Podręcznik szkolny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Podręcznik szkolnyksiążka przeznaczona dla ucznia, w której zawarty jest materiał nauczania, przedstawiony za pomocą tekstów, ilustracji, schematów.

Autorami podręczników powinni być specjaliści z danej dziedziny nauki. W Polsce podręcznik pisany jest do konkretnego programu nauczania i zatwierdzany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej.

Funkcje[edytuj | edytuj kod]

Podstawową funkcją podręcznika jest funkcja uzupełniająca w stosunku do żywego nauczania. Według Wincentego Okonia podręcznik powinien spełniać następujące funkcje:

  • informacyjną – pomaganie w poznawaniu świata
  • badawczą – pobudzanie do samodzielnego rozwiązywania problemów
  • transformacyjną – pokazywanie możliwości przełożenia wiedzy teoretycznej na praktyczne zastosowania
  • samokształceniową – zachęcanie uczniów do dalszej nauki

Inny podział to:

  • funkcja motywacyjna
  • funkcja informacyjna
  • funkcja ćwiczeniowa

Wymienione funkcje mają charakter założony. Czy staną się one rzeczywiste zależne jest od takich czynników jak:

  • język i struktura podręcznika
  • nauczyciel
  • sam uczeń

O funkcjonowaniu podręcznika można powiedzieć wtedy, gdy zmienia on w jakiś sposób świadomość korzystającego z niego czytelnika. Uczeń jest w tym wypadku przedmiotem oddziaływania, a jednocześnie podmiotem działania, gdyż tekst w podręczniku może zostać przez niego odebrany zgodnie z intencją autora, wbrew tej intencji, może zostać zrozumiany tylko częściowo lub nie zostać zrozumiany wcale.

Finansowanie zakupu podręczników szkolnych[edytuj | edytuj kod]

W większości krajów europejskich podręczniki na poziomie szkolnictwa obowiązkowego są bezpłatne, a dostęp do nich zapewnia szkoła[1].

W Polsce podręczniki finansują rodzice uczniów, jedynie w przypadku rodzin najuboższych istnieje możliwość dofinansowania z budżetu samorządowego. Według UOKiK rynek podręczników szkolnych w Polsce jest dysfunkcjonalny a konkurencja jest iluzoryczna: w latach 2010-2014 ceny podręczników wzrosły o ponad 40% co nie było uzasadnione żadnymi niezależnymi czynnikami ekonomicznymi (jak np. inflacja), a jedynie presją wydawnictw na szkoły.[2]

Od 2014 roku dostępny jest darmowy podręcznik dla edukacji wczesnoszkolnej.[3]

Znane polskie podręczniki szkolne[edytuj | edytuj kod]

  • Elementarz, M. Falski WSiP
  • Odkrywamy świat - podręcznik do geografii – w 2004 otrzymał prestiżowe wyróżnienie w konkursie na najlepszy podręcznik europejski na 49 Międzynarodowych Targach Książki we Frankfurcie nad Menem, autor Marek Więckowski.
  • Matematyka 2001 (wyd. WSiP) – podręcznik dla klasy 1 gimnazjum został odznaczony srebrnym medalem w konkursie na najlepszy europejski podręcznik roku 2006. Nagrodę przyznało Europejskie Stowarzyszenie Wydawców Edukacyjnych. Jest to jak dotąd najwyższe europejskie wyróżnienie, jakie kiedykolwiek otrzymał polski podręcznik.
  • Matematyka z plusem (wyd. GWO) seria podręczników do nauczania matematyki w szkole podstawowej, gimnazjum i liceum. W 2010 roku uhonorowana przez redakcję "Magazynu Literackiego KSIĄŻKI" nagrodą im. Kallimacha. Podręczniki z serii zostały dwukrotnie (w 2002 i 2006 roku) wyróżnione przez Komisję do Oceny Podręczników Szkolnych PAU.
  • Między nami (wyd. GWO) seria podręczników do nauczania języka polskiego w szkole podstawowej i gimnazjum. Autorki podręczników – Agnieszka Łuczak i Anna Murdzek w 2013 roku otrzymały nagrodę im. Filipa Kallimacha za wybitne osiągnięcia w sferze edukacji. Podręcznik do klasy 4 (w wersji dla nauczyciela) w 2012 roku został nagrodzony w konkursie Best European Schoolbook Award w kategorii najlepsza europejska książka edukacyjna.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dobromir Dziewulak: Finansowanie zakupu podręczników szkolnych w wybranych państwach. W: Analizy BAS [on-line]. Biuro Analiz Sejmowych, 17 marca 2014. [dostęp 2014-04-01]. s. 5.
  2. Rynek podręczników - zakończenie postępowania. UOKiK, 7 maja 2015.
  3. "Nasz elementarz". MEN.