Po drugiej stronie lustra (powieść)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Jabberwocky.jpg/220px-Jabberwocky.jpg)
Po drugiej stronie lustra (ang. Through the Looking-Glass, and What Alice Found There) – wydana w 1871 roku druga część przygód Alicji autorstwa Lewisa Carrolla, będąca kontynuacją Alicji w Krainie Czarów[1].
Ze względu na swoją oryginalność istnieje do tego utworu wiele odniesień w literaturze, sztuce i filmie. Z książki pochodzi uznawany za szczytowe osiągnięcie angielskiej poezji absurdalnej wiersz Jabberwocky.
Fabuła
[edytuj | edytuj kod]Alicja przebywa w listopadowy dzień w swoim domu i bawi się z dwoma niesfornymi kociętami (białym – Snowdrop i czarnym – Kitty), których matką jest Dinah (jej kotka wspomniana w Alicji w Krainie Czarów). Próbuje bezskutecznie nauczyć Kitty grać w szachy, a gdy zwierzątko przewraca figury, dziewczynka żartuje, że za karę umieści je po drugiej stronie lustra. Wkrótce sama zaczyna sobie wyobrażać, że przechodzi na jego drugą stronę, co rzeczywiście się dzieje.
W lustrzanym pokoju spotyka mówiące figury szachowe, dla których jest olbrzymem. Wyrusza też eksplorować ogród zamieszkany przez mówiące kwiaty. Wkrótce spotyka Czerwoną Królową – jedną z figur szachowych – która mówi jej, że jeśli dotrze do ósmego kwadratu, może sama stać się królową. Alicja wyrusza w podróż po szachowej krainie, spotykając wiele dziwnych postaci.
W Ósmym Kwadracie na jej głowie pojawia się złota korona, Alicja zyskuje też berło. Jest egzaminowana przez Białą i Czerwoną Królową, co bardzo ją irytuje. Kobiety okazują się być bardziej dziecinne od niej, a wkrótce zasypiają przy niej. Alicja udaje się na bankiet wystawiony na jej cześć z okazji zostania królową. Tam dochodzi do kolejnych nieporozumień i eskalacji chaosu. Poirytowana bohaterka ściąga ze stołu obrus wywracając wszystko, co prowadzi do jej przebudzenia – przygody okazały się być snem. Dziewczynka mówi ponownie do swoich kotów, opowiadając im o fantastycznym śnie i twierdząc, że Kitty w świecie jej snu była Czerwoną Królową. W zakończeniu powieści ponownie pojawia się dylemat wprowadzony w jednej ze scen – czy wszystko to było snem Alicji, czy też Alicja jest snem Czerwonego Króla.
Struktura powieści
[edytuj | edytuj kod]Po drugiej stronie lustra liczy dwanaście rozdziałów, tyle samo co Alicja w Krainie Czarów. Tak jak w części pierwszej motywem związanym z grami towarzyskimi były karty do gry, w drugiej opowieści bierki szachowe są jeszcze istotniejszym elementem świata. Wędrówka Alicji po lustrzanym świecie odwzorowuje ruchy pionka na szachownicy - Alicja ma odgrywać rolę pionka podlegającego Białej Królowej, której córka Lily jest zbyt mała, aby wziąć udział w grze. Jej motywacją jest także zostanie królową, co odwzorowuje promocję w szachach[2].
Adaptacje filmowe
[edytuj | edytuj kod]- Alicja po drugiej stronie lustra – radziecki film animowany z 1982 roku
- Alicja w Krainie Czarów (część II) – amerykański film dwuczęściowy z 1985 roku
- Alicja po drugiej stronie lustra – australijski film animowany z 1987 roku
- Alicja po drugiej stronie lustra – amerykański film z 2016 roku
W kulturze
[edytuj | edytuj kod]- Motywy z powieści pojawiają się w grach American McGee's Alice i Alice: Madness Returns, czerpiących z obu powieści Carrolla o Alicji.
- Istnieje wariant szachów o nazwie Alice Chess, opracowany przez V. R. Partona w 1953 roku[3].
- W krótkometrażowej animacji Disneya Thru the Mirror (1936) Myszka Miki zasypia czytając powieść i przechodzi przez lustro.
- W animacji Donald w Krainie Matemagii (Donald in Mathmagic Land) (1959) Kaczor Donald spotyka na szachownicy Czerwoną Królową, nosząc strój Alicji.
- Utwór Looking Glass zespołu Hypnogaia zawiera odniesienia do tej książki, jak i do Alicji w Krainie Czarów[4].
- Podobnie motywy z obu książek wykorzystuje piosenka Alice Alice w wykonaniu Victim Effect.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Alice, About "Through the Looking-Glass", the book [online], Alice-in-Wonderland.net [dostęp 2024-07-22] (ang.).
- ↑ Marcin Matusiak , Alicja w krainie... szachów [online], Infoszach, 2 maja 2020 [dostęp 2024-07-22] (pol.).
- ↑ Alice: A chess variant [online], www.chessvariants.com [dostęp 2024-07-22] .
- ↑ Hypnogaja – Looking Glass. [dostęp 2024-07-22].