Markietan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Markietanerzy w czasie oblężenia Petersburga w wojnie secesyjnej
Markietanka

Markietan (z niem. Marketender z łac. mercari 'handlować' od merx dpn. mercis 'towar')[1]handlarz wędrowny ciągnący za wojskiem, sprzedający żołnierzom żywność, napoje i drobne przedmioty codziennego użytku.

Markietanka – kobieta, która oprócz handlu, zajmowała się także innymi usługami świadczonymi żołnierzom (naprawa odzieży, opatrywanie rannych, a także usługi seksualne).[potrzebne źródło]

Markietanką była tytułowa bohaterka dramatu Bertolta Brechta Matka Courage i jej dzieci oraz Maria – tytułowa „Córka pułku” z opery Gaetano Donizettiego. Markietanki pojawiają się również w utworze Wspomnienie Jacka Kaczmarskiego[2]

Regulamin dotyczący praw i zwyczajów wojny lądowej załączony do IV Konwencji Haskiej z 18 października 1907 w art. 13 głosi: Osoby towarzyszące armii, lecz nie należące do jej właściwego składu: jako to: korespondenci i reporterzy gazet, markietanci i dostawcy[3], w razie jeżeli będą pochwyceni przez nieprzyjaciela i jeżeli ten ostatni uważa za wskazane zatrzymać ich, mają prawo do traktowania ich jak jeńców wojennych pod warunkiem, że będą zaopatrzeni w legitymację od władzy wojskowej tej armii, której towarzyszyły.

Normy te powtarza Konwencja genewska 27 lipca 1929 dotycząca traktowania jeńców wojennych w art. 81: Osoby, towarzyszące siłom zbrojnym, lecz nie należące do ich właściwego składu, jak korespondenci, reporterzy gazet, markietanci, dostawcy, w razie, gdy dostaną się w ręce nieprzyjaciela i gdy ten ostatni uzna za właściwe zatrzymać je, będą miały prawo do traktowania ich jak jeńców wojennych, pod warunkiem, że będą zaopatrzeni w legitymacje władzy wojskowej sił zbrojnych, którym towarzyszą.

Podobnie brzmią artykuły Konwencji Genewskich z 1949: art. 13 Konwencji o polepszeniu losu rannych i chorych w armiach czynnych (osoby towarzyszące siłom zbrojnym, ale nienależące do nich bezpośrednio, jak na przykład cywilni członkowie załóg samolotów wojskowych, korespondenci wojenni, dostawcy, członkowie oddziałów pracy lub służb powołanych do opiekowania się wojskowymi, pod warunkiem, że otrzymali oni upoważnienie od sił zbrojnych, którym towarzyszą), art. 13 Konwencji o polepszeniu losu rannych, chorych i rozbitków sił zbrojnych na morzu i art. 4 Konwencji o traktowaniu jeńców wojennych.


Przypisy

  1. Słownik Wyrazów Obcych
  2. Jacek Kaczmarski: Wspomnienie. 1980. [dostęp 2011-03-24].
  3. W tekście fr. les vivandiers, les fournisseurs, w tłumaczeniu ang. sutlers and contractors (Convention (IV) respecting the Laws and Customs of War on Land and its annex).