Ostrogowiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ostrogowiec
Ilustracja
Ostrogowiec czerwony
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd szczeciowce
Rodzina przewiertniowate
Rodzaj ostrogowiec
Nazwa systematyczna
Centranthus A. P. de Candolle in Lamarck et A. P. de Candolle
Fl. Franç. ed. 3. 4: 238. 17 Sep 1805[2]
Typ nomenklatoryczny
C. ruber (L.) DC.[2]

Ostrogowiec (Centranthus) – rodzaj roślin z rodziny przewiertniowatych (Caprifoliaceae), z podrodziny Valerianoideae, dawniej wyodrębnianej zwykle jako rodzina kozłkowate (Valerianaceae). Do rodzaju należy ok. 9–12 gatunków[3][4]. Występują one w obszarze śródziemnomorskim, przy czym szeroko rozpowszechniony w uprawie ostrogowiec czerwony C. ruber w wielu miejscach jest gatunkiem inwazyjnym (np. w zachodniej części USA[5] i w Afryce Południowej[6]). Uprawiany jest jako roślina ozdobna[4].

Centranthus calcitrapa

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Rośliny jednoroczne i wieloletnie, w tym drewniejące u nasady pędów (półkrzewy)[3]. Łodygi wyprostowane, rozgałęziające się[4].
Liście
Ulistnienie naprzeciwległe. Blaszka pojedyncza do złożonej[3][4].
Kwiaty
Zebrane na szczycie w wierzchotki, wiechy lub grona[4]. Kielich składa się z 5–25 działek wywiniętych w czasie kwitnienia[4], w czasie owocowania zrastających się w warkocz[7]. Korona kwiatu asymetryczna – lejkowata i jednostronnie wybrzuszona lub rurkowata z ostrogą u nasady, na szczycie z 5 nierównymi łatkami. Korona ma barwę białą, różową lub czerwoną[4]. Pręcik pojedynczy. Zalążnia jednokomorowa[3]. Szyjka słupka zwieńczona niepodzielonym lub trójramiennym znamieniem[4].
Owoce
Niełupka[3], zwieńczona warkoczem włosków[7].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj tradycyjnie zaliczany był do rodziny kozłkowatych (Valerianaceae). Rodzina ta od systemu APG II z 2003 włączana jest w randze podrodziny Valerianoideae Rafinesque do rodziny przewiertniowatych Caprifoliaceae (opcjonalnie, a od systemu APG III z 2009 już zupełnie)[1]. W obrębie tej rodziny uznawany jest za końcowe ogniwo procesu redukującego pręcikowie w tej grupie[4].

Wykaz gatunków[8]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-09-18].
  2. a b Centranthus. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2018-09-15].
  3. a b c d e Centranthus DC. in Lam. & DC.. W: Flora of Pakistan [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-09-15].
  4. a b c d e f g h i Beata Grabowska, Tomasz Kubala: Encyklopedia bylin, tom I, A–J. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo, 2012, s. 230. ISBN 978-83-7506-846-7.
  5. Swearingen, J., C. Bargeron: red valerian. W: Invasive Plant Atlas of the United States [on-line]. University of Georgia Center for Invasive Species and Ecosystem Health. [dostęp 2018-09-15].
  6. Centranthus ruber. W: Terrestial Invasives [on-line]. Cape Town Invasives. [dostęp 2018-09-15].
  7. a b Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 196. ISBN 83-7079-778-4.
  8. Centranthus. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-09-15].