Magdalena Grodzka-Gużkowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Magda Grodzka-Gużkowska
Data urodzenia 7 stycznia 1925
Data śmierci 6 stycznia 2014
Miejsce spoczynku Cmentarz żydowski w Warszawie
Zawód, zajęcie pisarka, terapeutka
Narodowość polska
Małżeństwo Krzysztof Gużkowski
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
Grób pisarki Magdaleny Grodzkiej-Gużkowskiej na Cmentarzu żydowskim przy ul. Okopowej w Warszawie
Obelisk upamiętniający Magdalenę Grodzką-Gużkowską w Ogrodzie Sprawiedliwych w Warszawie

Magda Grodzka-Gużkowska z domu Rusinek (ur. 7 stycznia 1925, zm. 6 stycznia 2014) – polska pisarka, terapeutka dzieci autystycznych i działaczka społeczna, uczestniczka powstania warszawskiego, odznaczona tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Magda Grodzka-Gużkowska urodziła się 7 stycznia 1925 roku. Jej ojcem był polski polityk i działacz społeczny Zygmunt Rusinek. Ze strony matki miała pochodzenie żydowskie[1]. Uczęszczała do endeckiej szkoły Cecylii Plater-Zyberk. Była harcerką.

Podczas II wojny światowej działała w konspiracji. Była członkiem grupy likwidacyjnej. Współpracowała też z "Żegotą". Zajmowała się uczeniem Żydów wyciągniętych z getta funkcjonowania w mieście oraz opiekowała się żydowskimi dziećmi ratowanymi przez Żegotę. 1 sierpnia 1944 wybuch powstania warszawskiego zaskoczył ją i jej narzeczonego Romana Grodzkiego pod domem jego rodziców przy ul. Książęcej. Cudem uniknęli rozstrzelania przez oddział własowców. Wkrótce udało im się dołączyć do powstania. Służyli w batalionie "Kiliński" Po kapitulacji powstania trafiła do obozu w Lamsdorfie. Potem była w obozie Muhlbergu i Blankenheimie. Po wkroczeniu Amerykanów do Blankenheim została tłumaczką oficerów gen. Pattona.

Po wojnie z ojcem i narzeczonym wyemigrowała do Wielkiej Brytanii, a potem do Kanady. Pracowała m.in. jako dozorczyni, fryzjerka, pielęgniarka, pomywaczka w rezydencji siostry króla Jerzego. W latach 70. powróciła do Polski. W latach 90. w jej mieszkaniu powstawała Polska Akcja Humanitarna.

Z mężem Krzysztofem Gużkowskim prowadziła terapię dzieci autystycznych i ich rodzin. Jest autorką książek dotyczących autyzmu Dziecko autystyczne. Dziennik terapeuty, Płacz bez łez oraz autobiografii Szczęściara.

W styczniu 2008 została uhonorowana tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata[2]. W październiku 2008 została odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (M.P. z 2009 r., Nr 27, poz. 371). W 2011 otrzymała Nagrodę im. Ireny Sendlerowej[3].

Zmarła 6 stycznia 2014, została pochowana na Cmentarzu żydowskim przy ul. Okopowej w Warszawie. 5 czerwca 2014 w warszawskim Ogrodzie Sprawiedliwych odsłonięto kamień upamiętniający jej osobę i posadzono drzewo pamięci.

Była dwukrotnie zamężna: z Romanem Grodzkim (z którym brała udział w powstaniu warszawskim) i z Krzysztofem Gużkowskim. Z pierwszego małżeństwa miała dwóch synów.

Kinematografia[edytuj | edytuj kod]

W 2010 niemiecka reżyser Irma Stelmach nakręciła 30-minutowy film o Magdalenie Grodzkiej-Gużkowskiej pt. Magda[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]