Metyda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Metyda
Μητις
bogini roztropności i przewrotności
Ilustracja
Girolamo Macchietti: Roztropność, obraz olejny na desce, prywatna kolekcja
Występowanie mitologia grecka
Teren kultu starożytna Grecja
Rodzina
Ojciec Okeanos
Matka Tetyda
Mąż Zeus (lub kochanek)
Dzieci Atena

Metyda (także Metis, Rozsądek, Roztropność; gr. Μητις Mētis, łac. Metis ‘Roztropność’, ‘Rozwaga’, ‘Rozum’, ‘Przebiegłość’) – w mitologii greckiej jedna z okeanid; bogini i uosobienie roztropności (w pozytywnym znaczeniu) i przewrotności (w negatywnym znaczeniu)[1].

Uchodziła za jedną z najstarszych córek tytana Okeanosa i tytanidy Tetydy[1][2]. Była pierwszą żoną (lub pierwszą kochanką) boga Zeusa[1][3].

Za jej namową Zeus podał swemu ojcu środek wymiotny, po którego zażyciu Kronos wyrzucił z siebie połknięte potomstwo i abadir[1][4].

Uranos i Gaja (lub sama Metyda) przepowiedzieli Zeusowi, że po urodzeniu córki Metyda wyda na świat chłopca, który pozbawi go władzy[1][2][5]. Zeus połknął ciężarną Metydę, po czym straszliwie rozbolała go głowa. Hefajstos otworzył Zeusowi głowę, a z niej wyszła na świat bogini Atena[1].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e f Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 234. ISBN 83-04-04673-3.
  2. a b Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 284–285. ISBN 80-8046-098-1. (słow.); polskie wydanie: Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej (Encyklopedia mitologii antycznej, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej).
  3. Początki świata. W: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 66. ISBN 83-7391-077-8.
  4. Zygmunt Kubiak, op.cit., s. 62–63. ISBN 83-7311-077-8 (formalnie błędny numer ISBN).
  5. Pierre Grimal, op.cit., s. 47. ISBN 83-04-04673-3.

Bibliografia[edytuj]

  1. Aaron J. Atsma: Metis (ang.). theoi.com. [dostęp 2011-07-26].
  2. Metis (ang.). mythindex.com. [dostęp 2011-07-26].
  3. Hezjod: Narodziny bogów (Theogonia); Prace i dni; Tarcza. Warszawa: Prószyński i S-ka, 1999. ISBN 83-7255-040-9.
  4. Władysław Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003, s. 759. ISBN 83-7399-022-4.
  5. Henry George Liddell, Robert Scott: A Greek-English Lexicon: μῆτις (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2011-08-01].
  6. Carlos Parada: Metis1 (ang.). maicar.com. [dostęp 2011-08-01].
  7. William Smith: A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology: Metis (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-07].
  8. Harry Thurston Peck: Harpers Dictionary of Classical Antiquities, 1898: Metis (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-07].