Oblężenie Smoleńska (1514)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Oblężenie Smoleńska w 1514 r.
Wojna litewsko-moskiewska 1512-1522
Ilustracja
Oblężenie Smoleńska
Czas 15 lipca1 sierpnia 1514
Miejsce Smoleńsk
Terytorium Województwo smoleńskie
Przyczyna II faza wojny litewsko-moskiewskiej 1512-1522
Wynik zdobycie miasta przez wojska moskiewskie
Strony konfliktu
Litwa Moskwa
Dowódcy
Jerzy Sołłohub Wasyl III, Michał Gliński
Siły
nieznane prawie 42 tys.[1]
Straty
nieznane nieznane

Oblężenie Smoleńska w 1514 r. – oblężenie i zdobycie Smoleńska przez wojska moskiewskie pod dowództwem Wasyla III w dn. 1 sierpnia 1514 w czasie wojny litewsko-moskiewskiej 1512-1522.

Oblężenie[edytuj]

Moskiewskie wojska w sile prawie 42 tys.[2] wyszły z Moskwy 18 czerwca 1514. Po 38 dniach marszu, 15 sierpnia, dotarły pod Smoleńsk, obległy go i zaczęły przygotowania do szturmu: dookoła twierdzy zbudowano palisadę, a naprzeciw bram powstały umocnienia zwane rogatkami, służące zapobieżeniu wypadom załogi miasta. Przygotowania zakończono w ciągu 2 tygodni i 29 czerwca rozpoczął się ostrzał artyleryjski. Wojska moskiewski dysponowały ok. 140, a według innych źródeł 300 działami pod dowództwem puszkarza Stefana, które spowodowały poważne szkody miastu, którego obroną dowodził Jerzy Sołłohub.

Latopis tak opisuje ostatni dzień oblężenia[3]:

Przybył sam wielki książę ze swoimi braćmi pod miasto Smoleńsk z licznymi siłami i wielką artylerią. I działa i piszczały wielkie wokół miasta postawiwszy, rozkazał bić w gród ze wszystkich stron i szturmy wielkie czynić bez ustanku, i ognistymi działami w gród bić, tak że od huku i wrzasku armat i piszczał i ludzi, a także i od bicia dział i piszczał ludzi z grodu, ziemia się trzęsła, a ludzie siebie nie widzieli, i cały gród w płomieniach i dymie i wydawało się, że się unosił. I strach wielki padł na mieszczan, i zaczęli z grodu krzyczeć, żeby wielki władca się ulitował, miecz swój opuścił, a rozkazał zakończyć bój, a oni chcą bić czołem przed władcą i gród oddać.

Załoga Smoleńska zaproponowała rozpoczęcie rozmów, jednak prośba ta została odrzucona przez Wasyla III, który zażądał natychmiastowego poddania się. Pod naciskiem mieszczan litewska załoga poddała się 31 lipca i 1 sierpnia rosyjskie wojska uroczyście weszły do miasta. Smoleński biskup prawosławny Warsonofiej odprawił moleben, w czasie którego mieszczanie przysięgli wierność moskiewskiemu władcy. Wojewoda smoleński Jerzy Sołłohub odmówił przysięgi i został wypuszczony na Litwę, gdzie stracono go za poddanie twierdzy.

XVI-wieczna rosyjska broń oblężnicza

Po wygranej bitwie pod Orszą wojska litewskie podjęły próbę odbicia Smoleńska, która zakończyła się jednak niepowodzeniem i w 1522 r. między księstwem moskiewskim i Wielkim Księstwem Litewskim został podpisany pokój, na mocy którego Smoleńsk przeszedł we władanie Moskwy. Po bitwie Smoleńsk pozostawał pod władzą carów rosyjskich prawie 100 lat, a następnie rozejmu w Dywilinie w 1618 r. został zwrócony Wielkiemu Księstwu Litewskiemu, ale w 1654 r. ostatecznie trafił do Rosji z wyjątkiem dwóch okresów: jesieni 1812 r. kiedy został zdobyty przez Francuzów i lat 1941-43, kiedy został zagarnięty przez III Rzeszę.

Na pamiątkę zdobycia Smoleńska Wasyl III ufundował moskiewski Monaster Nowodziewiczy w miejscu, gdzie rosyjskie pułki gromadziły się przed wyprawą.

Przypisy

  1. Российское государство в XIV – XVII вв.: Сборник статей, посвященный 75-летию со дня рождения Ю.Г. Алексеева. W: Кром М. М.: О численности русского войска в первой половине XVIв.. СПб.: 2002, s. 77.
  2. Российское государство в XIV – XVII вв.: Сборник статей, посвященный 75-летию со дня рождения Ю.Г. Алексеева. W: Кром М. М.: О численности русского войска в первой половине XVIв.. СПб.: 2002, s. 77.
  3. Перли С. С., Перли Б. С.Страницы русской истории на уроках математики: Нетрадиционный задачник. V—VI классы. — М.:Педагогика-Пресс, 1994. — 288 с.: ил. ISBN 5-7155-0644-1 — (гл. II — задача: Освобождение западных русских земель от власти Литвы — Взятие Смоленска) (ссылка нерабочая!)

Literatura[edytuj]

Михайлова И.Б.: К вопросу о "Смоленском взятии" 1514г.. Wyd. Studia Slavica et Balcanica Petropolitana: Петербургские славянские и балканские исследования.. 2011, s. 41-54.

Linki zewnętrzne[edytuj]