Krzyż Jerzego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krzyż Jerzego
George Cross
Awers
Awers GC z baretką
Baretka
Baretka
Ustanowiono 24 września 1940
Kruszec srebro
Wydano 405 nadań indywidualnych i 2 zbiorowe (2014)
Powyżej Krzyż Wiktorii
Poniżej Order Podwiązki
Powiązane Medal Jerzego
Medal Królowej za Odwagę

Krzyż Jerzego (ang. George Cross, w skrócie GC) – najwyższe cywilne odznaczenie państwowe Zjednoczonego Królestwa, nadawane za czyny najwybitniejszej odwagi. Drugie odznaczenie w hierarchii odznaczeń brytyjskich, bezpośrednio po Krzyżu Wiktorii, którego jest cywilnym odpowiednikiem. Krzyż może być nadany wielokrotnie, a także pośmiertnie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Został ustanowiony przez króla Jerzego VI (ang. George VI) 24 września 1940. Nadawany jest za akty największego bohaterstwa lub najbardziej wyróżniającej się odwagi w warunkach skrajnego niebezpieczeństwa (ang: act of the greatest heroism or of the most conspicuous courage in circumstances of extreme danger).

Najbardziej znanym nadaniem Krzyża Jerzego jest odznaczenie nim mieszkańców Malty za odwagę w czasie II wojny światowej (obrona Malty). Jego wizerunek znajduje się na fladze Malty. Jest to też jeden z dwóch przypadków zbiorowego nadania krzyża, drugim jest przyznanie go Royal Ulster Constabulary (Królewskiej Policji Ulsteru) w 1999 roku.

Do końca 2014 roku krzyż nadano 405 osobom, w tym czterem kobietom, z czego trzy (Odette Sansom, Violette Szabo i Noor Inayat Khan) były agentkami Special Operations Executive służącymi podczas II wojny światowej.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Krzyż Jerzego jest wykonany ze srebra i zbudowany na podstawie krzyża równoramiennego. Wewnątrz krzyża znajduje się okrąg z wizerunkiem św. Jerzego na koniu walczącego ze smokiem, otoczonym napisem: "FOR GALLANTRY" (ang. za odwagę). Wokół okręgu z napisem, na łączeniu ramion, umieszczone są cztery litery "G" z wpisanymi w nie cyframi "VI" będące inicjałami króla Jerzego VI. Na odwrocie krzyża znajdują się imię i nazwisko odznaczonego oraz data nadania odznaczenia. Krzyż jest zawieszony na ciemnobłękitnej wstążce, przy nadaniach dla kobiet upiętej w kokardę. Kolejne nadanie odznaczenia jest oznaczane poprzez nałożenie na wstążkę srebrnego okucia – belki.

Baretka jest ciemnobłękitna z nałożoną miniaturką krzyża. Kolejne nadanie odznaczenia jest na baretce oznaczane, poprzez umieszczenie na niej dodatkowej miniaturki. Nikt do tej pory nie został dwukrotnie odznaczony Krzyżem Jerzego.


Krzyż Jerzego bywa w języku polskim nazywany mylnie Krzyżem św. Jerzego. Krzyż św. Jerzego jest odznaczeniem rosyjskim, znajduje się również na fladze Gruzji.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]