Magdalena Maria Epstein

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Magdalena Maria Epstein OP
Maria Epstein
Służebnica Boża,
zakonnica
Ilustracja
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 2 sierpnia 1875
Pilica
Data i miejsce śmierci 6 września 1947
Kraków
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja Dominikanki ze Zgromadzenia Sióstr świętego Dominika
Śluby zakonne 4 września 1936
Miejsce spoczynku grobowiec sióstr dominikanek na cmentarzu Rakowickim w Krakowie
Zawód, zajęcie pielęgniarka
Rodzice Leon,
Maria z d. Skarżyńska
Krewni i powinowaci Józef Epstein (dziadek),
Jakub Epstein (pradziadek)

Magdalena Maria Epstein (ur. 2 sierpnia 1875 w Pilicy, zm. 6 września 1947 w Krakowie) – pionierka szkolnictwa pielęgniarskiego w Polsce, pielęgniarka, tercjarka, zakonnica, dominikanka oraz Służebnica Boża Kościoła katolickiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Lata młodości[edytuj | edytuj kod]

Pochodziła z zamożnej polsko-żydowskiej rodziny, Leona – właściciela miejscowości Pilica oraz Marii z domu Skarżyńskiej jako ich jedyne dziecko nazywane zdrobniale Nuną[1]. 22 sierpnia 1875 została ochrzczona w parafialnym kościele św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Pilicy jako Maria, Aniela, Wiktoria[2]. Ojciec jej po wczesnej śmierci swojej pierwszej żony Konstancji Janasz[1], z którą miał trzech synów ożenił się ponownie[3]. Rok po ślubie został dotknięty paraliżem i do końca życia poruszał się na wózku inwalidzkim[1]. Wkrótce rodzice jej w 1880 przenieśli się z rodzinnej Pilicy do Krakowa, gdzie zamieszkali w klasycystycznej kamienicy przy ulicy Sławkowskiej 32[2], późniejszym tzw. Pałacu Badenich. W młodości otrzymała staranne wykształcenie (znała m.in. kilka języków obcych, grała na fortepianie)[3][4].

Pielęgniarka[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci rodziców poświęciła się bez reszty działalności opiekuńczej nad ludźmi potrzebującymi, ubogimi i chorymi[1]. Mając 20 lat zaczęła działać na polu pracy charytatywnej w Stowarzyszeniu Panien Ekonomek, Sekcji Stowarzyszenia Pań Miłosierdzia Św. Wincentego à Paulo, która opiekowała się chorymi i ubogimi, udzielając im pomocy materialnej, prowadząc dla nich kuchnię i szyjąc odzież, zostając w 1905 jej prezeską[3]. Pięć lat później została członkinią Katolickiego Związku Polek w Krakowie. Organizowała czytelnie i tanie kuchnie dla robotników[3]. Przy pomocy Sióstr Miłosierdzia (szarytek), w ich pomieszczeniach klasztornych przy ulicy św. Filipa 15 wyremontowano najpierw istniejące już ambulatorium, w którym udzielano potrzebującym pierwszej pomocy lekarskiej, a następnie urządzono tam mały szpitalik[2].

5 listopada 1911 z jej inicjatywy i przy jej wsparciu materialnym utworzono pierwszą na ziemiach polskich szkołę pielęgniarską w Krakowie, w której została kierowniczką[2]. W czasie I wojny światowej wstąpiła do Czerwonego Krzyża, aby udzielać pomocy rannym, wyruszając na front w okolice Będzina i Olkusza[3]. Pracowała w izbie opatrunkowej, szpitalu legionowym w Rabce, szpitalu epidemicznym pod Tarnowem, organizowała ruchome kolumny sanitarne[3]. 17 września 1915 została odznaczona cesarskim dyplomem Czerwonego Krzyża 2 klasy i odznaczeniem wojennym[1].

W 1918 wznowiła działalność szkoły pielęgniarskiej, jednak na skutek problemów finansowych musiała ją w 1921 zamknąć[3]. Jako pielęgniarka uczestniczyła w powstaniach śląskich, za co otrzymała 15 września 1921 honorowy dyplom od Wojciecha Korfantego[1].

