Marian Kister

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Marian Kister (ur. 28 czerwca 1897 w Mościskach, zm. 6 stycznia 1958 w Nowym Jorku) – polski wydawca, współzałożyciel i współwłaściciel Towarzystwa Wydawniczego „Rój” w Warszawie oraz Roy Publishers w Nowym Jorku.

Życiorys[edytuj]

Urodził się 29 czerwca 1897 w Mościskach, był wyznania mojżeszowego[1]. Uczęszczał do gimnazjum w Samborze, w 1915 wstąpił do austriackiej szkoły oficerskiej. Walcząc w czasie I wojny światowej przeciw wojskom rosyjskim, awansował do stopnia podporucznika i otrzymał odznaczenie za odwagę. W 1918 ukończył Gimnazjum Męskie w Sanoku[2][3][4].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego. Został zweryfikowany w stopniu podporucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, w czasie której trafił do niewoli. Po zwolnieniu wrócił do Mościsk, aby ukończyć przerwaną edukację. Następnie studiował matematykę na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. W czasie studiów udzielał korepetycji. Wśród jego uczniów znalazła się Hanna Adolf, która 12 lipca 1922 została jego żoną. W Wojsku Polskim został awansowany na stopień porucznika rezerwy piechoty z starszeństwem z 1 czerwca 1919[5][6]. W 1923, 1924 był oficerem rezerwowym 61 Pułku Piechoty w Bydgoszczy[7][8]. W 1934 był oficerem rezerwowym 21 Pułku Piechoty w Warszawie pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III[9].

W 1922 przeniósł się do Wilna, gdzie wydał własne tłumaczenie Dzieciństwa Maksima Gorkiego. Zwrócił tym na siebie uwagę warszawskich wydawców. W 1924 osiadł w Warszawie i wraz z Melchiorem Wańkowiczem założył Towarzystwo Wydawnicze „Rój”. W wydawnictwie tym zajmował się sprawami finansowymi i technicznymi, podczas gdy Wańkowicz sprawował kierownictwo literackie.

W sierpniu 1939 Kister przebywał służbowo w Londynie. Po wybuchu wojny nie wrócił do kraju. Jego żona i dwie córki przedostały się do Portugalii, skąd cała rodzina odpłynęła wiosną 1941 do Stanów Zjednoczonych. Tam próbował sił na rynku wydawniczym, zakładając wydawnictwo Roy Publishers. Początkowo działalność była prowadzona bez większego powodzenia, do czasu gdy w kwietniu 1944 powieść Zofii Kossak-Szczuckiej Blessed Are the Meek (Bez oręża) została wybrana przez księgarnię wysyłkową Book of the Month Club. To spowodowało rozkwit wydawnictwa, które nastawiło się na wydawanie twórczości polskich pisarzy na rynku amerykańskim. Ocenia się, że wydawnictwo Roy wprowadziło na rynek amerykański więcej polskich pisarzy niż jakiekolwiek inne[10].

Zamieszkiwał w Nowym Jorku[11]. Zmarł w swym domu w Nowym Jorku. Został pochowany na cmentarzu Mount Auburn w Cambridge (Massachusetts). Na jego nagrobku wyrzeźbiono ul – symbol wydawnictwa. Po jego śmierci wydawnictwo Roy Publisher było prowadzone przez jego żonę, Hannę.

Przypisy

  1. XXXV. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum w Sanoku za rok szkolny 1920/1921 wraz z dodatkiem za lata : 1917, 1918, 1919 i 1920. Sanok: Fundusz Naukowy, 1921, s. 21.
  2. XXXV. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum w Sanoku za rok szkolny 1920/1921 wraz z dodatkiem za lata: 1917, 1918, 1919 i 1920. Sanok: Fundusz Naukowy, 1921, s. 21.
  3. Absolwenci. 1losanok.pl. [dostęp 10 lipca 2014].
  4. W 1925 sanockie gimnazjum ukończył Izaak Kister, ur. 1906 także w Mościskach, zob. XXXVIII. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofji w Sanoku za rok szkolny 1924/1925. Sanok: 1925, s. 8.
  5. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 517.
  6. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 456.
  7. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 300.
  8. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 271.
  9. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 20, 451.
  10. Jerzy S. Majewski: Imponujący gmach z XIX wieku.. gazeta.pl, 2012-01-29. [dostęp 2013-12-16].
  11. Zofia Bandurka: Wykaz imienny zaproszonych i obecnych na Zjeździe – przygotowała mgr Zofia Bandurkówna. W: Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 129.

Bibliografia[edytuj]