Michał Olelkowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Michał Olelkowicz
Herb
Pogoń Litewska
Rodzina Olelkowicze-Słuccy
Data urodzenia XV wiek
Data i miejsce śmierci 30 sierpnia 1481
Wilno
Ojciec Aleksander Olelko
Matka Anastazja Wasiliewna
Żona

Anna

Dzieci

Siemion

Michał Olelkowicz
książę Słucka i Kopyla
Okres panowania od 1454
do 1481
książę Nowogrodu Wielkiego
Okres panowania od 1470
do 1471
Dane biograficzne
Dynastia Giedyminowicze
Ojciec Aleksander Olelko
Rodzeństwo Siemion Aleksandrowicz Olelkowicz
Dzieci Siemion Michałowicz Olelkowicz

Michał Aleksandrowicz Olelkowicz (zm. 30 sierpnia 1481 w Wilnie) – kniaź litewski pochodzący z rodziny Olelkowiczów-Słuckich.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Michał Olelkowicz był drugim synem księcia kijowskiego Aleksandra (Olelka) i Anastazji, pochodzącej z dynastii Rurykowiczów. Po ojcu był prawnukiem wielkiego księcia litewskiego Olgierda, a po matce wnukiem wielkiego księcia moskiewskiego Wasyla I.

Po śmierci Aleksandra Olelki został księciem na Słucku i Kopylu. W latach 14701471 piastował funkcję namiestnika Republiki Nowogrodzkiej. Został na to stanowisko wybrany przez bojarski ród Boreckich i stronnictwo prolitewskie we władzach Nowogrodu Wielkiego mających nadzieje na pomoc zbrojną króla Kazimierza IV Jagiellończyka w wojnie miasta z Wielkim Księstwem Moskiewskim.

Władca Polski i Litwy nie był jednak w stanie interweniować na Rusi, gdyż zaangażował się politycznie w Czechach, gdzie w tym czasie osadził na tronie swojego syna Władysława i prowadził wojnę z Maciejem Korwinem. Michał Olelkowicz należał natomiast do grupy bojarów litewskich opowiadającej się za suwerennością Litwy, do przeciwników unii personalnej z Koroną, a także zwolenników sojuszu Wielkiego Księstwa Litewskiego z Wielkim Księstwem Moskiewskim. Jako książę Nowogrodu Wielkiego nie wywiązał się z pokładanych w nim oczekiwań. Prowadził pertraktacje z Iwanem III na swoją korzyść, a przed klęską nowogrodzian w bitwie nad Szełonią uciekł do Kijowa.

W latach siedemdziesiątych XV wieku Michał Olelkowicz zdobył duże wpływy polityczne i sympatię wśród prawosławnej szlachty ruskiej zamieszkującej Wielkie Księstwo Litewskie, a zwłaszcza jej przedstawicieli z województwa kijowskiego. Gdy w 1480 roku nie otrzymał od króla Kazimierza IV Jagiellończyka nominacji na wojewodę kijowskiego po rezygnacji Marcina Gasztołda postanowił zemścić się za zniewagę i dokonać zamachu stanu na Litwie. Przy współudziale kniaziów Fedora Bielskiego i Iwana Holszańskiego, a także za cichym poparciem wielkiego księcia moskiewskiego Iwana III przygotował spisek na życie Kazimierza IV Jagiellończyka, jego żony Elżbiety, synów i córek. Do wymordowania przedstawicieli dynastii Jagiellonów miało dojść 15 kwietnia 1481 roku podczas uroczystości weselnych Fedora Bielskiego i Hanny Kobryńskiej w Kobryniu. Do zamachu jednak nie doszło, gdyż król polski w porę ostrzeżony o spisku wymigał się z obecności na weselu.

30 sierpnia 1481 roku Michał Olelkowicz został stracony w Wilnie przez dekapitację (wraz z kniaziem Iwanem Holszańskim) za próbę królobójstwa i obalenia władzy dynastii Jagiellonów. Na karę śmierci skazał go trybunał pod przewodnictwem Marcina Gasztołda.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]