Marek Klingberg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Marek Klingberg, właśc. Avraham Mordechai Klingberg[1] (ur. 7 października 1918 w Warszawie, zm. 30 listopada 2015 w Paryżu[1]) – izraelski epidemiolog urodzony w Polsce, zastępca dyrektora do spraw naukowych w instytucie biologicznym Nes Cijjona w Izraelu; szpieg KGB.

Życiorys[edytuj]

We wrześniu 1939 był 21-letnim studentem medycyny w Warszawie. Jego ojciec starał się namówić matkę do wyjazdu do Rosji, ta jednak była przekonana, że Brytyjczycy i Francuzi przyjdą zaatakowanej Polsce z pomocą. Ojciec zdecydował zatem, iż przynajmniej jeden członek rodziny ma przetrwać i wyjechać do Związku Radzieckiego. Oboje rodzice i brat pozostali w Polsce i zginęli, w 1942 roku, w obozie w Treblince[2]. W 1939 roku Klingberg trafił zatem do ZSRR, gdzie ukończył studia medyczne. W 1948 wyemigrował do Izraela. Klingberg był przyjacielem i współpracownikiem Ludwika Flecka, któremu umożliwił znalezienie pracy w Izraelu w 1957 roku.

Klingberg został oskarżony o szpiegowanie na rzecz Związku Radzieckiego, któremu ujawniał szczegóły pracy w specjalnych departamentach instytutu Nes Cijjona, gdzie prowadzono badania nad bronią biologiczną. Przez wiele lat Klingberg, mimo podejrzeń ze strony Mosadu, kontynuował swą działalność, w trakcie której m.in. udało mu się przejść pozytywnie test wykrywacza kłamstw.

Wytoczono mu tajny proces w 1983 (w wyniku działań służb Szin Bet), a sprawa pozostała nieujawniona przez Izrael do roku 1993. Klingberg przebywał najpierw w więzieniu, następnie w areszcie domowym (od 1998). Odzyskał wolność w 2003 roku[3]. Zdaniem Yossi Melmana, współautora książki The Spies: Israel’s Counter Espionage Wars[4] i dziennikarza dziennika Haaretz, sprawa Klingberga była „najbardziej destrukcyjnym skandalem szpiegowskim w całej historii Izraela”. Twierdzi on również, że Klingberg działał z pobudek ideologicznych i spłacał tym sposobem dług wdzięczności za to, że ZSRR umożliwił mu ucieczkę przed nazistami i ukończenie studiów medycznych. Wierzył też w doktrynę równowagi sił: pokój mógł być osiągnięty jedynie wtedy, gdy Wschód i Zachód będą miały do swojej dyspozycji taką samą broń (ibidem).

Pod koniec życia mieszkał w Paryżu. Jego córka jest socjolożką[5], wnuk – rzecznikiem paryskiego oddziału PCF[6] i doradcą mera Paryża Anne Hidalgo w sprawach mieszkaniowych.

Przypisy

  1. a b William Grimes: Marcus Klingberg, Highest-Ranking Soviet Spy Caught in Israel, Dies at 97 (ang.). nytimes.com, 2015-12-03. [dostęp 2015-12-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-04)].
  2. Markus Klingberg (2010), „An epidemiologist’s journey from typhus to thalidomide, and from the Soviet Union to Seveso”, JLL Bulletin: Commentaries on the history of treatment evaluation.
  3. „Last KGB Spy to be Released in Israel”, pravda.ru, 15 stycznia 2003.
  4. Hebr. Hameraglim: Parashot Rigul Bimdinat Yisrael, współautor: Eitan Haber, Tel Aviv: Yediʻot Aḥronot: Sifre ḥemed, 2002.
  5. iris.ehess.fr.
  6. www.paris.pcf.fr.

Linki zewnętrzne[edytuj]