydwóch turniejów odbyło się w 1934 roku, natomiast w 1937 roku obydwie ligi połączyły się w jedne rozgrywki. Stopniowo do ogólnokrajowych mistrzostw Panamy dołączały drużyny z innych prowincji kraju – Chiriquí (w 1945 roku), Herrera (1946), Panama (1948), Veraguas (1949), Coclé (1952), Los Santos (1972), Bocas del Toro (1974), Kuna Yala (1986) i Darién (1987), jednak liga ta wciąż miała charakter amatorski.

13 stycznia 1988 sześciu entuzjastów futbolu – Giancarlo Gronchi, Jan Domburg, Edgar Plazas, Jorge Zelasny, Ángel Valero i Juan Carlos Delgado – założyło pierwszą profesjonalną ligę panamską, o wymyślonej przez dziennikarza Edmundo Vargasa nazwie Asociación Nacional Pro-Fútbol (w skrócie ANAPROF). Jej celem było stworzenie na dłuższy czas bazy profesjonalnych panamskich piłkarzy oraz poprawienie w ten sposób wyników osiąganych przez reprezentację Panamy. W pierwszej edycji rozgrywek, podczas premierowego sezonu noszących nazwę sponsora (Copa Bayer), wzięło udział sześć klubów założycielskich: CD Plaza Amador, Deportivo La Previsora (obecnie San Francisco FC), AFC Euro Kickers, Tauro FC, Deportivo Perú AFC i Chirilanco FC. Historyczne, pierwsze spotkanie zostało rozegrane 26 lutego 1988 na Estadio Revolución pomiędzy Plaza Amador i Tauro; zakończyło się ostatecznie wynikiem 1:1, a premierowego gola zdobył Carlos Maldonado z Tauro (później z rzutu karnego wyrównał Virgilio Reid). Pierwszym profesjonalnym mistrzem Panamy został prowadzony przez kolumbijskiego trenera Carlosa Collazosa zespół Plaza Amador, zaś napastnik tego klubu, Miguel Tello, z trzynastoma bramkami na koncie wywalczył tytuł króla strzelców.

W 1994 roku, w wyniku złego zarządzania, w lidze panamskiej nastąpił rozłam – powstały nowe rozgrywki, LINFUNA, oficjalnie uznawane przez FIFA. Cały czas większą popularnością cieszył się ANAPROF, w którym występowały lepsze drużyny, co z kolei przyciągało na stadiony kibiców. Dzięki temu 18 czerwca 1995 rozgrywane na Estadio Rommel Fernández spotkanie pomiędzy San Francisco i Tauro zostało po raz pierwszy transmitowane w telewizji. Po długich negocjacjach, w 1996 roku LINFUNA i ANAPROF na powrót połączyły się w jedną ligę. Przez następne kilka lat rozgrywki przechodziły kilka reform dotyczących ich formatu, między innymi liczby występujących w nich zespołów. Najważniejsza ze zmian nastąpiła w 2001 roku, kiedy to władze ligi zdecydowały się powrócić do systemu wiosna-jesień, a także, wzorem innych latynoskich krajów, wprowadzić dwa niezależne od siebie turnieje – wiosenny Apertura i jesienny Clausura. Ich zwycięzcy mierzyli się pod koniec każdego roku, a zwycięzca tej konfrontacji zostawał automatycznie mistrzem Panamy.

Od 2007 roku mistrzostwo kraju zdobywa automatycznie zwycięzca zarówno Apertury, jak i Clausury, co oznacza, iż najlepsza drużyna w kraju jest wyłaniana co pół roku, a nie co rok. Od 2009 roku rozgrywki noszą nazwę Liga Panameña de Fútbol (LPF), zaś w 2010 roku ponownie wprowadzono system jesień-wiosna. Obecnie w lidze panamskiej występuje dziesięć zespołów, z czego cztery najlepsze podczas każdego półrocznego sezonu awansują do fazy play-off, której zwycięzca zostaje mistrzem Panamy. Dwa najlepsze panamskie kluby co roku biorą też udział w Lidze Mistrzów CONCACAF – do każdej edycji tych rozgrywek kwalifikuje się mistrz Panamy sezonu Apertura i sezonu Clausura. Do drugiej ligi co roku zostaje relegowany klub o najmniejszej średniej punktów na mecz.

Za cztery czołowe i najbardziej utytułowane drużyny ligi panamskiej są uważane Tauro FC, San Francisco FC, CD Árabe Unido i CD Plaza Amador. Mecze derbowe pomiędzy dwoma najpopularniejszymi klubami – Tauro i Plaza Amador – noszą nazwę El Superclásico Nacional. Narodowy obiekt piłkarski, stołeczny Estadio Rommel Fernández, na którym swoje spotkania rozgrywa reprezentacja, nie jest domowym stadionem żadnego zespołu, aczkolwiek czasami odbywają się na nim prestiżowe i ważne mecze ligowe.

