Pałac Potockich w Międzyrzecu Podlaskim
51°58′58″N 22°46′58″E/51,982778 22,782778 nr rej. A/688 z 18.03.1982 i z 23.03.2008[1] | |
 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Typ budynku |
pałac |
| Architekt | |
| Rozpoczęcie budowy |
1922 |
| Pierwszy właściciel |
Andrzej Maria Franciszek Potocki h. Pilawa (Srebrna) |
Położenie na mapie Międzyrzeca Podlaskiego  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa lubelskiego  | |
Położenie na mapie powiatu bialskiego  | |
| 51°58′58″N 22°46′58″E/51,982778 22,782778 | |
| Strona internetowa | |
Pałac Potockich w Międzyrzecu Podlaskim – pałac o pow. zabudowy 898 mkw., zrealizowany według projektu Antoniego Dygata[2], opracowanego w latach 1922-1928 i wzniesionego w latach 1930-1931. Został on zasiedlony w 1932 roku przez hr. Andrzeja Potockiego herbu Srebrna Pilawa oraz jego małżonkę Zofię Potocką z Tarnowskich herbu Leliwa. Charakteryzuje go styl wczesnego polskiego modernizmu z elementami wnętrz art deco.
W 1944 roku podczas walk o Międzyrzec pałac uległ uszkodzeniu. W latach 1944-1946 użytkowany był jako koszary wojsk radzieckich, ulegając wówczas dalszej dewastacji. Od 1946 aż do 1998 roku mieścił się w nim dom dziecka, następnie m.in. filia Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, a później odbywały się tam zajęcia Uniwersytetu Trzeciego Wieku.
Wokół pałacu znajduje się założenie parkowe z częściowo zachowanymi nasadzeniami pochodzącymi z XVIII i XIX wieku. W skład zespołu pałacowo-parkowego wchodzą też zabudowania gospodarcze[3].
Po gruntownym remoncie, w lutym 2024 roku pałac ponownie został oddany do użytku na potrzeby działalności Miejskiego Ośrodka Kultury. Swoje miejsce znalazły tu galeria, Strefa odkrywania Wyobraźni i Aktywności SOWA[4] oraz wystawa rzeźb pochodzącego z Międzyrzeca Podlaskiego Henryka Burzca[5][6][7]; 12 grudnia 2024 w centralnym punkcie parku odsłonięto jego rzeźbę „Kwiat Cywilizacji”[8]. Od czerwca 2025 roku odbywają się tu śluby cywilne[9].
Nie należy mylić z pałacem projektu Franciszka Marii Lanciego dla hr. Aleksandry Potockiej, właścicielki ordynacji międzyrzeckiej. Pałac ten został wzniesiony w latach 1852-1855, a w listopadzie 1918 roku spalony przez wycofujące się wojska niemieckie[10]. W pobliżu obecnego pałacu znajduje się jego makieta.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo lubelskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 czerwca 2026 [dostęp 2016-06-23].
- ↑ Lachowski Tomasz, „Architekt Antoni Dygat 1886-1949. Życie pełne wyzwań”, Warszawa 2019, s. 86.
- ↑ Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, „Wyniki Inwentaryzacji i koncepcja rewaloryzacji zabytkowego Zespołu Pałacowo – Parkowego w Międzyrzecu Podlaskim (województwo lubelskie)”, Acta Sci. Pol. Formatio Circumietus 16 (3), 125-138.
- ↑ SOWA w pałacu Potockich już otwarta! [online], Urząd Miasta Międzyrzec Podlaski, 21 czerwca 2024 [dostęp 2025-08-27].
- ↑ Pałac Potockich w Międzyrzecu Podlaskim otwarty po remoncie [online], podlasie24.pl, 26 lutego 2024 [dostęp 2024-07-21].
- ↑ Więcej przestrzeni na kulturę. Otwieramy pałac Potockich [online], miedzyrzec.pl, 19 lutego 2024 [dostęp 2024-07-21].
- ↑ Pałac już otwarty. Kiedy można go zwiedzić? - Międzyrzec.info. [online], miedzyrzec.info [dostęp 2024-10-05].
- ↑ Patrycja Przybysławska: Odsłonięcie rzeźby „Kwiat Cywilizacji” w parku Potockich w Międzyrzecu Podlaskim. bp24.pl, 2024-12-19. [dostęp 2024-12-26]. (pol.).
- ↑ Ślub u Potockich [online], Urząd Miasta Międzyrzec Podlaski, 1 lipca 2025 [dostęp 2025-08-27].
- ↑ Geresz Józef, "Międzyrzec Podlaski. dzieje miasta i okolic", Międzyrzec Podlaski 1995, s. 227-240.