Mediusella bernieri

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mediusella bernieri
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd ślazowce
Rodzina Sarcolaenaceae
Rodzaj Mediusella
Nazwa systematyczna
Mediusella bernieri (Baill.) Hutch.
Fam. Fl. Pl., ed. 3: 348 (1973)[2]

Mediusella bernieri (Baill.) Hutch.gatunek roślin z monotypowego rodzaju Mediusella (Cavaco) Hutchinson, należącego do rodziny Sarcolaenaceae, występujący endemicznie w północno-wschodniej części Madagaskaru[3], na obszarze od masywu Ankotekona do miasta Vohemar[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Małe drzewka lub krzewy o wysokości do 8 m. Pień o średnicy do 20 cm. Młode gałązki spłaszczone, nagie; starsze nagie, z białymi przetchlinkami[4].
Liście
Ulistnienie naprzeciwległe. Liście skórzaste, nagie, o wielkości 3–6 × 2–4 cm, jasnozielone z wierzchu i matowozielone do białawych w części spodniej, o blaszce drobno ząbkowanej, szeroko jajowatej, nasadzie zaokrąglonej do sercowatej i wierzchołku tępym do zaokrąglonego, czasami ostrym. Użyłkowanie liścia pierzaste, żyłka główna żółtawa, żyłki boczne 5–12 z każdej strony. Ogonek liściowy o długości 6–11 mm. Przylistki brązowe, nagie, występujące w parach, wolne, wcześnie zrzucane[4].
Kwiaty
Kwiaty zebrane po 2-3 w wierzchotkę, rzadko pojedyncze. Szypułka o długości 1-2 mm. Wsparte nagą, zieloną, urnowatą okrywą, o długości 3–10 mm i szerokości 3–8 mm, zakończoną 8–10 trójkątnymi ząbkami. Okwiat o długości 1,4–2,2 cm. Działki kielicha trzy, zielone, odwrotnie jajowate, głęboko wcięte, trwałe, nachodzące na siebie, doosiowo często owłosione, odosiowo nagie, zamknięte w okrywie. Pięć płatków korony białych do jasnożółtych, jajowatych, głęboko wciętych, trwałych, wykrzywionych, wyrastających ponad okrywę na długość 7–11 mm. Od 20 do 50 pręcików o długości 6–12 mm, położonych w 1–2 okółkach, na białych do zieleniejących nitkach, wolnych, smukłych, o nierównej długości. Pylniki żółte, z dwoma woreczkami pyłkowymi, pękające przez podłużną szczelinę. Słupek górny, zalążnia jajowata, trójkomorowa, rowkowana, owłosiona, o wysokości 3–7 mm. Szyjka słupka zielona, smukła, naga, o długości 4–8 mm. Znamię żółte, główkowate, o szerokości 2 mm[4].
Owoce
Jajowate, rowkowane, o wielkości 6–11 × 4–9 mm, zwykle częściowo zamknięte w cienkiej okrywie, zawierające od 2 do 3 nasion[4].

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Wieloletnie fanerofity i nanofanerofity[3]. Kwitną i owocują od lutego do lipca[4].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Siedlisko
Lasy kserofityczne, na piaskowcach, wapieniach oraz skałach metamorficznych i magmowych, na wysokości od 50 do 300 m n.p.m.[4]

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Gatunek z monotypowego rodzaju Mediusella (Cavaco) Hutchinson, w rodzinie Sarcolaenaceae[2]. W niektórych ujęciach w obrębie rodzaju wyróżniany jest też gatunek Mediusella arenaria (F. Gérard) Hong-Wa[4], w innych uznawany za synonim Leptolaena arenaria (F.Gérard) Cavaco[5]. Rodzaj Mediusella jest siostrzany dla Xerochlamys[4].

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwa rodzaju pochodzi od łacińskiego słowa medius, oznaczającego „średni” oraz zdrobniającego formantu -ella i odnosi się do wielkości roślin[6].

Lokalna nazwa tych roślin w języku malgaskim to zahana[4].

Synonimy nomenklatoryczne[3]
  • Leptolaena bernieri Baill., Bull. Mens. Soc. Linn. Paris 1: 564 (1886)
  • Xerochlamys bernieri (Baill.) H.Perrier, Bull. Soc. Bot. France 78: 59 (1931).

Zagrożenie i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Gatunek zagrożony wyginięciem. Ujęty w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych IUCN (2020.2) ze statusem EN. Roślina występuje w 5 lokalizacjach na obszarze 108 km2. Znanych jest 9 subpopulacji tego gatunku, z których cztery występują na obszarach chronionych. Odnotowywany jest ciągły spadek liczebności roślin tego gatunku z powodu niszczenia siedlisk w wyniku działalności rolniczej, pożarów i eksploatacji drewna[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Peter F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2020-07-16].
  2. a b Index Nominum Genericorum (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2020-07-16].
  3. a b c Plants of the World Online (ang.). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2020-07-16].
  4. a b c d e f g h i j Cynthia Hong Wa. Endemic families of Madagascar. XII. Resurrection and taxonomic revision of the genera Mediusella (Cavaco) Hutchinson and Xerochlamys Baker (Sarcolaenaceae). „Adansonia”. 31 (2), s. 311-339, 2009. DOI: 10.5252/a2009n2a7. 
  5. Mediusella arenaria. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2020-07-18].
  6. David Gledhill: The names of plants. Wyd. 4. Cambridge University Press, 2008. ISBN 978-0-521-86645-3.
  7. Mediusella bernieri (ang.). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2020-2.. [dostęp 2020-07-16].