Noor Inayat Khan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Noor Inayat Khan
Madeleine
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 2 stycznia 1914
Moskwa
Data i miejsce śmierci 13 września 1944
KL Dachau
Odznaczenia
Krzyż Jerzego (Wielka Brytania) Order Imperium Brytyjskiego od 1936 (cywilny) Krzyż Wojenny 1939–1945 (Francja)

Noor-un-Nisa Inayat Khan (ur. 2 stycznia 1914 w Moskwie, zm. 13 września 1944 w KL Dachau) – indyjska pisarka, w okresie II wojny światowej agentka Special Operations Executive (SOE), w 1943 roku przerzucona do okupowanej Francji, służyła w Résistance jako radiotelegrafistka. Zdekonspirowana i aresztowana przez Niemców, została zastrzelona w obozie koncentracyjnym Dachau. Pośmiertnie odznaczona Krzyżem Jerzego.

Życiorys[edytuj]

Jej ojcem był suficki mistyk i nauczyciel, Hazrat Inayat Khan, matką Amerykanka Ora Ray Baker. Ze strony ojca była daleką potomkinią sułtana Tipu, XVIII-wiecznego władcy Majsuru[1]. Urodziła się na Kremlu, gdzie jej ojciec pełnił funkcję nauczyciela[2]. Wkrótce po jej narodzinach wyjechali do Londynu, a gdy miała sześć lat, rodzina przeniosła się do Francji i osiadła pod Paryżem[3]. Odebrała wszechstronne wykształcenie, zarówno europejskie (uczęszczała do konserwatorium, ukończyła psychologię dziecięcą na Sorbonie[1]), jak i tradycyjne hinduskie[3]. Pisała opowiadania dla dzieci, prowadziła także programy dziecięce w paryskim radiu[2]. W 1939 roku opublikowała zbiór opowiastek Twenty Jataka Tales[1].

Po niemieckiej inwazji na Francję w 1940 roku wraz z rodziną uciekła do Wielkiej Brytanii. 19 listopada 1940 roku wstąpiła do Women's Auxiliary Air Force i przeszła przeszkolenie jako radiooperator[2]. Zwerbowana w 1942 roku przez SOE[3], odbyła szkolenie w operacjach specjalnych i 16 czerwca 1943 roku została, jako pierwsza kobieta-radiotelegrafistka, przerzucona do Francji. Otrzymała pseudonim „Madeleine”[2]. Wkrótce po jej przybyciu do Paryża grupa ruchu oporu, z którą współpracowała, została częściowo zdekonspirowana, a wielu bojowników aresztowano. Pomimo tego odrzuciła propozycję wyjazdu z Paryża i pozostała na posterunku, jako jedyna czynna radiooperatorka zapewniająca Résistance łączność z Londynem[1][2]. W październiku 1943 roku została zdradzona i aresztowana przez gestapo[3].

Przesłuchiwana w głównej siedzibie Sicherheitsdienst w Paryżu, dwukrotnie podejmowała nieudane próby ucieczki[1]. W trakcie przesłuchań była torturowana. Następnie w ramach akcji Nacht und Nebel przewieziono ją do Rzeszy, do więzienia w Pforzheim, gdzie przez prawie dziesięć miesięcy była przetrzymywana w nieludzkich warunkach, ze skutymi rękami i nogami, bita i prawdopodobnie gwałcona[2]. 11 września 1944 roku[2] wraz z trzema innymi agentkami SOE została przetransportowana do obozu koncentracyjnego Dachau[1], a dwa dni później zastrzelona. Jej ciało zostało skremowane[2].

Pośmiertnie odznaczona Krzyżem Jerzego, najwyższym brytyjskim odznaczeniem cywilnym nadawanym za akty szczególnej odwagi. Odznaczono ją także Orderem Imperium Brytyjskiego oraz francuskim Croix de Guerre[2]. W listopadzie 2012 roku Princess Royal odsłoniła w Londynie jej popiersie, autorstwa Karen Newman[3].

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f Boyd Tonkin. Noor Anayat Khan: The princess who became a spy. „The Independent”, 20 lutego 2006. 
  2. a b c d e f g h i Memorial to SOE Agent unveiled in London. „Britain at War”. Issue 68 (grudzień 2012). ISSN 1753-3090. 
  3. a b c d e David Wilkes. Tribute to an Indian princess who died for our freedom: Sculpture unveiled of spy tortured and executed by Nazis after refusing to betray Britain. „Mail Online”, 8 listopada 2012.