Plaek Pibulsongkram

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Plaek Pibulsongkram
PPS 2.JPG
Plaek Pibulsongkram w Nowym Jorku w 1955
Data i miejsce urodzenia 14 lipca 1897
Nonthaburi
Data i miejsce śmierci 11 czerwca 1964
Tokio, Japonia
Premier Tajlandii
Okres od 1938
do 1944
Poprzednik Phya Phaholphonphayuhasena
Następca Khuang Aphaiwong
Premier Tajlandii
Okres od 1948
do 1957
Poprzednik Khuang Aphaiwong
Następca Pote Sarasin
Signature of Plek Pibulsongkram.svg
Odznaczenia
Wielki Łańcuch Orderu Sikatuny (Filipiny)
Plaek Pibulsongkram
Plaek Khittasangkha
Luang Pibunsongkram
Feldmarszałek
Data i miejsce urodzenia 14 lipca 1897
Nonthaburi
Data i miejsce śmierci 11 czerwca 1964
Tokio, Japonia
Przebieg służby
Główne wojny i bitwy I wojna światowa

Feldmarszałek Plaek Pibulsongkram (ur. 14 lipca 1897 w Nonthaburi, zm. 11 czerwca 1964 w Tokio) - wpływowy tajski wojskowy i polityk, premier w latach 1938-1944 i 1948-1957, minister spraw zagranicznych (1939-1941, 1941-1942 i 1949), minister obrony (1934-1943 i 1949-1957), minister spraw wewnętrznych (1938-1941, 1948-1949, 1955-1957) oraz minister finansów (1949-1950).

Młodość[edytuj]

Urodził się w prowincji Nonthaburi jako syn Keeda Khittasangkhi i jego małżonki Sam-Ang. Keed miał chińsko-tajskie korzenie; jego ojciec był mówiącym w narzeczu kańtońskim imigrantem. Rodzice byli właścicielami plantacji durianu. Jego imię - Plaek, co znaczy po tajsku "mocny" - odzwierciedlało jego dziecięcą żywotność i siłę. Plaek Khittasangkha pobierał wstępnie nauki w buddyjskiej szkółce świątynnej, po czym został przyjęty do Królewskiej Akademii Wojskowej Chulachomklao. W roku 1914 otrzymał stopień podporucznika artylerii. Po zakończeniu I wojny światowej został wysłany na studia do Francji. W roku 1928 otrzymał awans, a wraz z nim od króla Prajadhipoka honorowy tytuł szlachecki Luang. Od tej pory – zgodnie z tajską tradycją – był nazywany Luang Pibunsongkram (lub Pibulsongkram). W latach późniejszych zmienił nawet nazwisko na Pibulsongkram.

W roku 1932 Pibulsongkram był jednym z wojskowych przywódców tzw. Partii Ludowej, która dokonała zamachu stanu i obaliła monarchię. Podpułkownik Pibulsonggram wyrósł na głównego przywódcę ruchu.

Premier Syjamu[edytuj]

Tajski plakat z ery feldmarszałka Plaeka, przedstawiający "niecywilizowane" stroje po lewej oraz "prawidłową" zachodnią odzież po prawej.

Od roku 1938 Pibulsongkram piastował urząd premiera, wzmacniając swą pozycję poprzez obsadzanie istotnych stanowisk w rządzie członkami własnej junty.

Pibulsongkram przyspieszył zmiany cywilizacyjne w swym kraju. Poprzez manipulacje środkami masowego przekazu wspierał faszyzm i nacjonalizm. Razem z Luang Wichitwathakan, ministrem propagandy, zbudował trwający od 1938 kult przywództwa. Zdjęcia króla Prajadhipoka (który abdykował w 1935) zostały usunięte, natomiast fotografie Pibulsongkrama można było znaleźć wszędzie. Jego wypowiedzi były szeroko kolportowane w gazetach, umieszczane na bilbordach oraz powtarzane przez radio.

Rząd wydawał, "dążąc do podniesienia narodowego ducha i kodeksu moralnego narodu oraz wpajając postępowe tendencje i nowości do tajlandzkiego życia", serie zadań dla społeczeństwa. Zachęcały one Tajów do pozdrawiania flagi państwowej w miejscach publicznych, poznania nowego hymnu narodowego (napisanego przez Wichitwathakana), używania języka tajskiego zamiast regionalnych dialektów. Ludzi namawiano do przyswojenia sobie zachodniego ubioru w miejsce tradycyjnych strojów tajskich. Według Pibulsongkrama takie działania były konieczne, by zmienić opinie obcokrajowców uważających Tajlandię za nierozwinięty, barbarzyński kraj.

Administracja Pibulsongkrama pobudzała także rodzimy rozwój gospodarczy: Tajowie mieli kupować przede wszystkim tajskie wyroby, minimalizując chiński udział w rynku. Antychińska strategia przyniosła wkrótce owoce. W przemówieniu z roku 1938 Luang Wichitwathakan porównał Chińczyków w Syjamie do Żydów w Niemczech.

W roku 1939 roku Pibulsongkram (już w stopniu marszałka) zmienił nazwę państwa z Syjam na Tajlandia. W 1941, już podczas trwania II wojny światowej, ustanowił dekretem dzień 1 stycznia oficjalnym początkiem roku kalendarzowego w miejsce tradycyjnego 13 kwietnia. 5 sierpnia 1941 roku Tajlandia dołączyła do tych krajów, które uznały marionetkowe państwo Mandżukuo.

Sojusz z Japonią[edytuj]

Kiedy Japończycy wkroczyli do Tajlandii 8 grudnia 1941 roku Pibulsongkram poprosił o zawieszenie broni, a następnie zezwolił japońskim wojskom na użycie kraju jako bazy do inwazji na Birmę i Malaje. Gdy japońska droga przez Malaje przybrała formę w wojny błyskawicznej, 12 grudnia podpisał militarny sojusz z Japonią. Miesiąc później, 25 stycznia 1942 roku, Tajlandia wypowiedziała wojnę sprzymierzonym. Ci, którzy sprzeciwiali się tej decyzji, tracili miejsca w rządzie: Pridi Phanomyong został mianowany pełniącym obowiązki regenta marionetkowego króla Anandy Mahidola, podczas gdy Direk Jayanama, minister spraw zagranicznych, który popierał opór przeciw Japończykom, został ambasadorem Tajlandii w Tokio.

Gdy stało się jasne, że Japonia poniesie klęskę, Pibulsongkram został zmuszony podać się do dymisji przez nastawione antyjapońsko Zgromadzenie Narodowe. W ten sposób skończyły się jego sześcioletnie rządy. Zamieszkał w głównej siedzibie armii w Lopburi. Premierem został Khuang Abhaiwongse, który pozornie miał kontynuować współpracę z Japończykami, podczas gdy w rzeczywistości potajemnie wspierał niepodległościowe podziemie antyjapońskie.

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]


Poprzednik
Phya Phaholphonphayuhasena
Premier Tajlandii
1938 - 1944
Następca
Khuang Aphaiwong
Poprzednik
Khuang Aphaiwong
Premier Tajlandii
1948 - 1957
Następca
Pote Sarasin