Triumfatorzy[edytuj]

Sezon . Mistrz Finał Wicemistrz . Król strzelców . Trener mistrza
Zawodnik Klub Gole Trener Klub
1988 Plaza Amador (1) San Francisco Panama Miguel Tello Plaza Amador
13
Kolumbia Carlos Collazos Plaza Amador
1989 Tauro (1) San Francisco Kolumbia Alonso Pacheco San Francisco
18
Urugwaj Miguel Mansilla Tauro
1990 Plaza Amador (2) Tauro Panama José Ardines Euro Kickers
26
Salwador Milton Palacios Plaza Amador
1991 Tauro (2) Euro Kickers Panama José Ardines (2) Euro Kickers
13
Urugwaj Miguel Mansilla (2) Tauro
1992 Plaza Amador (3) Sporting Colón Panama José Ardines (3) Euro Kickers
20
Kolumbia Carlos Collazos (2) Plaza Amador
1993 Euro Kickers (1) Projusa Panama José Ardines (4) Euro Kickers
12
Panama Orlando Muñoz Euro Kickers
1994/1995 San Francisco (1)
1–0
Tauro Panama José Ardines (5) Euro Kickers
20
Panama Leopoldo Lee San Francisco
1995/1996 San Francisco (2)
1–1 (4–2 k)
Plaza Amador Panama José Ardines (5) Euro Kickers
25
Panama Leopoldo Lee (2) San Francisco
1996/1997 Tauro (3)
1–0
Euro Kickers Panama Patricio Guevara Tauro
22
Urugwaj Miguel Mansilla (3) Tauro
1997/1998 Tauro (4)
1–0
Árabe Unido Panama Luis Calamaris San Francisco
21
Urugwaj Miguel Mansilla (4) Tauro
1998/1999 Árabe Unido (1)
3–0
Tauro Panama Luis Calamaris (2) San Francisco
18
Peru Eleazar Herrera Árabe Unido
1999/2000 Tauro (5)
2–0
Plaza Amador Panama Víctor René Mendieta Tauro
15
Panama Alfredo Poyatos Tauro
2000/2001 Panamá Viejo (1)
4–3 (pd)
Tauro Panama Alberto Cerezo Árabe Unido
16
Anglia Gary Stempel Panamá Viejo
Panama Luis Parra Tauro
Apertura 2001 Árabe Unido (2)
3–0
San Francisco Panama Ricardo Phillips Panamá Viejo
13
Kolumbia Richard Parra Árabe Unido
Clausura 2001 Árabe Unido (3)
0–0 (3–2 k)
Plaza Amador Panama Roberto Brown San Francisco
13
Kolumbia Richard Parra (2) Árabe Unido
Apertura 2002 Árabe Unido (4)
2–0
San Francisco Panama Gabriel de los Ríos Alianza
7
Kolumbia Richard Parra (3) Árabe Unido
Clausura 2002 Plaza Amador (4)
2–1
Tauro Panama Anel Canales Tauro
10
Argentyna Sergio Giovagnolli Plaza Amador
0–1 (4–1 k)
Apertura 2003 Tauro (6)
2–2
Árabe Unido Panama Anel Canales (2) San Francisco
11
Kolumbia Gonzalo Soto Tauro
4–1
Clausura 2003 Tauro (7)
5–1
Alianza Kolumbia Héctor Nazarith Tauro
9
Kolumbia Gonzalo Soto (2) Tauro
Kolumbia Wilson Zuñiga Alianza
Apertura 2004 Árabe Unido (5)
1–0
Plaza Amador Panama Jorge Dely Valdés Árabe Unido
12
Paragwaj Julio Carlos Gómez Árabe Unido
Clausura 2004 Árabe Unido (6)
1–1
San Francisco Panama Víctor René Mendieta Jr. San Francisco
16
Paragwaj Julio Carlos Gómez (2) Árabe Unido
5–3
Panama Alberto Zapata Alianza
Apertura 2005 Plaza Amador (5)
3–1
Árabe Unido Panama Jorge Dely Valdés (2) Árabe Unido
11
Panama Ricardo Buitrago Árabe Unido
Clausura 2005 San Francisco (3)
2–0
Atlético Veragüense Panama Jorge Dely Valdés (3) Árabe Unido
13
Anglia Gary Stempel (2) San Francisco
Apertura 2006 San Francisco (4)
3–0
Plaza Amador Panama Luis Tejada Plaza Amador
11
Anglia Gary Stempel (3) San Francisco
Clausura 2006 Tauro (8)
2–0
Árabe Unido Panama César Medina Alianza
12
Panama Rubén Guevara Tauro
Apertura 2007 Tauro (9)
2–0
San Francisco Panama Edwin Aguilar Tauro
14
Urugwaj Miguel Mansilla (5) Tauro
Clausura 2007 San Francisco (5)
0–0 (4–2 k)
Árabe Unido Panama Orlando Rodríguez Árabe Unido
9
Anglia Gary Stempel (4) San Francisco
Panama Gabriel Torres Chepo
Apertura 2008 San Francisco (6)
3–1 (pd)
Tauro Panama César Medina (2) Alianza
12
Anglia Gary Stempel (5) San Francisco
Clausura 2008 Árabe Unido (7)
3–2 (pd)
Tauro Panama Orlando Rodríguez (2) Árabe Unido
18
Kolumbia Richard Parra (4) Árabe Unido
Apertura 2009 San Francisco (7)
0–0 (5–4 k)
Chorrillo Panama Edwin Aguilar (2) Tauro
17
Panama Rubén Guevara (2) San Francisco
Apertura 2009 (2) Árabe Unido (8)
3–2
Tauro Panama Armando Polo Sporting San Miguelito
12
Kolumbia Richard Parra (5) Árabe Unido
Clausura 2010 Árabe Unido (9)
1–0
San Francisco Kolumbia Johan de Ávila San Francisco
10
Kolumbia Richard Parra (6) Árabe Unido
Apertura 2010 Tauro (10)
1–0
San Francisco Panama Gabriel Ríos Atlético Chiriquí
8
Panama Juan Carlos Cubilla Tauro
Clausura 2011 San Francisco (8)
3–2 (pd)
Chorrillo Panama Brunet Hay Sporting San Miguelito
9
Argentyna Leonardo Pipino San Francisco
Apertura 2011 Chorrillo (1)
4–1
Plaza Amador Panama César Medina (3) Alianza
8
Urugwaj Miguel Mansilla (6) Chorrillo
Panama Delano Welch Chepo
Clausura 2012 Tauro (11)
2–1
Chepo Panama Luis Rentería Tauro
11
Kolumbia Sergio Angulo Tauro
Apertura 2012 Árabe Unido (10)
4–1
Chepo Panama Edwin Aguilar (3) Tauro
10
Kolumbia Jair Palacios Árabe Unido
Panama Jorman Aguilar Río Abajo
Clausura 2013 Sporting San Miguelito (1)
4–1
San Francisco Panama Ricardo Clarke Sporting San Miguelito
10
Panama José Anthony Torres Sporting San Miguelito
Apertura 2013 Tauro (12)
1–0
San Francisco Panama Ernesto Sinclair Independiente
8
Panama Rolando Palma Tauro
Clausura 2014 Chorrillo (2)
1–0
Río Abajo Panama Carlos Small Sporting San Miguelito
10
Panama Julio Medina III Chorrillo
Apertura 2014 San Francisco (9)
1–0
Sporting San Miguelito Panama José González Árabe Unido
8
Anglia Gary Stempel (6) San Francisco
Panama Yairo Yau Sporting San Miguelito
Clausura 2015 Árabe Unido (11)
2–1
Independiente Panama Johnny Ruiz San Francisco
10
Kolumbia Sergio Guzmán Árabe Unido
Apertura 2015 Árabe Unido (12)
1–1 (3–0 k)
Chorrillo Panama Sergio Moreno Chorrillo
9
Kolumbia Sergio Guzmán (2) Árabe Unido
Panama Armando Polo (2) Árabe Unido
Clausura 2016 Plaza Amador (6)
1–0
Chorrillo Kolumbia Manuel Murillo Atlético Nacional
10
Kolumbia Jair Palacios (2) Plaza Amador

