Płaszcz (ubranie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wilamowski płaszcz męski

Płaszcz – rodzaj ubrania, wierzchnie okrycie ciała, noszone przez mężczyzn i kobiety. Podstawową rolą płaszcza jest ochrona przed zimnem, wiatrem, deszczem[1]. Dawniej były szyte główne z wełny, zaś obecnie wykonuje się je z gęsto tkanej bawełny, lub bawełny z dodatkiem poliimidu. Ma pochodzenie militarne. Trencz posiada pasek, który jednak powinien być zawiązywany, a nie zapinany na klamrę. [2]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Powstał przed II wojną światową, na zlecenie brytyjskiej armii. Stworzył go Thomas Burberry, który już w 1879 roku opatentował splot tkaniny wełnianej, chroniący przed deszczem. Po II Wojnie Światowej płaszcz upowszechnił się. Zaczęły go nosić także kobiety. Do dzisiaj firma Burberry jest uznawana za jedną z czołowych marek produkujących trencze.[2]

Niektóre rodzaje płaszcza[edytuj | edytuj kod]

Specjalne[edytuj | edytuj kod]

  • Płaszcz przeciwdeszczowy, płaszcz nieprzemakalny
    • Wincerada – płaszcz nieprzemakalny noszony przez marynarzy
  • Płaszcz kąpielowy
  • Kukulla – płaszcz zakonny używany m.in. przez cystersów i benedyktynów
  • Domino – obszerny płaszcz z kapturem noszony jako strój maskaradowy

Regionalne[edytuj | edytuj kod]

  • Parandża – płaszcz noszony przez kobiety muzułmańskie w Afganistanie, długi, szczelnie okrywający ciało
  • Szynel – gruby, dopasowany do figury płaszcz noszony przez rosyjskich wojskowych, urzędników i studentów
  • Burnus – obszerne, długie okrycie z kapturem, bez rękawów, noszone przez Arabów
  • Chałat – obszerny płaszcz noszony przez ludy wschodnie
  • Karmaniola – krótki płaszcz z dużym kołnierzem, z Piemontu

Starożytne[edytuj | edytuj kod]

  • Chlajna (Grecja) – okrycie z prostokątnego płata tkaniny, spinanego na piersiach lub na prawym ramieniu
  • Sagum (Rzym) – krótki płaszcz, rodzaj narzutki, podtrzymywany na ramionach zapinką
  • Paenula (Rzym) – rodzaj przeciwdeszczowej peleryny podróżnej (żołnierskiej)
  • Palia (Rzym) – płaszcz z grubego materiału.
  • Paludamentum, paludament (Rzym) – długi płaszcz żołnierski
  • Pallium (Rzym) – płaszcz drapowany z tkaniny w kształcie prostokąta

Dawne[edytuj | edytuj kod]

  • Redingot, Redingote (ang. ridingcoat) – płaszcz z pelerynką i wysokim kołnierzem używany do jazdy konnej lub w podróży
  • Hawelok – płaszcz bez rękawów z otworami na ręce pod peleryną
  • Rotunda – długi płaszcz damski, o kolistym obwodzie, z rozcięciami zamiast rękawów
  • Sakpalto – lekki płaszcz męski
  • Algierka
  • Mantyla – płaszcz bez rękawów, rodzaj peleryny
  • Pudermantel – letni płaszcz podróżny noszony dla ochrony przed kurzem
  • Opończa – szeroki płaszcz z kapturem, bez rękawów
  • Kiereja – płaszcz ocieplany futrem, szuba
  • Ferezja – obszerny płaszcz z sukna, zwykle podszyty futrem
  • Bekiesza – obszerny zimowy płaszcz podszyty futrem (węgierka)
  • Siermięga – płaszcz z grubego samodziału

Współczesne[edytuj | edytuj kod]

  • Trencz[3] – płaszcz dwurzędowy, dopasowany do figury, ściągnięty szerokim pasem
  • Prochowiec – płaszcz z cienkiej tkaniny, noszony dla ochrony przed kurzem
  • Burberry – płaszcz z tkaniny o skośnym splocie
  • Dyplomatka – płaszcz z długimi, wąskimi klapami, bez paska
  • Jesionka – płaszcz ocieplony, jesienno-wiosenny
  • Palto – płaszcz zimowy
  • Pelisa – kobiecy płaszcz na futrze

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Płaszcz. sjp.pwn.pl. [dostęp 2017-12-14].
  2. a b Michał Kędziora, Rzeczowo o modzie męskiej, 99-100, Krakow: SQN, 2017, ISBN 978-83-8129-051-7.
  3. Trencz – hit londyńskiego tygodnia mody, „comodne.pl – Najnowsze trendy i stylizacje ze świata mody”, 15 kwietnia 2017 [dostęp 2017-10-16] (pol.).