Marceli Jastrzębiec-Śniadowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Władysław Śniadowski
Grot
Ilustracja
Marceli Jastrzębiec-Śniadowski w okresie służby w Legionach Polskich
pułkownik artylerii pułkownik artylerii
Data i miejsce urodzenia 3 stycznia 1878
Stanisławów
Data i miejsce śmierci 15 1927
Lwów
Przebieg służby
Lata służby 1915–1940
Siły zbrojne Legiony Polskie
Wojsko Polskie,
Armia Ochotnicza
Jednostki 1 Pułk Artylerii,
6 Pułk Artylerii Ciężkiej
Stanowiska dowódca pułku
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-ukraińska,
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie)

Marceli Jastrzębiec-Śniadowski herbu Jastrzębiec, ps. Grot (ur. 3 stycznia 1878 w Stanisławowie, zm. 15 marca 1927 we Lwowie) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj]

Syn Jana Jastrzębiec-Śniadowskiego i Henryki Anderle von Sylor, córki austriackiego Feldmarschalleutnanta, Roberta Anderle von Sylor. Ukończył gimnazjum i Politechnikę Lwowską z tytułem inżyniera. Z wykształcenia geometra. W ramach zawodu był powoływany jako superarbiter. Pełnił funkcję dyrektora Banku Rolnego we Lwowie.

Twórca kawalerii lwowskiego Sokoła. Wraz z 40 sokolnikami wyruszył do Krakowa po wybuchu I wojny światowej 1914. Dowódca I Dywizjonu Polowego w Oddziale Sztabowym 1 Pułku Artylerii Legionów Polskich (1916). Dowódca 5. baterii 1 Pułku Artylerii Lekkiej Legionów. Służył w ramach I Brygady Legionów Polskich. Bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego. Pod koniec 1916 mianowany majorem[1].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. Podczas wojny polsko-ukraińskiej twórca, organizator[2] i dowódca artylerii podczas obrony Lwowa[3][4]. Najwyższy rangą oficer obrony Lwowa po zamachu ukraińskim w 1918 roku i jeden z jej dowódców. 29 maja 1920 roku zatwierdzony został w stopniu pułkownika artylerii z dniem 1 kwietnia 1920 roku. Został inspektorem artylerii przy Dowództwie Okręgu Generalnego „Lwów”. Latem 1920 roku w trakcie wojny polsko-bolszewickiej zorganizował i objął dowództwo nad 205 Ochotniczym Pułkiem Artylerii Polowej w składzie Armii Ochotniczej (pierwszy dowódca kpt. Aleksander Lewicki). W 1922 roku zweryfikowany został w stopniu pułkownika rezerwy artylerii ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów rezerwowych artylerii[5][6]. W 1923, 1924 był oficerem rezerwowym 6 Pułku Artylerii Ciężkiej we Lwowie (w 1924 określony jako oficer niezdolny do służby wojskowej)[7][8]. Jako oficer formalnie przydzielony do tej jednostki w 1926 został zwolniony od obowiązku służby wojskowej[9].

Zmarł 15 lub 17 marca 1927. Pochowany na Cmentarzu Obrońców Lwowa w kwaterze dowódców. Na skutek różnic poglądów (M. Ś. był zwolennikiem polityki Romana Dmowskiego) popadł w niełaskę u marszałka Józefa Piłsudskiego i nie awansował mimo wybitnych sukcesów bojowych. Kiedy zmarł, Marszałek miał powiedzieć: "Ostatniemu renegatowi robię pogrzeb na koszt państwa"[potrzebny przypis]. Marceli Śniadowski był patronem jednej z ulic we Lwowie.

Przypisy

  1. Ostatnie nowiny. Wojskowe. „Głos Stolicy”, s. 3, Nr 20 z 18 grudnia 1916. 
  2. Semper Fidelis. Obrona Lwowa w obrazach współczesnych. Lwów / Warszawa: Straż Mogił Polskich Bohaterów / Oficyna Wydawnicza Volumen, 1930 / 1990.
  3. Cmentarz Obrońców Lwowa. irekw.internetdsl.pl. [dostęp 10 grudnia 2014].
  4. Obsada personalna obrony Lwowa 1 - 22.11.1918r.. stankiewicze.com. [dostęp 10 grudnia 2014].
  5. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 836.
  6. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 762.
  7. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 790.
  8. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 708.
  9. Rozporządzenia Ministra Spraw Wojskowych. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 172, Nr 22 z 5 czerwca 1926. Ministerstwo Spraw Wojskowych. 

Bibliografia[edytuj]

  • Jerzy Pogonowski, Bój o Lwów,Lotos, Gdańsk, 1921
  • Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
  • Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
  • Aleksander Kawałkowski ,Z dziejów odbudowy państwa, szkice, 1933
  • Eligiusz Kozłowski, Mieczysław Wrzosek , Historia oręża polskiego, 1795-1939, 1983
  • Bogusław Polak, Wojsko Polskie 1914-1922, 1986
  • Józef Garliński, Pierwszy Pułk Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego 1914-1945, Londyn 1987
  • Mieczysław Wrzosek, Wojsko Polskie i operacje wojenne lat 1918-1921, 1988
  • Stanisław Sławomir Nicieja, Cmentarz Obrońców Lwowa , 1990
  • Ferdynand Pawłowski, Wacław Przemysław Turek, Wspomnienia legionowe, 1994
  • Wacława Milewska, Janusz Tadeusz Nowak, Maria Zientara, Legiony Polskie 1914-1918: zarys historii militarnej i politycznej, 1998
  • Wiktor Krzysztof Cygan, Oficerowie Legionów Polskich 1914-1917: słownik biograficzny, 2005
  • Przed 16-stu laty – mobilizacja Małopolskich Oddziałów Armii Ochotniczej. „Wschód”, s. 4, Nr 16 z 30 czerwca 1936. 

Linki zewnętrzne[edytuj]