Pavle Jurišić Šturm

Pavle Jurišić Šturm

Paul Sturm

generał
Data i miejsce urodzenia	22 sierpnia 1848 Görlitz
Data i miejsce śmierci	14 stycznia 1922 Belgrad
Przebieg służby
Lata służby	1867–1875, 1876–1900, 1901–1921
Siły zbrojne	Armia Pruska Królewskie Wojska Serbskie Królewskie Wojska Jugosłowiańskie
Stanowiska	dowódca 3 Armii
Główne wojny i bitwy	wojna francusko-pruska, wojna serbsko-bułgarska, wojny bałkańskie, I wojna światowa
Odznaczenia

Pavle Jurišić Šturm (właściwie Paul Sturm, ur. 22 sierpnia 1848 w Görlitz, zm. 14 stycznia 1922 w Belgradzie) – serbski generał pochodzenia łużyckiego.

Życiorys

Uczęszczał do akademii wojskowych we Wrocławiu i Nancy. W wojnie francusko-pruskiej walczył jako sierżant po stronie Prus. Po wyjeździe do Serbii przybrał personalia Pavle Jurišić, których używał ze starym nazwiskiem Šturm. Brał udział w wojnach serbsko-tureckich, gdzie został wielokrotnie odznaczony i awansowany do stopnia kapitana. Brał również udział w bitwie pod Slivnicą podczas wojny serbsko-bułgarskiej. Później był kilkakrotnie przenoszony, a w sierpniu 1900 roku przeszedł na emeryturę. Jednak już rok później został przywrócony do czynnej służby.

Ze względu na przyjaźń z królem Piotrem I został mianowany jego pierwszym adiutantem i towarzyszył władcy we wszystkich podróżach. Podczas I wojny bałkańskiej dowodził Dywizją „Drina” i brał z nią udział w bitwie pod Kumanowem, po której otrzymał awans na generała. Podczas I wojny światowej został dowódcą serbskiej 3 Armii i dowodził nią w bitwach pod Cerem i Kolubarą, gdzie znacząco przyczynił się do zwycięstwa. Podczas ofensywy państw centralnych przeciwko Serbii jego armia broniła odwrotu całej armii serbskiej. Šturm spędził kolejne trzy lata na Korfu, a następnie na froncie salonickim, gdzie zapoznał się z nową metodą walki i wykorzystaniem lotnictwa. Po przełamaniu frontu salonickiego jego armia wzięła udział w bitwie pod Kajmakčalanem, gdzie poniosła liczne straty. Po tej bitwie Šturm został odwołany ze stanowiska dowódcy, a w październiku 1916 roku wysłano go na wsparcie dowódcy Korpusu Ochotniczego w Rosji. Po złożeniu raportu o stanie Korpusu Ochotniczego, na początku 1917 roku powrócił do Salonik przez Japonię. Został mianowany Kanclerzem Orderów Królewskich i piastował to stanowisko aż do przejścia na emeryturę.

Został odznaczony wieloma orderami serbskimi i państw sojuszniczych, m.in.: Orderem Gwiazdy Jerzego Czarnego, Orderem Orła Białego, Orderem Korony Włoch, Orderem Świętego Jerzego, Orderem Świętego Stanisława, Orderem Świętej Anny, Orderem Korony Belgijskiej, Orderem Legii Honorowej, Orderem Świętych Michała i Świętego Jerzego, a także Order Kwiatów Paulowni na Wielkim Krzyżu, nadanym mu osobiście przez Cesarza Japonii. Był również kawalerem orderów przyszłych państw centralnych, nadanych mu przed wybuchem I wojny światowej: Krzyżem Żelaznym, Orderem Leopolda, Orderem Osmana i Orderem Medżydów. Jest zaliczany do najwybitniejszych dowódców wojskowych I wojny światowej, jak i w całej historii serbskiej wojskowości, choć nigdy nie został awansowany do najwyższej rangi vojvody.

Bibliografia

• Миле С. Бјелајац: Генерали и адмирали Краљевине Југославије 1918—1941. Београд: Институт за новију историју Србије, 2004. ISBN 978-86-7005-039-6. (serb.).
• Милић Милићевић, Љубодраг Поповић: Генерали Војске Кнежевине и Краљевине Србије. Београд: Војноиздавачки завод, 2003. ISBN 978-86-335-0142-2. (serb.).