Lipa (powiat stalowowolski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w powiecie stalowowolskim. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Lipa
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat stalowowolski
Gmina Zaklików
Liczba ludności (2013-06-24) 2415[1]
Strefa numeracyjna 15
Kod pocztowy 37-470[2]
Tablice rejestracyjne RST
SIMC 0810549[3]
Położenie na mapie gminy Zaklików
Mapa lokalizacyjna gminy Zaklików
Lipa
Lipa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lipa
Lipa
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Lipa
Lipa
Położenie na mapie powiatu stalowowolskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu stalowowolskiego
Lipa
Lipa
Ziemia50°41′19″N 22°03′53″E/50,688611 22,064722

Lipawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Zaklików[3][4].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa tarnobrzeskiego.

Lipa powstała w XV wieku w centrum lasów naówczas zwanych bielskimi (od wsi Biała wzmiankowanej w 1245 roku), ale często była opuszczana przez mieszkańców i osadzana na nowo. Nie zamieszkana była również w 1596 roku, kiedy z włością gorajską została zakupiona przez Jana Zamoyskiego i włączona do ordynacji zamojskiej. W 1565 roku na północ od Lipy nad rzeką Sanną dziedzic Zdziechowic, kasztelan połaniecki Stanisław Zaklika otrzymał przywilej na lokowanie miasta Zaklikowa. Z jego spadkobiercą Marcinem Gniewoszem ordynacja wiodła liczne spory; Gniewosz, opierając się na akcie granicznym z 1489 roku, rościł pretensje do lasów wokół Lipy i „wielkie szkody czynił w lasach”. W czasach Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego Lipa znajdowała się przy granicy z Galicją. Zajęciem mieszkańców, obok bartnictwa i myślistwa oraz wyrębu i obróbki drewna w dużym tartaku, stał się przemyt towarów. Podczas powstania listopadowego walczył tu z wojskiem carskim oddział L. Sczanieckiego, a w latach powstania styczniowego przez kordon graniczny (istniały dwa carskie posterunki) przeprawiały się formowane w Galicji oddziały powstańcze oraz przemycano broń i amunicję. W tym okresie we wsi mieszkało około 500 osób.

Wieś jest otoczona lasami. Od południa graniczy z Wolą Rzeczycką, na północy od miasteczka leżą duże stawy, od zachodu poligon wojskowy (jeden z największych w Polsce). W okolicy występują wody mineralno-siarczkowe. W przyszłości ma powstać sanatorium. Przypadkowe odkrycie w 1959 roku wód siarczkowych doprowadziło do badań i udokumentowania bogatych ich zasobów, a także wód siarczanowo-chlorkowo-wodorowo-węglanowo-sodowo-wapiennych o składzie podobnym jak w Busku-Zdroju. W perspektywie określa to funkcje Lipy jako ośrodka uzdrowiskowego, czemu sprzyjają również warunki klimatyczne i przyrodnicze. W oparciu o ustawę z dnia 17 czerwca 1966 roku o uzdrowiskach i lecznictwie uzdrowiskowym Lipa zaliczona została do miejscowości potencjalnie uzdrowiskowych z uwagi na występowanie wody siarczkowej siarczanowo-chlorkowo-wodorowęglanowo-sodowo-wapniowej o mineralizacji sięgającej 3 g/dm³. Jednak Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej w 1999 roku stwierdziło, że stan udokumentowania tych wód jest niedostateczny, nie ma bowiem zatwierdzenia zasobów w kat. B, w związku z tym nie mogą być uznane za lecznicze. Przez Lipę przepływa rzeka Złodziejka. W Lipie znajduje się bardzo dużo stawów hodowlanych. W latach 1960–1990 istniał tu jeden z największych tartaków w południowej Polsce, który został zamknięty z powodu kłopotów finansowych.

W Lipie znajduje się klub piłkarski „Czarni Lipa” założony w 1950 roku, Zespół Szkół im. Szarych Szeregów w skład którego wchodzi przedszkole, szkoła podstawowa i gimnazjum oraz 2 kościoły: rzymskokatolicki – Matki Boskiej Częstochowskiej i polskokatolicki – Świętych Apostołów Piotra i Pawła (parafialny). W Lipie znajduje się stacja kolejowa na linii KraśnikStalowa Wola, a także nasycalnia podkładów, do której doprowadzona jest bocznica ze stacji.

Z Lipy pochodzi gracz Stali Stalowa Wola Tadeusz Krawiec oraz reprezentant Polski U-16 Adrian Chamera – od sezonu 2013/2014 zawodnik Stali Kraśnik.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. BIP bminy, sołectwa
  2. Poczta Polska SA. Wyszukiwarka kodów pocztowych
  3. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]