Manganit
| |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
γ-MnO(OH) – tlenowodorotlenek manganu |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
4[1] |
| Przełam |
nierówny, drzazgowaty[1] |
| Łupliwość |
doskonała[1] |
| Pokrój kryształu |
pryzmatyczny, ziarnisty[1] |
| Przezroczystość |
nieprzezroczysty[1] |
| Układ krystalograficzny |
jednoskośny[1] |
| Klasa krystalograficzna |
pryzmatyczna[1] |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy[1] |
| Gęstość |
4,35 g/cm³[1] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
czarna, ciemnobrunatna, ciemnoszara |
| Rysa |
czarna, brunatnoczarna |
| Połysk |
półmetaliczny, matowy, żywiczny[1] |
| Współczynnik załamania |
2,250–2,530 (dwuosiowy)[1] |
| Inne |
dwójłomność: 0,028[1] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
4.FD.15[1] |
Manganit – minerał z grupy tlenowodorotlenków. Należy do minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi. Nazwa pochodzi od składu chemicznego tego minerału.
Charakterystyka
[edytuj | edytuj kod]Właściwości
[edytuj | edytuj kod]Zazwyczaj tworzy kryształy o pokroju słupkowym, igiełkowym bardzo często wykazują pionowe zbrużdżenia. Ładnie wykształcone kryształy występują w druzach, gdzie tworzą szczotki krystaliczne. Występuje w skupieniach ziarnistych, pręcikowych, włóknistych, promienistych, czasami naciekowych. Tworzy też konkrecje. Występują zbliźniaczenia – kolankowe lub krzyżowe. Jest kruchy, przeświecający, tworzy pseudomorfozy po kalcycie.
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Minerał hydrotermalny niskich temperatur oraz niektórych płytkomorskich osadów. Współwystępuje z kalcytem, barytem, hematytem, piroluzytem, psylomelanem, rodochrozytem, kwarcem, ettringitem, sturmanitem oraz hausmanitem[1].
Miejsca występowania:
- W Polsce: spotykany w żelaziakach brunatnych w okolicach Tarnowskich Gór oraz w rejonie złóż Zn-Pb. Także w skałach ilastych w okolicach Jawora (Dolny Śląsk) i w Tatrach.
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]- ważna ruda manganu (62,47% Mn),
- wysoko ceniony kamień kolekcjonerski[potrzebny przypis].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Leksykon Przyrodniczy – Minerały i kamienie szlachetne, „Horyzont” 2002.
- J. Parafiniuk: Minerały systematyczny katalog 2004, TG ”Spirifer” W-wa 2005
- O. Medenbach, C. Sussieck-Fornefeld: Minerały, „Świat Książki” 1996.
- R. Hochleitner: Minerały i kryształy, „Muza S.A.” 1994.
- W. Heflik, L. Natkaniec-Nowak: Minerały Polski, Wyd. „Antykwa” 1998.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- artykuł o manganicie na stronie Webmineral.com (ang.)
- artykuł o manganicie na stronie Mindat.org (ang.)