Nawal as-Sadawi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nawal as-Sadawi

Nawal as-Sadawi (arab. نوال السعداوي Nawāl al-Saʿdāwī, ur. 1931 w Kafr Tahla, Delta Nilu, Egipt) – egipska psycholożka i pisarka feministyczna tworząca po arabsku, obrończyni praw człowieka, w szczególności kobiet w Egipcie i na Bliskim Wschodzie.

Działalność naukowa i popularyzatorska[edytuj | edytuj kod]

Nawal as-Sadawi ukończyła studia medyczne na Uniwersytecie Kairskim w 1955 roku. W 1972 r. skandal wywołała jej książka pt. Al-Mara wa-al-dżins (Kobieta i seks), w której zajmowała się socjalizacją płciową i jej wpływem na kobiety, w wyniku czego autorkę zwolniono z kierowniczego stanowiska w egipskim ministerstwie zdrowia. Inne jej prace oparte na jej doświadczeniu lekarskim jako psycholog i psychiatra, dotyczące problematyki płci to An al-mara (O kobiecie) z 1988 r. i Maraka dżadida fi kadijjat al-mara (Nowy bój o sprawę kobiet) z 1992 r.[1]

W 1982 roku założyła Stowarzyszenie Solidarność Kobiet Arabskich (Dżamijjat Tadamun an-Nisa al-Arabijjat), które zostało rozwiązane przez władze egipskie w 1991 r.[1]

Twórczość literacka[edytuj | edytuj kod]

Dzieła literackie Nawal as-Sadawi, na które składają się opowiadania i powieści, są ściśle związane z jej walką o poprawę sytuacji kobiet w Egipcie i na Bliskim Wschodzie.

Do jej wczesnych dzieł, powstałych przed 1960 r., należą zbiory opowiadań Ta’allamt al-hubb (Nauczyłam się miłości) i Lahzat sidk (Chwila prawdy) oraz powieść Muzakkirat tabiba (Wspomnienia lekarki).

W powieściach Maut ar-radżul al-wahid ala al-ard (Śmierć jedynego mężczyzny na świecie) z 1976 r. i Imra’a inda nuktat as-sifr (Kobieta w punkcie zero) z 1975 r. w sposób realistyczny i alegoryczny zarazem przedstawia i analizuje problemy nierówności płciowej i ucisku kobiet w społeczeństwie, w którym się wychowała[1].

W wydanej w 1987 r. powieści pt. Sukut al-imam (Upadek Imama) as-Sadawi krytycznie rozprawia się z fundamentalistyczną muzułmańską wizją pozycji kobiety w społeczeństwie, a w powieści Dżannat wa-Iblis (Dżannat i diabeł) z 1992 r. zajmuje się zagadnieniem kontroli społecznej sprawowanej przez reprezentantów ideologii religijnych[1].

Z kolei powieść Al-Hubb fi zaman an-nift (Miłość w czasach ropy naftowej) dotyczy relacji między realiami gospodarki światowej a problematyką płci. Ponadto as-Sadawi jest autorką wspomnień z więzienia zatytułowanych Muzakkirat fi sidżn an-nisa (Wspomnienia z więzienia dla kobiet), opublikowanych w 1983 r.[1]

Przekłady polskie[edytuj | edytuj kod]

Po polsku z twórczości Nawal as-Sadawi ukazały się fragmenty dwóch powieści:

  • Upadek Imama, przeł. Marcin Michalski, "Literatura na Świecie" nr 11-12/2016, str. 5-39.
  • Dżannat i Diabeł, przeł. Marcin Michalski, "Literatura na Świecie" nr 11-12/2016, str. 373-385.

Przypisy

  1. a b c d e The Routledge Encyclopedia of Arabic Literature. 2010, s. 673.