Wojsko Polskie
Wojsko Polskie – ogólna nazwa polskich sił zbrojnych stanowiących: formacje zbrojne państwa polskiego, zorganizowanych wojsk Polaków na terytorium dawnego państwa polskiego, zorganizowanych wojsk Polaków niebędących częścią struktury państwa polskiego, działających poza terytorium Polski[potrzebny przypis]. Według portalu Global Firepower, jest na dwudziestym miejscu w rankingu najpotężniejszych wojsk świata (stan na 2023 r.)[1].
Nazwa Wojsko Polskie jest używana od początku XIX wieku (jako składnik wojsk francuskich okresu Napoleona I). Państwowo, urzędowo, prawnie została wprowadzona w 1918 roku, wraz z powołaniem pomonarchicznego państwa.
Jednak ta, w znacznej mierze nieformalna nazwa jest w części prawa, choć niespójnie, nazwą prawną; (przysięga wojskowa zawiera Wojska Polskiego, a nie konstytucyjną i ustawową nazwę Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej). Także jest prawna w części instytucji SZ RP (Sztab Generalny Wojska Polskiego). Używana jest także obecnie jako odpowiednik obecnej prawnej nazwy Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej[2].
Znaczenie nazwy
[edytuj | edytuj kod]Na przestrzeni dziejów można wyodrębnić:
- Drużyna książęca – siły zbrojne Piastów pozostające pod rozkazami książąt wczesnofeudalnych do czasów Kazimierza Odnowiciela.
- Formacje bojowe Królestwa Polskiego w okresie panowania dynastii Piastów i Jagiellonów
- Wojsko I Rzeczypospolitej, a w tym:
- Wojsko Tadeusza Kościuszki – ogół sił polskich podczas insurekcji kościuszkowskiej,
- armię Księstwa Warszawskiego – czyli formację wojskową Księstwa Warszawskiego
- Wojsko Polskie Królestwa Kongresowego – polskie formacje wojskowe Królestwa Kongresowego i powstania listopadowego
- Legiony Polskie, w tym wszystkie organizacje i formacje bojowe czasów rozbiorów (okres nie istnienia państwa polskiego, wojska polskie poza terytorium kraju)
- Polskie organizacje wojskowe przed I wojną światową
- Polskie formacje wojskowe w czasie I wojny światowej (1914–1918)
- Legiony Polskie (1914–1918)
- Polska Organizacja Wojskowa (1914–1918)
- Polski Korpus Posiłkowy (1916–1918)
- Polska Siła Zbrojna („Polnische Wehrmacht” 1917-1918)
- Wojsko Polskie na Wschodzie (1914–1920)
- Bajończycy (1914–1915)
- Armia Polska we Francji (1917–1919)
- Armia Wielkopolska (1919)
- Śląskie Wojska Powstańcze (1919–1921) → Powstania śląskie
- Wojsko Polskie w dwudziestoleciu międzywojennym (1918–1939)
- Polskie Siły Zbrojne (1939–1947)
- Siły Zbrojne w Kraju (1939–1945)
- Służba Zwycięstwu Polski (1939)
- Związek Walki Zbrojnej (1939–1942)
- Armia Krajowa (1942–1945)
- Bataliony Chłopskie
- Narodowa Organizacja Wojskowa
- Narodowe Siły Zbrojne
- Organizacje podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego (1944-1953/1954) → „Żołnierze wyklęci”
- Armia Krajowa Obywatelska
- Armia Polska w Kraju
- Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj
- Konspiracyjne Wojsko Polskie
- Narodowe Siły Zbrojne po 1944 roku
- Narodowe Zjednoczenie Wojskowe
- NIE
- Ruch Oporu Armii Krajowej
- Wielkopolska Samodzielna Grupa Ochotnicza Warta
- Wolność i Niezawisłość
- Wolność i Sprawiedliwość
- Ludowe Wojsko Polskie
- Gwardia Ludowa (1942–1943)
- Armia Ludowa (1944)
- Polskie Siły Zbrojne w ZSRR (1943–1944)
- Wojsko Polskie (1944-1952) (odrodzone Wojsko Polskie)
- Siły Zbrojne Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (1952–1989)
- Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej (od 1989 roku)
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ 2017 Military Strength Ranking [online], www.globalfirepower.com [dostęp 2017-11-27] (ang.).
- ↑ Wojsko Polskie [online], www.wojsko-polskie.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Mała Encyklopedia Wojskowa, tom III (R – Ż), Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, wyd. I, Warszawa 1971.