Müritz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Müritz
Ilustracja
Położenie
Państwo  Niemcy
Morfometria
Powierzchnia 117 km²
Wymiary
• max długość
• max szerokość

29 km
13 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

6,5 m
31 m
Położenie na mapie Meklemburgii-Pomorza Przedniego
Mapa lokalizacyjna Meklemburgii-Pomorza Przedniego
Müritz
Müritz
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
Müritz
Müritz
Ziemia53°25′00″N 12°41′00″E/53,416667 12,683333
Müritz Karte.png

Müritz i – drugie, po Jeziorze Bodeńskim, pod względem wielkości jezioro Niemiec, a największe wewnętrzne (gdyż Jezioro Bodeńskie należy także do Szwajcarii i Austrii). Położone w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, na Pojezierzu Meklemburskim.

Jezioro powstało podczas zlodowacenia poprzedzającego zlodowacenie północnopolskie. Ma powierzchnię 117 km², a jego głębokość dochodzi do 31 m. Leży obecnie na wysokości 62 m n.p.m. (pierwotnie leżało około 1,5 m niżej, w wyniku regulacji jego poziom doszedł nawet do 64 m n.p.m., ostatecznie został ustalony w XIX w. podczas budowy drogi wodnej). Poza obszarami chronionego krajobrazu w 1990 roku utworzono na jego części Park Narodowy Müritz.

Zachodni brzeg jeziora to głównie łąki, małe lasy i łagodne wzniesienia. Na wschodnim brzegu znajduje się część parku narodowego. Znajdują się tam mokradła, podmokłe lasy i skupiska trzcin. Wschodni brzeg jest nierozwinięty i otoczony płyciznami, zachodni natomiast ma kilka sporych zatok, a nadto zachodnia część jeziora jest dużo głębsza.

Jezioro tworzy, w sensie geologicznym, jeden akwen z położonym na południe ciągiem trzech mniejszych jezior: Kleine Müritz, Müritzarm i Müritzsee, które jednak tradycyjnie uznawane są za odrębne jeziora (jest to podobny układ hydrologiczny jak polskie jezioro Śniardwy połączone z jeziorami Mikołajskim i Bełdany). Müritz należy do zlewiska rzeki Elde (Łada): rzeka przepływa przez nie z południa na północ, a następnie przez zatokę Binnenmüritz (nad którą leży miasto Waren) łączy Müritz z pozostałymi Wielkimi Jeziorami Meklemburskimi (Kölpinsee, Fleesensee i Plauer See.) Rzeka Elde jest żeglowna prawie na całej swej długości, począwszy od zespołu jezior Müritz do ujścia do Łaby.

Jezioro Müritz jest w związku z tym połączone poprzez rzekę Ładę z Łabą (droga wodna obejmująca Müritz i rzekę Elde nazywana jest Müritz - Elde Wasserstraße) oraz z Hawelą kanałem Muritz-Hawela, przekopanym w latach 1831-1836, a przebudowanym sto lat później (Müritz - Havel Wasserstraße). Następnie przez górną Hawelę (Obere Havel Wasserstraße) ma połączenie z kanałem Odra-Hawela (Havel-Oder-Wasserstraße), a przez ten kanał z Odrą i Berlinem.

Nad Müritz leży siedem miejscowości gminnych, w tym dwa miasta - Waren (Müritz) i mniejsze Röbel/Müritz. Inne miejscowości to Rechlin (nad Kleine Müritz), Vipperow, Ludorf, Gotthun, Sietow i Klink.

Jezioro jest intensywnie wykorzystywane turystycznie, leży nad nim wiele portów jachtowych, szeroko rozwinięte jest wynajmowanie jachtów i barek. Pływają na nim liczne statki pasażerskie, na liniach łączących miejscowości leżące nad jeziorem Müritz z położonymi nad sąsiednimi akwenami miastami Mirow, Malchow i Plau am See.

W przeciwieństwie do wielu innych niemieckich nazw jezior, to nazywa się po prostu Müritz, a nie Müritzsee jak np. Bodensee (Jezioro Bodeńskie), czy Schweriner See; nazwę Müritzsee nosi południowa część wspomnianego odgałęzienia wodnego, niezaliczanego do powierzchni Müritz.

Hydronimia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pochodzenia słowiańskiego, oznaczała dosłownie „małe morze”[1]. Tłumaczona na język polski jako Jezioro Morzyce[2] lub Jezioro Morzyckie[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oswald Jannermann, Slawische Orts- und Gewässernamen in Deutschland, Norderstedt 2009, s. 84.
  2. ks. Stanisław Kozierowski: Atlas nazw geograficznych Słowiańszczyzny Zachodniej. T. Zeszyt IIA. Poznań: 1937.
  3. Studia nad etnogenezą Słowian i kulturą Europy wczesnośredniowiecznej, red. G. Labuda i S. Tabaczyński, tom 2, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1988, s. 65.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Maciej Strączyński, Pojezierze Meklemburskie: Przewodnik dla wodniaków, Szczecin: Zapol Sobczyk, 2019, ​ISBN 978-83-7518-902-5​.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]