Ołownicowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ołownicowate
Ilustracja
Plumbago europaea
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina ołownicowate
Nazwa systematyczna
Plumbaginaceae Juss.
Gen. Pl.: 92. 4 Aug 1789

Ołownicowate, zawciągowate (Plumbaginaceae Juss.) – rodzina roślin okrytonasiennych z grupy dwuliściennych właściwych. Należy do niej 27 rodzajów i ponad 800 gatunków, w tym setki drobnych gatunków pochodzenia mieszańcowego w tym też apomiktów. Są szeroko rozprzestrzenione na kuli ziemskiej, szczególnie licznie występują w obszarze śródziemnomorskim. Spotykane są także na terenach okołobiegunowych[2]. Większość przedstawicieli występuje na siedliskach suchych lub zasolonych. Do rodzimej flory Polski należy tylko zawciąg pospolity (Armeria vulgaris), poza tym uprawiane są rośliny z rodzaju zatrwian (Limonium) i ołownica (Plumbago)[2].

Morfologia[edytuj]

Rośliny z tej rodziny to zarówno rośliny jednoroczne, byliny, jak i krzewy oraz liany. Liście ułożone są skrętolegle, często w rozecie przyziemnej. Są pojedyncze i całobrzegie, czasem uszkowate u nasady, ale bez przylistków. Promieniste i obupłciowe kwiaty zebrane są w wierzchotki i skrętki, skupione dodatkowo w główki (Armeria), kłosy (Acantholimon), grona i wiechy (Limonium). Przysadki są łuskowate i czasem tworzą okrywę. Kielich z 5 zrosłych działek ma kształt rurki, często suchobłoniastej i barwnej. Płatki korony, także w liczbie 5, są wolne, połączone u nasady lub tworzą długą rurkę. Pręciki w liczbie 5. Jednokomorowa zalążnia górna powstaje z 5 owocolistków i tyle też jest szyjek słupka. Owocem jest zwykle jednonasienny, niepękający orzeszek otulony w trwałym kielichu, rzadziej niełupka i torebka[3].

Systematyka[edytuj]

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzina siostrzana dla rdestowatych, blisko spokrewniona także z tamaryszkowatymi i pomorzlinowatymi w obrębie kladu polygonids w rzędzie goździkowców:

Pozycja systematyczna w kladzie polygonids w obrębie rzędu goździkowców według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)
polygonids




Droseraceaerosiczkowate




Nepenthaceaedzbanecznikowate




Drosophyllaceaerosolistnikowate




Ancistrocladaceae



Dioncophyllaceae











Frankeniaceaepomorzlinowate



Tamaricaceaetamaryszkowate





Plumbaginaceaeołownicowate



Polygonaceaerdestowate





Pozycja według systemu Reveala (1994-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Plumbaginanae Takht. ex Reveal, rząd ołownicowce (Plumbaginales Lindl.), rodzina ołownicowate (Plumbaginaceae Juss.)[4].

Podział rodziny[1][5][6]

Przypisy

  1. a b Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2017-08-18].
  2. a b Ołownicowate (pol.). Ogród Botaniczny we Wrocławiu. [dostęp 2011-05-29].
  3. Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 258-259. ISBN 1-55407-206-9.
  4. Crescent Bloom: Plumbaginaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-08-26].
  5. Royal Botanic Gardens Kew: List of genera in family PLUMBAGINACEAE (ang.). Vascular Plant Families and Genera. [dostęp 2009-08-26].
  6. Family: Plumbaginaceae. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-12-06].