Ostnica włosowata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ostnica włosowata
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd wiechlinowce
Rodzina wiechlinowate
Rodzaj ostnica
Nazwa systematyczna
Stipa capillata L.
Sp. pl. ed. 2, 1:116. 1762[2]
Ości

Ostnica włosowata (Stipa capillata L.) – gatunek rośliny z rodziny wiechlinowatych (Poaceae). Pochodzi z obszarów Azji (Syberia, Chiny, Azja Środkowa, Kaukaz, Indie i Pakistan) oraz środkowej, wschodniej i południowej Europy[3]. W Polsce jest bardzo rzadka. Występuje na Wyżynie Kielecko-Sandomierskiej, Lubelskiej, w Niecce Nidziańskiej i w Pradolinie Toruńsko-Eberswaldzkiej[4].

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Trawa tworząca gęste kępki o wysokości 20-100 cm. Źdźbła kwiatowe po uschnięciu zachowują się do następnego roku.
Liście
Zwinięte, szare, dłuższe od źdźbeł. W nasadzie mają resztki starych pochew liściowych. Liście odziomkowe mają języczek o długości 1-2(3) mm, górne 15-20 mm.
Kwiaty
Zebrane w jednokwiatowe kłoski tworzące wiechowaty kwiatostan. Posiadają dwie jednakowe, lancetowate plewy o długości ok. 15 mm wyposażone w wiotką i przeważnie krótszą od nich ość. Owłosione w nasadzie plewki mają długość do 12 mm. Dolna plewka wyposażona jest w bardzo długą (8-15(25) cm), przeważnie skręconą, szorstką i nitkowatą ość z kolankowatym przegięciem. Właśnie od tej ości pochodzi gatunkowa nazwa rośliny.
Owoc
Ziarniak.
Morfologia (o. włosowata po prawej stronie)

Biologia i ekologia[edytuj]

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od maja do czerwca, jest wiatropylna. Nasiona rozsiewane są przez wiatr (anemochoria) i roznoszone przez zwierzęta (zoochoria). Występuje na murawach, suchych zboczach, wśród skał, na stepie. Jest światłolubna i ciepłolubna, najczęściej rośnie na płytkich, gipsowych i węglanowych rędzinach inicjalnych i właściwych[4]. Gatunek charakterystyczny dla związku Festuco-Stipion i Ass. Potentillo-Stipetum[5]. Liczba chromosomów 2n=44[6].

Zagrożenia i ochrona[edytuj]

Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Zagrożeniem dla niej jest zalesianie lub zaorywanie stepowych muraw, a także naturalne ich zarastanie zaroślami i lasem[4]. Wymaga ochrony aktywnej.

Ostnica włosowata umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006, 2016)[7][8] w grupie gatunków narażonych na wymarcie (kategoria zagrożenia: VU).

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-13].
  2. The Plant List. [dostęp 2014-11-20].
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-10].
  4. a b c Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
  5. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  6. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  7. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  8. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.