Nie mogąc pogodzić się z zamknięciem szkoły zainteresowała nią amerykańską Fundację Rockefellera, otrzymując w 1924 jej finansowe wsparcie, a od władz polskich zgodę na odnowienie i budowę szkoły oraz utworzyła Polskie Stowarzyszenie Pielęgniarek Zawodowych przyjęte do Międzynarodowej Rady Pielęgniarek[3]. W grudniu 1925 dzięki jej staraniom została otwarta Uniwersytecka Szkoła Pielęgniarek i Higienistek w Krakowie przy ulicy Kopernika 25, w której została dyrektorką[1]. Szkole poświęciła wiele uwagi, troszcząc się o jej finansowanie i doskonalenie duchowe oraz zawodowe jej uczennic (założyła w niej m.in. kaplicę)[3]. Obecnie w budynku szkoły mieści się Wydział Nauk o Zdrowiu Instytutu Pielęgniarstwa i Położnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum[2].

W zakonie dominikanek[edytuj | edytuj kod]

1 stycznia 1931 złożyła rezygnację ze stanowiska dyrektorki szkoły uniwersyteckiej, aby w wieku 55 lat wstąpić do klauzurowego klasztoru Sióstr Dominikanek na Gródku w Krakowie przy ul. Mikołajskiej, będąc od 1919 tercjarką zakonu św. Dominika[3]. 24 marca 1931 w obecności swojego przyjaciela kard. Adama Stefana Sapiehy nałożyła habit zakonny obierając imię zakonne Magdalena[3]. W maju 1931 w artykule pt. „Po pracy społecznej w zacisze klasztorne” Ilustrowanego Kuryera Codziennego tak o niej m.in. napisano[2]:

Quote-alpha.png
Zawsze spokojna i zrównoważona, obdarzona niezmąconą pogodą humoru, wytwarzała wokół siebie stałą atmosferę zadowolenia i jakby dobrobytu moralnego, w którym wszyscy czuli się swojsko. Pełna niepospolitej energii i inteligencji miała jasny i trzeźwy pogląd na świat połączony z doskonałą znajomością ludzi, a przy tym rzadko spotykaną bezstronność. Żywe umiłowanie kultury i sztuki, chroniło ją od zasklepiania się w swojej specjalności. Głęboko religijna, daleka była od ciasnej dewocji i umiała z tolerancją odnosić się do cudzych przekonań. Posiadała w wysokim stopniu dar przyciągania do siebie ludzi.

Śluby wieczyste złożyła 4 września 1936[3]. Wkrótce zapadła na zdrowiu, przechodząc w 1937 operację usunięcia tłuszczaka na nodze, a następnie w 1942 doznała paraliżu lewej strony ciała[3]. Dwa lata później na skutek upadku złamała żebra[3]. W zakonie pełniła funkcję m.in. organistki i kronikarki klasztornej[3]. W swoim duchowym testamencie napisała[3]:

Quote-alpha.png
Nie mówić o swoich troskach i cierpieniach, u pana Boga szukać jedynie pociechy. Nigdy niczego się od ludzi nie spodziewać i nigdy na ich niewdzięczność się nie skarżyć. We wszystkim co miłe, a też w największych upokorzeniach powtarzać te słowa – Niech będzie wola Twoja.

Zmarła otoczona opieką sióstr po sześciu latach choroby 6 września 1947 w godzinach porannych w opinii świętości[5]. Spoczęła na cmentarzu Rakowieckim w Krakowie we wspólnym neogotyckim, murowanym grobowcu sióstr Dominikanek[2].

