Maria Czeska-Mączyńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maria Czeska-Mączyńska
Maria Česky, ps. M. C., M. Cz., M. Cz. M., (m. d.), md., Roland
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 16 stycznia 1883
Bielsko
Data i miejsce śmierci 11 czerwca 1944
Kraków
Zawód, zajęcie pisarka, poetka

Maria Czeska-Mączyńska (także: Maria Česky[1], ur. 16 stycznia 1883 w Bielsku, zm. 11 czerwca 1944 w Krakowie[2]) – polska pisarka, prozaik, poetka, autorka książek dla dzieci i młodzieży.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodziła z rodziny inżyniera Jana Rybczyńskiego oraz Heleny z Hałatkiewiczów. Pierwsze próby twórcze podejmowała około 1900. Po skończeniu szkoły średniej, w latach 1912-1918 udzielała się aktywnie w krakowskim środowisku literackim. Podczas I wojny światowej pracowała w szpitalu wojskowym. W 1918 wyszła za mąż za Mieczysława Mączyńskiego (był to jej drugi mąż - pierwszym był Česky, który zmarł). Małżeństwo zamieszkało w Żywcu, skąd zostało wysiedlone przez Niemców w 1939. Zmarła w 1944 w Krakowie i została szybko zapomniana. Jej powieści krótko jeszcze wznawiano w latach 1945-1948. Jej męża zamordowali Niemcy w ich obozie koncentracyjnym Mauthausen-Gusen. Miała dwóch synów: Henryka (prawnika) i Mariana (inżyniera leśnika)[1].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Jej utwory były silnie zdominowane przez światopogląd katolicki. Elementami chrześcijańskimi nacechowywała zarówno dzieła o charakterze i motywach religijnych, jak również tomiki wierszy, powieści obyczajowe i historyczne, czy obrazy dramatyczne. W popularnych powieściach historycznych dla dzieci i młodzieży eksponowała w mocny sposób problematykę patriotyczną[2]. Jej styl nacechowany był elementami młodopolskimi, w tym egzaltacją i sentymentalizmem. We wczesnej fazie istotny był dla niej motyw śmierci oraz ogarniającej na wskroś miłości[1].

Pisywała m.in. pod pseudonimami: M. C., M. Cz., M. Cz. M., (m. d.), md., Roland[1].

Na podstawie jej tekstów Feliks Nowowiejski napisał dwa swoje dzieła muzyczne: 12 Kanonów polskich, Op.23 i Śpiewnik Orła Białego, Op.41[3].

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

Do jej głównych utworów należą:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Internetowy Polski Słownik Biograficzny, Maria Mączyńska
  2. a b c hasło: Józef Zbigniew Białek, Mały Słownik Pisarzy Polskich, Wiedza Powszechna, Warszawa, 1981, s.47, ​ISBN 83-214-0012-4
  3. IMSLP, Category:Czeska-Mączyńska, Maria

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]