Mirzam

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Murzim)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mirzam
β Canis Majoris
Położenie gwiazdy
Położenie gwiazdy
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Wielki Pies
Rektascensja 06h 22m 41,99s[1]
Deklinacja −17° 57′ 21,3″[1]
Paralaksa (π) 0,00662 ± 0,00022[1]
Odległość 493 ± 17 ly
151,1 ± 5,2 pc
Wielkość obserwowana 1,98[2]m
Ruch własny (RA) −3,23 ± 0,19[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −0,78 ± 0,20[1] mas/rok
Prędkość radialna 33,70 ± 0,50[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy błękitny olbrzym
Typ widmowy B1 II-III[1]
Masa ~15 M[3]
Metaliczność [Fe/H] −0,41[2]
Wielkość absolutna −3,91[2]m
Jasność 34 000[3] L
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół Centrum Galaktyki
Półoś wielka 7066[2] pc
Mimośród 0,0681[2]
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 2 CMa
2MASS: J06224199-1757215
Bonner Durchmusterung: BD−17°1467
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 243
Boss General Catalogue: GC 8223
Katalog Henry’ego Drapera: HD 44743
Katalog Hipparcosa: HIP 30324
Katalog Jasnych Gwiazd: HR 2294
SAO Star Catalog: SAO 151428
Murzim, Al Kalb

Mirzam (beta Canis Majoris, β CMa) – jedna z najjaśniejszych gwiazd konstelacji Wielkiego Psa, odległa od Słońca o około 493 lata świetlne.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Tradycyjna nazwa gwiazdy, Mirzam (lub Murzim) wywodzi się od arabskiego ‏مرزم‎ murzim. Jej dokładne znaczenie nie jest znane, ale zapewne oznacza ona, że gwiazda „ogłasza”, „zwiastuje” nadejście Syriusza, który wschodzi na niebie po niej[3][4]. Gwiazda była też nazywana Al Kalb (arab. ‏الكلب‎), „pies”[4]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 formalnie zatwierdziła użycie nazwy Mirzam dla określenia tej gwiazdy[5].

Charakterystyka obserwacyjna[edytuj | edytuj kod]

Obserwowana wielkość gwiazdowa beta Canis Majoris to 1,98m, zaś jej wielkość absolutna to −3,91[2]. Gwiazdę można obserwować z terenu Polski.

Charakterystyka fizyczna[edytuj | edytuj kod]

Mirzam to błękitny olbrzym, należy do typu widmowego B1 II-III (może się kwalifikować do jasnych olbrzymów)[1]. Temperatura tej gwiazdy to około 25 800 K, jest ona 34 tysiące razy jaśniejsza od Słońca (prawie 1300 razy jaśniejsza niż znacznie bliższy Syriusz)[3]. Jest to gwiazda zmienna typu beta Cephei, której wielkość obserwowana zmienia się od 1,93 do 2,00m z kilkoma okresami zmienności; trzy najważniejsze mają okresy zbliżone do 6 godzin[3][6]. Zmienność blasku wiąże się ze zakończeniem syntezy wodoru w hel i zmianami struktury wewnętrznej. Mirzam ma masę około 15 razy większą niż masa Słońca, dostatecznie dużą, aby zakończyć życie jako supernowa[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Mirzam w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f Anderson E., Francis C: HIP 30324 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-01-24].
  3. a b c d e f Jim Kaler: MIRZAM (Beta Canis Majoris) (ang.). W: STARS [on-line]. 2007-05-04. [dostęp 2018-01-24].
  4. a b Canis Major, the Greater Dog. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 129. ISBN 0-486-21079-0. (ang.)
  5. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-11-19. [dostęp 2018-01-24].
  6. Murzim (ang.). Alcyone ephemeris. [dostęp 2018-01-24].