Pierścieniak uprawny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pierścieniak uprawny
Pierścieniak uprawny: zdjęcie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pierścieniakowate
Rodzaj pierścieniak
Gatunek pierścieniak uprawny
Nazwa systematyczna
Stropharia rugosoannulata Farl. ex Murrill
Mycologia 14(3): 139 (1922)
Pierścieniak uprawny: drugie zdjęcie
2011-05-19 Stropharia rugosoannulata Farl. ex Murrill 183479.jpg

Pierścieniak uprawny (Stropharia rugosoannulata) – gatunek grzyba z rodziny pierścieniakowatych (SDtrophariaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Geophila rugosoannulata (Farl. ex Murrill) Kühner & Romagn. 1953
  • Naematoloma ferrei (Bres.) Singer 1951
  • Naematoloma rugosoannulatum (Farl. ex Murrill) S. Ito 1959
  • Psilocybe rugosoannulata (Farl. ex Murrill) Noordel. 1995
  • Stropharia ferrii Bres. 1926

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 r. Później w polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był także jako łysiczka uprawna i łysiczka trocinowa[3].

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Średnicy 5-15 cm, barwy ciemnoczerwonobrązowej, blaknący do szaroochrowego lub ochrowożółtawego. Lepki w stanie wilgotnym[4]

Blaszki

Gęste, początkowo jasnoszare, potem szaroliliowe do fioletowoczarnych, z jaśniejszym ostrzem[4].

Trzon

Białawy potem ciemniejący, włóknisty, z pierścieniem bruzdowanym na wierzchu, od spodu pękającym gwiaździście. U podstawy trzonu znajdują się małe chwytniki grzybni[4].

Wysyp zarodników

Czarnofioletowy. Zarodniki o rozmiarach 10-14 × 6,5-8 µm[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji i na Nowej Zelandii[5]. W Polsce jest gatunkiem synantropijnym i ekspansywnie zwiększającym swój zasięg. Prawdopodobnie na naturalnych siedliskach nie jest rzadki[3].

Na naturalnych siedliskach jest spotykany w parkach, ogródkach działkowych, ogrodach botanicznych, na polach, rzadziej w lesie. Pojawia się w miesiącach maj – wrzesień. Rośnie na ziemi[3], na przegniłej słomie lub odpadach ogrodowych[4].

Znaczenie[edytuj]

Saprotrof[3]. Grzyb jadalny, jednak niedostatecznie podgrzany może powodować zaburzenia trawienne. Wprowadzony do uprawy (w Polsce w 1970 r.). Smakiem przypomina surowe ziemniaki[4].

Gatunki podobne[edytuj]

  • Stropharia hornemannii, u którego występują na trzonie łuski, a pierścień (o ile pozostał) nie pęka, a cały owocnik jest jaśniejszy. Prawdopodobnie trujący[4].

Przypisy

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2012-13-02].
  3. a b c d Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f g Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 326. ISBN 83-7404-513-2.
  5. Discover Life Maps. [dostęp 2016-01-10].