Proces beatyfikacji[edytuj | edytuj kod]

Przekonane o jej świątobliwości, po zgromadzeniu dokumentacji siostry dominikanki zwróciły się 5 sierpnia 2003 z prośbą do metropolity krakowskiego o wyniesienie ją na ołtarze[6]. 30 września 2004 kard. Franciszek Macharski w kościele sióstr dominikanek na Gródku dokonał otwarcia jej procesu beatyfikacyjnego[6]. Odtąd przysługuje jej tytuł Służebnicy Bożej. Następnie powołano komisję historyczną oraz teologiczną celem zbadania jej życia oraz dokumentacji jak również przesłuchano świadków, którzy ją swego czasu spotkali[6]. 20 kwietnia 2007 w kościele sióstr dominikanek w Krakowie został uroczyście zamknięty proces na szczeblu diecezjalnym przez kard. Stanisława Dziwisza, po czym akta procesu zostały przekazane Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych w Rzymie, celem dalszego postępowania[6]. 28 listopada 2008 Stolica Apostolska wydała dekret o ważności postępowania diecezjalnego[7]. Postulatorem generalnym został dominikanin o. Gianni Festa OP[7].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W Krakowie, w 2004 wybito medal z jej wizerunkiem oraz wygrawerowanym na nim napisem[3]:

Quote-alpha.png
Niech wie każdy mieszkaniec mego miasta, że jesteś dzielną kobietą.

W 2009 siostry dominikanki wydały album o jej życiu i działalności pt. Wierna Miłości[4]. 1 czerwca 2011 jedną z ulic w jej rodzinnej miejscowości Pilica nazwano jej imieniem[8][9]. 12 marca 2012 została powołana specjalna Fundacja Siostry Magdaleny Epstein[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g ks. prof. Stefan Ryłko: Magdalena Maria Epstein OP (1875-1947), cz. 1. W: Katolickie Stowarzyszenie Pielęgniarek i Położnych Polskich [on-line]. Kspipp.pl. [dostęp 2016-05-09].
  2. a b c d e f g Patronka. Śladami Marii Epsteinówny. W: Fundacja im. Służebnicy Bożej Siostry Magdaleny Marii Epstein OP [on-line]. Fundacjadominikanki.pl. [dostęp 2016-05-09].
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q Maria Lepiarczyk: Służebnica Boża Siostra Magdalena Maria Epstein – kandydatka na ołtarze. W: Stowarzyszenie Ziemi Pilickiej [on-line]. Ziemiapilicka.pl, 2014-11-02. [dostęp 2016-05-09].
  4. a b Ewa Miller-Stefańska: „Wierna Miłości”. Album o służebnicy Bożej s. Magdalenie Marii Epstein OP. W: Tygodnik katolicki „Niedziela” [on-line]. Niedziela.pl, 2009. [dostęp 2016-05-09].
  5. ks. prof. Stefan Ryłko: Magdalena Maria Epstein OP (1875-1947), cz. 2. W: Katolickie Stowarzyszenie Pielęgniarek i Położnych Polskich [on-line]. Kspipp.pl. [dostęp 2016-05-09].
  6. a b c d e Jadwiga Gnich: Maria Epstein 1875-1930. W: Wirtualne Muzeum Pielęgniarstwa Polskiego [on-line]. Wmpp.org.pl. [dostęp 2016-05-09].
  7. a b ~1947~ Magdalena Maria Epstein (ang.). newsaints.faithweb.com. [dostęp 2017-04-08].
  8. Ulica Magdaleny Marii Epstein. W: Parafia św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Pilicy [on-line]. Parafia-pilica.pl, 2011-06-13. [dostęp 2016-05-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-03)].
  9. Zamek w Pilicy (ul. Magdaleny M. Epstein) mapa turystyczna 1:3000 (cz. • pol.). mapy.cz. [dostęp 2017-04-06].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Urszula Perkowska: Ty, Panie, wskazujesz mi drogę życia. Maria Epsteinówna, siostra Magdalena Maria (1875-1947), założycielka i dyrektorka Uniwersyteckiej Szkoły Pielęgniarek i Higienistek, dominikanka z krakowskiego Gródka. Wyd. 2. Kraków: Mniszki Zakonu Kaznodziejskiego w Krakowie „Na Gródku”, 2014. ISBN 978-83-62127-75-7. OCLC 903332226.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]