Parafia św. Michała Archanioła w Kodniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Parafia św. Michała Archanioła
Ilustracja
Cerkiew parafialna
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Siedziba Kodeń
Adres ul. Sławatycka 11
21-509 Kodeń
Data powołania 1515
Wyznanie prawosławne
Kościół Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
Diecezja lubelsko-chełmska
Dekanat Terespol
Cerkiew Świętego Ducha
Filie cerkiew św. Proroka Eliasza w Olszankach
Proboszcz ks. prot.[1] mgr Jan Grajko
Wezwanie św. Michała Archanioła
Wspomnienie liturgiczne 8/21 listopada
Położenie na mapie gminy Kodeń
Mapa lokalizacyjna gminy Kodeń
Cerkiew parafialna
Cerkiew parafialna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cerkiew parafialna
Cerkiew parafialna
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Cerkiew parafialna
Cerkiew parafialna
Położenie na mapie powiatu bialskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bialskiego
Cerkiew parafialna
Cerkiew parafialna
Ziemia51°54′43,8″N 23°36′14,9″E/51,912167 23,604139

Parafia św. Michała Archaniołaparafia prawosławna w Kodniu, w dekanacie Terespol diecezji lubelsko-chełmskiej.

Na terenie parafii funkcjonują 2 cerkwie:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Parafia prawosławna w Kodniu powstała w 1515. Pierwszą świątynią była ufundowana przez wojewodę podlaskiego Iwana Sapiehę drewniana cerkiew św. Michała Archanioła, która przetrwała do lat 70. XIX w. W 1530 zbudowano murowaną cerkiew Świętego Ducha, przy której erygowano drugą parafię. W XVII w. obie parafie przyjęły unię.

Po likwidacji unii na południowym Podlasiu i reaktywacji parafii prawosławnych, w 1875 władze carskie urządziły w rzymskokatolickim kościele św. Anny cerkiew, która stała się siedzibą parafii św. Michała Archanioła w miejsce rozebranej drewnianej świątyni z 1515. W 1910 w Kodniu zbudowano kolejną cerkiew – pod wezwaniem Świętych Cyryla i Metodego. Działalność parafii przerwał wybuch I wojny światowej i udanie się prawosławnej ludności na bieżeństwo.

Ulica Sławatycka w Kodniu – po prawej na pierwszym planie dawna cerkiew (biała), w głębi obecna (zielona)

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zlikwidowano wszystkie świątynie prawosławne w Kodniu – cerkiew św. Michała (wcześniejszy kościół św. Anny) zwrócono rzymskim katolikom, cerkiew Świętego Ducha stała się świątynią neounicką (obecnie jest to filialny kościół rzymskokatolicki), natomiast w cerkwi Świętych Cyryla i Metodego urządzono szkołę. Parafia katolicka przejęła też część cmentarza prawosławnego (mimo że już posiadała jeden, będący jej wyłączną własnością). Wierni prawosławni po powrocie z bieżeństwa zbudowali w miejscu drewnianej cerkwi św. Michała niewielką kapliczkę, przy której początkowo organizowali życie parafialne (od lat 30. pod opieką mnichów z monasteru w Jabłecznej). Wskutek trudności stwarzanych przez władze państwowe, nabożeństwa zaczęto odprawiać na cmentarzu, w prowizorycznym szałasie. Bezpośrednio przed wybuchem II wojny światowej wzniesiono murowany budynek (oficjalnie jako mieszkalny), który stopniowo zaadaptowano na cerkiew parafialną (pod wezwaniem św. Michała Archanioła[2]).

W latach 1944–1946 część ludności prawosławnej została przesiedlona do ZSRR, w 1947 wysiedlono niektóre rodziny w ramach Akcji „Wisła”. W okresie powojennym (prace trwały do lat 80.) powiększono budynek cerkiewny, dobudowano dzwonnicę i kopuły, wzniesiono dom parafialny.

W 1997 poświęcono cerkiew filialną św. Proroka Eliasza, zbudowaną na cmentarzu w Olszankach[3].

W 2000 podjęto decyzję o budowie nowej świątyni parafialnej (pod wezwaniem Świętego Ducha) przy ulicy Sławatyckiej, według projektu Mirosława Załuskiego (syna prawosławnego duchownego). Cerkiew wzniesiono w latach 2001–2007, dzięki znacznej pomocy finansowej Greckiego Kościoła Prawosławnego. Konsekracja świątyni (dokonana przez zwierzchników dwóch Cerkwi: polskiej – metropolitę Sawę i greckiej – arcybiskupa Chrystodulosa) miała miejsce 20 maja 2007. W budynku dawnej cerkwi parafialnej (św. Michała Archanioła) otwarto Centrum Kultury Prawosławnej[2].

Zasięg terytorialny[edytuj | edytuj kod]

Kodeń, Olszanki, Haczki, Dobromyśl, Elżbiecin

Wykaz proboszczów[edytuj | edytuj kod]

  • lata 30. XX w. – mnisi z Jabłecznej
  • – ks. Piotr Uszakow
  •  ? –1958 – o. ihumen Alipiusz (Kołodko)
  • 1958–1960 – ks. Eugeniusz Nielipiński
  • 1960–1964 – ks. Grzegorz Sosna
  • 1964–1989 – ks. Aleksy Subotko
  • 1989–2005 – ks. Jerzy Ignaciuk
  • 2005–2013 – ks. Wiesław Skiepko
  • od 2013 – ks. Jan Grajko

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kalendarz Prawosławny 2019, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, ISSN 1425-2171, s.199
  • Hierarchia i kler kościoła prawosławnego w granicach II Rzeczypospolitej i Polski powojennej w XIX–XXI wieku, ks. Grzegorz Sosna i m. Antonina Troc-Sosna, Ryboły 2012

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]