Legenda:

  • pd – po dogrywce
  • k – seria rzutów karnych

W kolumnie "mistrz" w nawiasie podano, który w swojej historii tytuł mistrzowski zdobył dany klub.
W kolumnie "zawodnik" w nawiasie podano, który w swojej karierze tytuł króla strzelców zdobył piłkarz.
W kolumnie "trener" w nawiasie podano, który w swojej karierze tytuł mistrza zdobył trener.
Brak nawiasu oznacza pierwszy tytuł.

Klasyfikacja medalowa[edytuj]

# Klub Tytuły Tytuły (lata)
Simple gold cup.svg Simple silver cup.svg Mistrzostwa (lata) Wicemistrzostwa (lata)
1. Tauro 12 8 1989 1991 1997 1998 2000 A2003 C2003 C2006 1990 1995 1999 2001 C2002 A2008 C2008 A2009
A2007 A2010 C2012 A2013
2. Árabe Unido 12 5 1999 A2001 C2001 A2002 A2004 C2004 C2008 A2009 1998 A2003 A2005 C2006 C2007
C2010 A2012 C2015 A2015
3. San Francisco 9 10 1995 1996 C2005 A2006 C2007 A2008 A2009 C2011 1988 1989 A2001 A2002 C2004 A2007 C2010 A2010
A2014 C2013 A2013
4. Plaza Amador 6 6 1988 1990 1992 C2002 A2005 C2016 1996 2000 C2001 A2004 A2006 A2011
5. Chorrillo 2 4 A2011 C2014 A2009 C2011 A2015 C2016
6. Euro Kickers 1 2 1993 1991 1997
7. Sporting San Miguelito 1 1 C2013 A2014
8. Panamá Viejo 1 0 A2001
9. Chepo 0 2 C2012 A2012
10. Sporting Colón 0 1 1992
Projusa 0 1 1993
Alianza 0 1 C2003
Atlético Veragüense 0 1 C2005
Río Abajo 0 1 C2014
Independiente 0 1 C2015

Pogrubioną czcionką zaznaczono kluby, które aktualnie występują w lidze.

Bibliografia[edytuj]