Pluszcz meksykański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pluszcz meksykański
Cinclus mexicanus[1]
Swainson, 1827
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

wróblowe

Podrząd

śpiewające

Rodzina

pluszcze

Rodzaj

Cinclus

Gatunek

pluszcz meksykański

Podgatunki
  • C. m. unicolor Bonaparte, 1827
  • C. m. mexicanus Swainson, 1827
  • C. m. anthonyi Griscom, 1930
  • C. m. dickermani A. R. Phillips, 1966
  • C. m. ardesiacus Salvin, 1867
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Pluszcz meksykański[3] (Cinclus mexicanus) – gatunek ptaka z rodziny pluszczy (Cinclidae), zamieszkujący Amerykę Północną. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono pięć podgatunków C. mexicanus[4][5]:

  • Cinclus mexicanus unicolorAlaska, zachodnia Kanada i zachodnie USA.
  • Cinclus mexicanus mexicanus – północny i środkowy Meksyk.
  • Cinclus mexicanus anthonyi – południowo-wschodni Meksyk, południowo-zachodnia Gwatemala, wschodni Honduras i północno-zachodnia Nikaragua.
  • Cinclus mexicanus dickermani – południowy Meksyk.
  • Cinclus mexicanus ardesiacusKostaryka i zachodnia Panama.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 18–20 cm, rozpiętość skrzydeł 23 cm[6]. Masa ciała 43–67 g[6].

Krępy, przypomina strzyżyka zwyczajnego, o krótkim ogonie, jednak wielkości drozda. Pióra łupkowoszare, z brązowym odcieniem na głowie; nad i pod okiem widoczne białe półksiężyce; dziób czarny. Obie płci są podobne. U dorosłych ptaków w zimie oraz u młodych pióra na skrzydłach i spodzie ciała są jasno zakończone. Młode ptaki z rdzawym odcieniem, jasnoszarym gardłem; na spodzie plamki, dziób żółty.

Zasięg, środowisko[edytuj | edytuj kod]

Osiadły w zachodniej części Ameryki Północnej od Alaski i Aleutów po zachodnią Panamę[5]. Zamieszkuje zimne, bystre strumienie. W latach 90. XX w. odnotowany w lesie deszczowym w stanie Carabobo w północno-zachodniej Wenezueli[7].

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Prowadzi zazwyczaj samotny tryb życia, choć niektóre pary pozostają razem na zimę[8].

Żeruje na brzegach albo pod wodą na dnie strumieni. Zjada owady i ich larwy oraz drobne ryby. Spłoszony leci nisko nad ziemią.

Wyprowadza 1–2 lęgi w roku. Gniazdo buduje na półce skalnej, za wodospadem, na głazach, pod mostem itp., ale zawsze ponad lub w pobliżu szybko płynącej wody. W zniesieniu 4–5 białych jaj[8] (inne źródło podaje 2–4[6]). Ich inkubacja trwa 14–17 dni[8], a zajmuje się nią wyłącznie samica, którą w tym czasie dokarmia samiec. Oboje rodzice karmią pisklęta[6]. Młode są w pełni opierzone po 24–26 dniach od wyklucia[8]. Po opuszczeniu gniazda potrafią pływać i nurkować, ale są nadal karmione przez rodziców przez około 24 dni[6].

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje pluszcza meksykańskiego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku[2]. Organizacja Partners in Flight szacuje liczebność światowej populacji lęgowej na 190 tysięcy osobników[8]. Trend liczebności populacji uznawany jest za stabilny[2][8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Cinclus mexicanus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c Cinclus mexicanus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  3. Nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Cinclidae Sundevall, 1836 - pluszcze - Dippers (Wersja: 2021-01-16). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-02-12].
  4. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Dippers, leafbirds, flowerpeckers, sunbirds (ang.). IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-02-12].
  5. a b American Dipper (Cinclus mexicanus) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-10)].
  6. a b c d e N. Bouglouan: American Dipper (ang.). W: oiseaux-birds.com [on-line]. [dostęp 2021-02-12].
  7. Dungel, J. & M. Sebela. American Dipper Cinclus mexicanus in Venezuela. „Bulletin of the British Ornithologists’ Club”, s. 191–192, 1995 (ang.). 
  8. a b c d e f American Dipper Life History (ang.). W: All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2021-02-12].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wiesław Dudziński, Marek Keller, Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Multico, 2000. ISBN 83-7073-059-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]