Nadwodnik naprzeciwlistny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nadwodnik naprzeciwlistny
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd malpigiowce
Rodzina nadwodnikowate
Rodzaj nadwodnik
Gatunek nadwodnik naprzeciwlistny
Nazwa systematyczna
Elatine hydropiper L.
Sp. Pl. 1: 367. 1753[2]

Nadwodnik naprzeciwlistny (Elatine hydropiper L.)[3]gatunek rośliny z rodziny nadwodnikowatych (Elatinaceae Dumort.).

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Występuje na części obszaru Europy i Azji. W Polsce podawany był dawniej z licznych stanowisk w północnej części kraju, ale na większości tych stanowisk nie potwierdzono jego występowania. Obecnie najliczniej występuje w Kotlinie Oświęcimskiej i na Płaskowyżu Rybnickim. Odkryto też nowe jego stanowiska na Równinie Opolskiej i w Kotlinie Żywieckiej. W Karpatach występuje na jednym tylko stanowisku w Beskidzie Małym, na południowych obrzeżach Jeziora Międzybrodzkiego[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga 
Do 15 cm długości, płożąca, drobna, cienka, rozgałęziona. Wykształca w węzłach korzenie przybyszowe[4].
Liście 
Ułożone naprzeciwlegle po dwa. Ogonek liściowy do 3 razy dłuższy od blaszki. Blaszka podłużnie eliptyczna lub łopatkowata, 5–10 mm długości i 0,5–2,5 mm szerokości[4].
Kwiaty 
4-krotne. Płatki korony długości działek kielicha, jasnoczerwone lub różowe[4].
Owoc 
Torebka. Nasiona wydłużone, podkowiasto zagięte, o nierównych ramionach[4].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina jednoroczna. Kwitnie od lipca do września. Liczba chromosomów 2n=40. Rośnie na wilgotnej, mulistej glebie na obrzeżach zbiorników wodnych[4]. Gatunek charakterystyczny zespołu Eleocharetum ovatae[5].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Od 2014 roku roślina jest objęta w Polsce częściową ochroną gatunkową[6]. W latach 2004–2014 znajdowała się pod ochroną ścisłą[7]. Gatunek został uznany za narażony na wyginięcie i zamieszczony na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) z kategorią zagrożenia V[8]. W wydaniu z 2016 roku otrzymał kategorię EN (zagrożony)[9]. Umieszczony także w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin (2001) z kategorią VU. W wydaniu z 2014 roku posiada kategorię EN (zagrożony)[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-12-18].
  2. The Plant List. [dostęp 2017-02-26].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. a b c d e f Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  5. W. Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 83-01-13520-4.
  6. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz.U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1409).
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną (Dz.U. z 2004 r. Nr 168, poz. 1764).
  8. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  9. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  10. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.