Pierścieniak uprawny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pierścieniak uprawny
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pierścieniakowate
Rodzaj pierścieniak
Gatunek pierścieniak uprawny
Nazwa systematyczna
Stropharia rugosoannulata Farl. ex Murrill
Mycologia 14(3): 139 (1922)
Pierścieniak uprawny: drugie zdjęcie
2011-05-19 Stropharia rugosoannulata Farl. ex Murrill 183479.jpg

Pierścieniak uprawny (Stropharia rugosoannulata) – gatunek grzyba z rodziny pierścieniakowatych (SDtrophariaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Geophila rugosoannulata (Farl. ex Murrill) Kühner & Romagn. 1953
  • Naematoloma ferrei (Bres.) Singer 1951
  • Naematoloma rugosoannulatum (Farl. ex Murrill) S. Ito 1959
  • Psilocybe rugosoannulata (Farl. ex Murrill) Noordel. 1995
  • Stropharia ferrii Bres. 1926

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 r. Później w polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był także jako łysiczka uprawna i łysiczka trocinowa[3].

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Średnicy 5-15 cm, barwy ciemnoczerwonobrązowej, blaknący do szaroochrowego lub ochrowożółtawego. Lepki w stanie wilgotnym[4]

Blaszki

Gęste, początkowo jasnoszare, potem szaroliliowe do fioletowoczarnych, z jaśniejszym ostrzem[4].

Trzon

Białawy potem ciemniejący, włóknisty, z pierścieniem bruzdowanym na wierzchu, od spodu pękającym gwiaździście. U podstawy trzonu znajdują się małe chwytniki grzybni[4].

Wysyp zarodników

Czarnofioletowy. Zarodniki o rozmiarach 10-14 × 6,5-8 µm[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji i na Nowej Zelandii[5]. W Polsce jest gatunkiem synantropijnym i ekspansywnie zwiększającym swój zasięg. Prawdopodobnie na naturalnych siedliskach nie jest rzadki[3].

Na naturalnych siedliskach jest spotykany w parkach, ogródkach działkowych, ogrodach botanicznych, na polach, rzadziej w lesie. Pojawia się w miesiącach maj – wrzesień. Rośnie na ziemi[3], na przegniłej słomie lub odpadach ogrodowych[4].

Znaczenie[edytuj]

Saprotrof[3]. Grzyb jadalny, jednak niedostatecznie podgrzany może powodować zaburzenia trawienne. Wprowadzony do uprawy (w Polsce w 1970 r.). Smakiem przypomina surowe ziemniaki[4].

Gatunki podobne[edytuj]

  • Stropharia hornemannii, u którego występują na trzonie łuski, a pierścień (o ile pozostał) nie pęka, a cały owocnik jest jaśniejszy. Prawdopodobnie trujący[4].

Przypisy

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2012-13-02].
  3. a b c d Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f g Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 326. ISBN 83-7404-513-2.
  5. Discover Life Maps. [dostęp 2016-01-10].