Michajło Apostołski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Michajło Apostolski
Михаjло Апостолски
Ilustracja
generał-pułkownik
Data i miejsce urodzenia 8 listopada 1906
Nowo Seło k. Sztipu
Data i miejsce śmierci 7 sierpnia 1987
Dojran, Jugosławia
Przebieg służby
Lata służby 1927–1958
Stanowiska komendant sztabu NOVJ w Macedonii
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Późniejsza praca historyk
Odznaczenia
Order Aleksandra Newskiego (ZSRR)

Michajło Apostołski (ur. 1906 w Nowym Sele, zm. 1987) – jugosłowiański wojskowy, jeden z dowódców Narodowej Armii Wyzwolenia Jugosławii, z pochodzenia Macedończyk.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako Michaił Apostołow. Ukończył szkołę wojskową i służył jako oficer w armii jugosłowiańskiej, dochodząc do stopnia majora. Po inwazji III Rzeszy na Jugosławię dostał się do niewoli. Według bułgarskich źródeł został zwolniony z obozu jenieckiego, gdyż jego ojciec, weteran armii bułgarskiej, zdołał uzyskać interwencję w sprawie syna w bułgarskim ministerstwie obrony. Apostołow odmówił jednak wstąpienia do wojska bułgarskiego i, posługując się już zmienionym nazwiskiem, wstąpił do jugosłowiańskiej partyzantki socjalistycznej[1]. W połowie marca 1943 został komendantem Sztabu Głównego Narodowowyzwoleńczej Armii i Partyzanckich Oddziałów Macedonii, działających w strukturze Narodowej Armii Wyzwolenia Jugosławii[2]. W październiku tego samego roku wydał, razem z pozostałymi członkami Sztabu, Manifest do narodu macedońskiego, w którym zapowiadał, iż powojenna Macedonia będzie funkcjonować w "braterskim sojuszu" z narodami serbskim, chorwackim, słoweńskim "i pozostałymi narodami w Jugosławii"[3]. Miesiąc później razem z Metodiją Andonowem-Czentą, Strachiłem Grigowem, Borkiem Temelkowskim, Wenkiem Markowskim oraz Cwetkiem Uzunowskim wszedł do Komitetu Inicjatywnego, przygotowującego utworzenie ciała ustawodawczego przyszłej socjalistycznej Macedonii - Antyfaszystowskiej Rady Wyzwolenia Narodowego Macedonii. Została ona utworzona 2 sierpnia tego samego roku w monasterze św. Prochora Pczińskiego[4], miejscu zasugerowanym przez Apostolskiego[5]. Apostolski został wybrany do Rady, będąc równocześnie nominalnym przedstawicielem Macedonii w Antyfaszystowskiej Radzie Wyzwolenia Jugosławii[1]. W rzeczywistości ani on, ani żaden inny z kilku działaczy macedońskich włączonych do Rady nie brał udziału w jej pracach[6].

Po zakończeniu II wojny światowej Apostolski kontynuował karierę wojskową, piastując kolejno obowiązki zastępcy szefa sztabu generalnego wojsk jugosłowiańskich, komendanta okręgu Sarajewo oraz komendanta akademii wojskowej w Belgradzie[1]. Odszedł z armii w 1958. W kolejnych latach publikował opracowania poświęcone ruchowi partyzanckiemu w Jugosławii. Jego pracom zarzucano wyolbrzymianie rozmiarów tego ruchu w Macedonii Wardarskiej[1]. Od 1965 do 1970 kierował Instytutem Historii Narodowej w Skopje, redagował wydaną w 1969 trzytomową Historię narodu macedońskiego[1]. Od 1983 do śmierci był dyrektorem Macedońskiej Akademii Nauk i Sztuk[1].

Jego imię nosi otwarta w 1995 Akademia Wojskowa w Skopje[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g D. Bechev: Historical dictionary of the Republic of Macedonia. Scarecrow Press, 2009, s. 16-17. ISBN 978-0-8108-5565-6.
  2. I. Stawowy-Kawka: Historia Macedonii. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2000, s. 229-230. ISBN 83-04-04549-4.
  3. I. Stawowy-Kawka: Historia Macedonii. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2000, s. 233. ISBN 83-04-04549-4.
  4. I. Stawowy-Kawka: Historia Macedonii. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2000, s. 241-242. ISBN 83-04-04549-4.
  5. D. Bechev: Historical dictionary of the Republic of Macedonia. Scarecrow Press, 2009, s. 15. ISBN 978-0-8108-5565-6.
  6. D. Bechev: Historical dictionary of the Republic of Macedonia. Scarecrow Press, 2009, s. 16-17. ISBN 978-0-8108-5565-6.