Omieg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Omieg
Ilustracja
Morfologia (D. pardalianches)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj omieg
Nazwa systematyczna
Doronicum L.
Sp. Pl. 885. 1753
Omieg górski
Omieg wschodni

Omieg (Doronicum L.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Gatunkiem typowym jest Doronicum pardalianches L.[2]. Należy tu ok. 35 gatunków występujących naturalnie w Eurazji[3]. Niektóre są uprawiane jako rośliny ozdobne. Jako takie zawleczone i zdziczałe w występują też w Ameryce Północnej[4]. W polskiej florze 2 gatunki występują jako rodzime, kilka jest uprawianych i dziczejących.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Organy podziemne
Kłącza, czasem z rozłogami.
Łodyga
Zwykle pojedyncza, wyprostowana, osiągająca wysokość od 10 do 90 cm, rzadko do 150 cm.
Liście
Odziomkowe i łodygowe, skrętoległe, siedzące lub ogonkowe (u nasady ogonek często rozszerzony, otulający uszkami łodygę). Blaszka liściowa jajowata, eliptyczna lub lancetowata. Brzeg liścia cały lub ząbkowany. Powierzchnia liścia gładka lub owłosiona, u niektórych gatunków owłosiona gruczołowato (zwłaszcza na nerwach).
Kwiaty
Zebrane w koszyczki ustawione pojedynczo na szczycie łodygi lub skupione w większej liczbie w formie baldachogrona. Szypułki pod koszyczkami często gruczołowato owłosione. Okrywa dzwonkowata, półkulista lub szersza o średnicy 22-40 mm. Listki okrywy trwałe i liczne, w 2-3 szeregach, wzniesione lub rozpostarte, lancetowate lub równowąskie, jednakowej długości, na skraju czasem błoniaste, często orzęsione, na powierzchni owłosione. Dno koszyczka wypukłe lub półkoliste, gładkie lub z drobnymi zagłębieniami. Kwiaty języczkowe w liczbie od 13 do ponad 40 (u odmian ogrodowych często liczniejsze), płodne, z koroną żółtą. Kwiatów rurkowatych jest w koszyczku od 50 do ponad 250, są obupłciowe, płodne, z żółtą, rurkowatą koroną zakończoną pięcioma płatkami wyprostowanymi lub odgiętymi. Puch kielichowy trwały zwykle z 40-60 włosków, czasem brak w kwiatach języczkowatych.
Owoce
Spłaszczone, jajowate, opatrzone 5 lub 10 żebrami, gładkie lub owłosione[4].

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Byliny. Liczba chromosomów 2n = 60[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy taksonomiczne[2]

Arnica Boehmer in C. G. Ludwig

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Angiosperm Phylogeny Website adoptuje podział na podrodziny astrowatych (Asteraceae) opracowany przez Panero i Funk w 2002[5], z późniejszymi uzupełnieniami[6]. Zgodnie z tym ujęciem rodzaj Doronicum należy do plemienia Senecioneae, podrodziny Asteroideae (Juss.) Chev. W systemie APG III astrowate są jedną z kilkunastu rodzin rzędu astrowców (Asterales), wchodzącego w skład kladu astrowych w obrębie dwuliściennych właściwych[1].

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa astrowe (Asteridae Takht.), nadrząd astropodobne (Asteranae Takht.), rząd astrowce (Asterales Lindl), rodzina astrowate (Asteraceae Dumort.), rodzaj omieg (Doronicum L.)[7].

Gatunki flory Polski[8]
  • omieg górski (Doronicum austriacum Jacq.)
  • omieg kozłowiec (Doronicum clusii (All.) Tausch, syn. D. stiriacum (Vill.) Dalla Torre)
  • omieg sercowaty (Doronicum columnae Ten., syn. D. cordifolium Sternb.) – gatunek uprawiany
  • omieg wschodni (Doronicum orientale Hoffm., syn. D. caucasicum M. Bieb.) – gatunek uprawiany
  • omieg zachodni (Doronicum pardalianches L.) – gatunek uprawiany

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-30].
  3. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  4. a b c Doronicum in Flora of North America (ang.). eFloras.org. [dostęp 2009-01=05].
  5. Panero J.L., Funk V.A.. Toward a phylogenetic subfamilial classification for the Compositae (Asteraceae). „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 115 (4), s. 909–922, 2002. Biological Society of Washington. 
  6. B. Baldwin, J.M. Bonifacino, T. Eriksson, V. A. Funk, C.A. Mannheimer, B. Nordenstam, N. Roque, I. Ventosa: Compositeae classification (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2010-05-24].
  7. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Doronicum (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-30].
  8. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.